Ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng

Ưu tiên các công nghệ theo chuỗi khép kín

Tại Quyết định số 1355/QĐ-BCT của Bộ Công Thương mới ban hành về việc phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp sinh học thành ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương đã nêu rõ nhiệm vụ: Phát triển nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực công nghiệp nhẹ, công nghiệp nặng và năng lượng.

Theo đó, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển công nghiệp sinh học ngành Công Thương; tập trung hoàn thiện, nâng cấp và mở rộng quy mô các công nghệ đã hình thành giai đoạn đến năm 2025.

Chủ động nghiên cứu, tiếp nhận, giải mã và làm chủ các công nghệ sinh học tiên tiến của thế giới để ứng dụng trong sản xuất công nghiệp quy mô lớn, ưu tiên các công nghệ theo chuỗi khép kín, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Tập trung nghiên cứu, ứng dụng công nghệ enzyme, công nghệ lên men, công nghệ chiết xuất hoạt chất tinh khiết, dược phẩm sinh học và công nghệ sinh học phân tử nhằm tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao từ nguồn nguyên liệu trong nước như nông sản, thủy sản, tài nguyên biển và hải đảo, nấm ăn, nấm dược liệu, cây dược liệu, chè, thịt, sữa và phụ phẩm công nghiệp chế biến.

Nghiên cứu ứng dụng vi sinh vật, enzyme công nghiệp và các chế phẩm sinh học từ nguồn tài nguyên bản địa phục vụ các ngành dệt may, giấy, xử lý môi trường, năng lượng, công nghiệp nặng và thương mại; góp phần giảm tiêu hao nguyên liệu, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và hạn chế ô nhiễm môi trường theo định hướng tại Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 22/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ.

Làm chủ các công nghệ lõi

Quyết định số 1355/QĐ-BCT cũng nêu, tập trung nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ nuôi sinh khối quy mô lớn đối với probiotic, paraprobiotic, prebiotic, postbiotic và các chủng vi sinh vật phục vụ sản xuất; làm chủ các công nghệ lõi về lên men, sấy khô, bảo quản và ổn định hoạt tính sinh học của chủng giống, enzyme và chế phẩm sinh học. Phát triển các sản phẩm phục vụ ngành thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, thức ăn chăn nuôi và chăm sóc sức khỏe, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học và các chế phẩm sinh học trong lĩnh vực công nghiệp nặng, dầu khí và năng lượng, như làm sạch đường ống dẫn dầu, bồn chứa và hệ thống tồn trữ xăng dầu; chống ăn mòn, chống cháy nổ, xử lý ô nhiễm do dầu khí; giảm ma sát trong khai thác dầu khí; nâng cao hiệu suất thu hồi dầu, khí; ứng dụng vi sinh vật và enzyme trong khai thác, tuyển và chế biến quặng nghèo; xử lý chất thải công nghiệp và giảm ô nhiễm thứ cấp.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ cao trong lĩnh vực công nghệ sinh học như công nghệ nano, công nghệ sinh học phân tử, công nghệ chỉnh sửa gen, công nghệ tế bào và cải biến vi sinh vật nhằm nâng cao hàm lượng hoạt chất, cải thiện chất lượng sản phẩm và phát triển các dòng sản phẩm có đặc trưng riêng theo nhu cầu doanh nghiệp và thị trường.

Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), tự động hóa và chuyển đổi số trong nghiên cứu, sản xuất, quản lý và thương mại hóa sản phẩm công nghệ sinh học.

Đồng thời, rà soát, bổ sung và hoàn thiện cơ sở dữ liệu nguồn gen, chủng vi sinh vật, enzyme và tài nguyên sinh học nội địa phục vụ nghiên cứu, sản xuất và phát triển các sản phẩm công nghiệp sinh học, hàng tiêu dùng và sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nguyên liệu hóa dược, hoạt chất sinh học, enzyme, probiotic và dược phẩm sinh học; ưu tiên công nghệ lên men, vi sinh, enzyme, công nghệ gen, protein tái tổ hợp và chiết xuất hoạt chất từ dược liệu, tài nguyên biển. Khuyến khích đầu tư sản xuất API, bán thành phẩm dược phẩm và hỗ trợ chuyển giao, thương mại hóa công nghệ sinh học phục vụ ngành dược.

Quyết định số 1355/QĐ-BCT của Bộ Công Thương yêu cầu triển khai đăng ký thương hiệu, bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích, quyền sở hữu trí tuệ đối với công nghệ sinh học của các sản phẩm được tạo ra từ Đề án.