Việt Nam cần những doanh nghiệp giữ vai trò ‘sếu đầu đàn’ trong lĩnh vực sản xuất

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ trình, tham mưu Đảng và Nhà nước xem xét ban hành chính sách; tập trung nguồn lực để thúc đẩy hình thành các tập đoàn công nghiệp lớn.
Đề xuất 7 doanh nghiệp Nhà nước làm “sếu đầu đàn” Gây dựng để sớm có "sếu đầu đàn"

Cần những ‘sếu đầu đàn’ để tạo ‘qủa đấm thép’

Theo nhận định của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập thời gian qua cho thấy, ngành công nghiệp này đã đạt được những kết quả tương đối toàn diện, góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội chung của cả nước, tạo dựng vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, công nghiệp Việt Nam đang phụ thuộc lớn vào các yếu tố bên ngoài. Trong cơ cấu giá trị gia tăng các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam, giá trị gia tăng từ các yếu tố bên ngoài vẫn chiếm tỷ lệ lớn, trong khi tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa còn thấp, chưa có nhiều chuyển dịch đáng kể.

PVFCCo 15 lần liên tiếp được vinh danh top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam
Các doanh nghiệp quy mô lớn là những “doanh nghiệp đầu tàu” hay “sếu đầu đàn” để tạo ra hệ sinh thái dẫn dắt sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi sản xuất

Xác định rõ tầm quan trọng của phát triển công nghiệp trong quá trình hiện đại hóa đất nước, từ đó tập trung các nguồn lực của quốc gia để phát triển công nghiệp, lấy công nghiệp làm đòn bẩy kéo theo sự phát triển của các ngành kinh tế khác, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết sẽ trình, tham mưu Đảng và Nhà nước xem xét ban hành các chính sách; tập trung các nguồn lực để thúc đẩy hình thành các tập đoàn công nghiệp lớn, đóng vai trò dẫn dắt hệ thống doanh nghiệp công nghiệp nội địa và vươn ra thị trường khu vực.

Theo đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kinh nghiệm của nhiều quốc gia thực hiện công nghiệp hóa thành công cho thấy, vai trò quan trọng của hệ thống doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp quy mô lớn là những “doanh nghiệp đầu tàu” hay “sếu đầu đàn” để tạo ra hệ sinh thái dẫn dắt sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi sản xuất.

“Chúng ta cần có những doanh nghiệp cả trong khu vực nhà nước và khu vực tư nhân đủ lớn mạnh về quy mô, có năng lực quản trị chuẩn mực quốc tế, ứng dụng công nghệ hiện đại, có khả năng cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường trong nước và vươn ra thế giới. Đối với doanh nghiệp nhà nước, trong giai đoạn trước đây chúng ta đã từng có những “anh cả đỏ” hay “quả đấm thép” cho phát triển kinh tế - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng thông tin.

Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta cần xác định được các doanh nghiệp có đủ bản lĩnh trở thành “sếu đầu đàn” trên cơ sở đánh giá nội lực của doanh nghiệp và nguyên tắc thị trường, tránh việc sử dụng mệnh lệnh hành chính hay lắp ráp một cách cơ học. Những doanh nghiệp này cần được xem xét, đánh giá trên các yếu tố: Quy mô; thị phần và thị trường; quản trị; ngành lĩnh vực hoạt động và tính bền vững của doanh nghiệp. Theo đó, các doanh nghiệp quy mô lớn cần có tiềm lực về tài chính, hoạt động hiệu quả dựa trên năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo, hình thành năng lực sản xuất mới có tính tự chủ và tăng khả năng thích ứng, chống chịu của nền kinh tế. Đồng thời, phải có khả năng chiếm lĩnh thị trường trong nước và có định hướng mở rộng sang thị trường nước ngoài (thông qua hoạt động xuất khẩu hoặc đầu tư ra nước ngoài) và có hệ thống quản trị chuyên nghiệp, hiện đại.

Cần tập trung phát triển các doanh nghiệp đầu đàn trong những ngành, lĩnh vực mới có tác động dẫn dắt, lan tỏa như: Cung cấp đầu vào quan trọng cho các ngành kinh tế, kết cấu hạ tầng quốc gia quan trọng, khoa học công nghệ hiện đại, đi đầu trong tăng cường quốc phòng an ninh, công nghiệp lưỡng dụng để bảo vệ Tổ quốc… Cuối cùng, trong bối cảnh chuyển dịch xanh hướng tới phát triển bền vững, tiêu chí chuyển đổi sử dụng năng lượng sạch và giảm thải khí carbon là tiêu chí quan trọng để hướng tới thực hiện cam kết giảm phát thải tại COP26.

1.	Sản xuất công nghiệp tiếp đà phục hồi
Cẩn tạo thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân phát triển, đóng góp vào nền kinh tế

Đổi mới tư duy, có chính sách đột phá để doanh nghiệp phát triển

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, khi đã xác định được các doanh nghiệp quy mô lớn có vai trò dẫn dắt, thì việc đổi mới tư duy và xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để các doanh nghiệp này phát triển là điều cần thiết. Theo đó, các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) lớn cần làm những việc lớn, việc khó, việc mới, tập trung vào R&D (nghiên cứu và phát triển), đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kết cấu hạ tầng, tài chính… để tạo lực cho phát triển kinh tế, nhường dư địa phát triển cho doanh nghiệp tư nhân ở những lĩnh vực khác.

Đối với “sếu đầu đàn” là các DNNN, cần phải thay đổi cách nhìn và phương thức quản lý. Đã có quan điểm cho rằng, quản lý DNNN hiện đang nặng về kiểm soát, khiến DNNN không được quyền tự chủ để đối phó với những thay đổi trong phương thức sản xuất. Do vậy, cần tập trung vào việc xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách theo hướng đổi mới quản lý của cơ quan đại diện chủ sở hữu, để DNNN hoạt động theo cơ chế thị trường. Đó là phân cấp mạnh mẽ hơn nữa trong việc thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu; tạo quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, nâng cao trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu trong việc giao mục tiêu tại kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và quản lý theo mục tiêu.

Đồng thời, tăng cường nguồn lực cho các DNNN quy mô lớn, trên cơ sở cho phép giữ lại một phần tiền thu từ cổ phần hóa, thoái vốn hoặc một phần lợi nhuận sau thuế để triển khai thực hiện các dự án trọng điểm, có ý nghĩa đối với sự phát của đất nước. Ngoài ra, các bộ, ngành, cơ quan đại diện chủ sở hữu cần đối thoại nhiều hơn với DNNN quy mô lớn, lắng nghe những tâm tư, khó khăn của doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ, khơi thông nguồn lực của doanh nghiệp.

Với những định hướng giải pháp nêu trên và sự quan tâm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, DNNN sẽ tiếp tục làm tốt vai trò mở đường, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

Đối với “sếu đầu đàn” là doanh nghiệp tư nhân, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, cần tập trung vào 5 giải pháp, bao gồm: Thứ nhất, tập trung giải quyết các điểm nghẽn, bất cập làm cản trở doanh nghiệp phát triển, như: Cải cách hành chính, xây dựng chính phủ - chính quyền điện tử; liên thông các thủ tục giữa các bộ, ban, ngành để giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian, công sức, chi phí; minh bạch, công khai. Điều này sẽ giúp cho doanh nghiệp triển khai kịp thời những kế hoạch, chương trình kinh doanh, bắt nhịp được những yêu cầu của thị trường mà không bị cản trở bởi độ trễ của thủ tục.

Thứ hai, trong thời gian tới cần tập trung vào các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao, giúp tạo ra sức bật nhanh, mang lại lợi ích lớn hơn cho nền kinh tế, đồng thời giúp tạo ra các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn trong tương lai.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế chính sách tạo thuận lợi cho việc tập trung kinh tế thông qua các hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A). Đây là một trong những con đường ngắn nhất để giúp các doanh nghiệp tích tụ nguồn lực về vốn, chất xám, công nghệ và tối đa hóa lợi thế cạnh tranh.

Thứ tư, tiếp tục phát triển và đa dạng hóa các kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp tư nhân; phát triển những loại hình định chế tài chính trung gian mới; xem xét cho phép triển khai thí điểm (mô hình sandbox) tạo thêm sự lựa chọn cho nhà đầu tư và kênh hút vốn cho các doanh nghiệp; tiếp tục phát triển lành mạnh thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp thành kênh huy động vốn quan trọng, an toàn cho doanh nghiệp…

Thứ năm, đẩy mạnh mô hình hợp tác công - tư. Chính vì vậy, cần thiết nghiên cứu và xây dựng những mô hình hợp tác giữa nhà nước và tư nhân để hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động R&D của khu vực doanh nghiệp. Đây là mô hình hợp tác đã được triển khai theo nhiều hình thức khác nhau ở nhiều quốc gia trên thế giới (như Mỹ, Đức, Nhật Bản…).

Nguyễn Hoà
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: doanh nghiệp tư nhân

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Tháng 1/2023: 33 địa phương có chỉ số sản xuất công nghiệp tăng

Tháng 1/2023: 33 địa phương có chỉ số sản xuất công nghiệp tăng

Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 1/2023 so với cùng kỳ năm trước giảm ở 30 địa phương và tăng ở 33 địa phương trên phạm vi cả nước.
Tiêu thụ xi măng nội địa năm 2022 đạt 63 triệu tấn, xấp xỉ năm 2021

Tiêu thụ xi măng nội địa năm 2022 đạt 63 triệu tấn, xấp xỉ năm 2021

Tổng sản lượng tiêu thụ xi măng nội địa trong năm 2022 đạt 62,68 triệu tấn, gần tương đương và bằng 99,66% so với năm 2021.

Tin cùng chuyên mục

Gỡ vướng cho công tác quản lý, phát triển cụm công nghiệp

Gỡ vướng cho công tác quản lý, phát triển cụm công nghiệp

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đóng góp của các Bộ, ngành và địa phương cho Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp.
Tái cơ cấu ngành Công Thương thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế

Tái cơ cấu ngành Công Thương thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế

Tái cơ cấu ngành Công Thương nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của ngành.
Bộ Công Thương lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp

Bộ Công Thương lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp

Bộ Công Thương đã xây dựng và đang lấy ý kiến đóng góp của các đơn vị liên quan cho Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp.
Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ: Cần xây dựng thể chế có hiệu lực thống nhất, xuyên suốt

Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ: Cần xây dựng thể chế có hiệu lực thống nhất, xuyên suốt

Năm 2023, cần thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ (CNHT), giúp ngành công nghiệp Việt Nam tham gia hiệu quả chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu.
Ngành dệt may: “Xanh” từ chính sách

Ngành dệt may: “Xanh” từ chính sách

Theo Dự thảo Chiến lược phát triển ngành dệt may, da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 đang được Bộ Công Thương rà soát lần cuối.
Chiến lược phát triển mới: Nhiều kỳ vọng cho ngành dệt may Việt Nam

Chiến lược phát triển mới: Nhiều kỳ vọng cho ngành dệt may Việt Nam

Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 được phê duyệt đã đáp ứng lòng mong mỏi của cộng đồng doanh nghiệp.
Giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tăng 7,69%

Giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tăng 7,69%

Theo Tổng cục Thống kê, năm 2022, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp tăng 7,69% so với năm 2021, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,1%.
Phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035

Phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035

Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 được Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1643/QĐ-TT ngày 29/12.
Năm 2022: Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng

Năm 2022: Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng

Năm 2022, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng của toàn nền kinh tế với tốc độ tăng 8,1%.
Hiện thực hóa “giấc mơ xanh” cho ngành dệt may

Hiện thực hóa “giấc mơ xanh” cho ngành dệt may

Trong hành trình “xanh hóa” ngành dệt may, nhiều doanh nghiệp trong nước đã đạt được những chứng nhận sản xuất xanh từ những thị trường khó tính.
Longform | Sản xuất công nghiệp năm 2022: Một năm nhìn lại để bứt phá!

Longform | Sản xuất công nghiệp năm 2022: Một năm nhìn lại để bứt phá!

Những điểm sáng của sản xuất công nghiệp đạt được trong năm 2022 rất đáng ghi nhận, tuy nhiên bước sang năm 2023, ngành công nghiệp cần tiếp tục đổi mới...
2 kịch bản, 5 giải pháp cho xuất khẩu dệt may trong giai đoạn 2023 – 2025

2 kịch bản, 5 giải pháp cho xuất khẩu dệt may trong giai đoạn 2023 – 2025

Dự báo, khó khăn của xuất khẩu dệt may sẽ kéo dài tới hết quý II/2023. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp cần có lộ trình riêng để bắt kịp xu thế thị trường.
Biện pháp tăng cường ứng phó sự cố hóa chất

Biện pháp tăng cường ứng phó sự cố hóa chất

Ngày 20/12, Tạp chí Công Thương tổ chức Tọa đàm Biện pháp tăng cường ứng phó sự cố hóa chất.
Diễn đàn logistics với khu vực châu Âu - châu Mỹ 2022: Liên kết mở kênh vận tải mới

Diễn đàn logistics với khu vực châu Âu - châu Mỹ 2022: Liên kết mở kênh vận tải mới

Để giảm thiểu khó khăn, tiết kiệm chi phí, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần tận dụng mạng lưới kết nối của các đơn vị logistics lớn để mở ra kênh vận tải mới
Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ các nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam

Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ các nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam

Việt Nam có thể thấy gì qua kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ từ các nước tiên tiến trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… ?
Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội: Áp dụng hệ thống quản lý đáp ứng chuỗi sản xuất toàn cầu

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội: Áp dụng hệ thống quản lý đáp ứng chuỗi sản xuất toàn cầu

Hiện các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội đã và đang nỗ lực trong công tác áp dụng hệ thống quản lý đáp ứng chuỗi sản xuất toàn cầu.
Nỏ thần Kim Quy

Nỏ thần Kim Quy

Chính sách phát triển công nghiệp cùng với sự xây dựng các liên kết vùng công nghiệp và công nghiệp quốc phòng sẽ hình thành những pháo đài công nghiệp.
Khánh thành, đưa vào vận hành máy 2 trạm biến áp 110kV Phú Thạnh (Đồng Nai)

Khánh thành, đưa vào vận hành máy 2 trạm biến áp 110kV Phú Thạnh (Đồng Nai)

Sáng ngày 19/12, Công ty Điện lực Đồng Nai đã khánh thành và đưa vào vận hành Công trình lắp máy 2 trạm biến áp 110kV Phú Thạnh, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai
Hà Nội: Loạt chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Hà Nội: Loạt chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Hà Nội đã triển khai hàng loạt chính sách, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tìm giải pháp liên kết phát triển công nghiệp miền Trung

Tìm giải pháp liên kết phát triển công nghiệp miền Trung

Cần nhân rộng hơn nữa mô hình phát triển công nghiệp gắn với liên kết vùng trong thời gian tới để thúc đẩy sự phát triển kinh tế của khu vực miền Trung.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động