Tin Khu Vực 
Dấu ấn hợp tác vũ trụ Việt - Nga
Sáng 10/4, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp với Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, Lưu trữ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bảo tàng Phòng không - Không quân tổ chức khai mạc trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga”.
Quang cảnh sự kiện.
Sự kiện là dấu mốc trang trọng kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026) - một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại. Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 - Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt, khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian - là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay.
Sự kiện không chỉ tôn vinh thành tựu khoa học - công nghệ, mà còn khẳng định ý nghĩa biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga.
Tại không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu đã trưng bày giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu, tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37 - từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ cho đến ngày trở về.
Các đại biểu tham quan không gian trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga”.
Điểm nổi bật của trưng bày là sự hội tụ đa dạng và đặc sắc của nhiều loại hình tư liệu và hiện vật: từ hệ thống tài liệu lưu trữ quý được lựa chọn từ các cơ quan lưu trữ của Việt Nam và Liên bang Nga; các phim tư liệu, phim ngắn do Đại sứ quán Liên bang Nga, Đài Truyền hình Việt Nam và Viện Phim Việt Nam cung cấp; đến các hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay Soyuz 37, trong đó có những kỷ vật từng được Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân mang theo trong hành trình vào vũ trụ - những “chứng tích không gian” độc đáo, giàu giá trị lịch sử và cảm xúc.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy cho biết, sự kiện được tổ chức vào dịp có ý nghĩa đặc biệt, kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ; đồng thời gợi nhớ dấu mốc lịch sử năm 1980 khi Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.
“Sự kiện này không chỉ gợi nhắc niềm tự hào chung của Nhân dân Việt Nam, mà còn là minh chứng thuyết phục cho chiều sâu và sức sống bền vững của quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay”, Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng, để lưu giữ và lan tỏa những ký ức lịch sử quý báu, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga đã phối hợp chặt chẽ trong việc nghiên cứu, giải mật và công bố nhiều ấn phẩm tư liệu có giá trị trong thời gian qua.
Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân chia sẻ tại sự kiện.
“Trưng bày không chỉ tái hiện một sự kiện lịch sử đặc biệt, mà còn khẳng định giá trị bền vững của tài liệu lưu trữ - những bằng chứng xác thực kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần củng cố niềm tin và mở rộng hợp tác trong tương lai”, ông Đặng Thanh Tùng tin tưởng.
Biểu tượng vượt thời gian
Đặc biệt, tại sự kiện, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân đã có chia sẻ về hành trình chinh phục vũ trụ của mình.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nhấn mạnh, hành trình chinh phục vũ trụ của nhân loại là kết tinh của hàng chục năm nghiên cứu bền bỉ của các nhà khoa học Liên Xô, từ lý thuyết tên lửa đến việc phóng vệ tinh đầu tiên năm 1957 và đưa con người bay vào vũ trụ năm 1961.
Trung tướng bày tỏ niềm vinh dự khi được tiếp bước con đường ấy, trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ, hiện thực hóa ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc thanh niên Việt Nam sánh vai cùng thế giới trong chinh phục không gian.
Chia sẻ về chuyến bay lịch sử, ông cho biết đó là hành trình đầy cảm xúc từ hồi hộp, lo lắng trong khoảnh khắc tên lửa rời bệ phóng, đến những giây phút nguy hiểm khi tàu vũ trụ ghép nối trong không gian hay khi trở về Trái đất với nhiệt độ ma sát hàng nghìn độ C…
Cũng tại sự kiện, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho rằng, sự kiện hôm nay có ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong bối cảnh năm hợp tác Nga - Việt Nam trong lĩnh vực khoa học và giáo dục.
Sự kiện khẳng định ý nghĩa biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga.
“Tất cả chúng ta đều nhớ rõ rằng vào ngày 12/4/1961, nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Gagarin đã thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên quanh Trái đất trên tàu vũ trụ ‘Vostok’. Chuyến bay này tạo ra bước ngoặt đối với sự phát triển của nền văn minh nhân loại và mở ra kỷ nguyên của những khám phá khoa học - công nghệ mới”, ông Gennady Bezdetko bày tỏ.
Theo Đại sứ Bezdetko, sứ mệnh chung Xô - Việt năm 1980 trên tàu “Soyuz-37” cũng là một cột mốc quan trọng trên hành trình của loài người chinh phục các vì sao, đồng thời là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị và hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia và hai dân tộc chúng ta.
Tại sự kiện, Ban tổ chức cũng công bố video ghi lại lời chúc của các phi hành gia Liên bang Nga đang làm việc trên ISS, trạm vũ trụ lớn nhất của nhân loại, gửi tới thủ đô Hà Nội của Việt Nam.
“Từ ISS, chúng tôi, Sergei Kutsverchkov, Sergei Mikayev và Andrei Fedyaev, xin gửi đến quý vị ở Hà Nội, thủ đô nước Việt Nam, lời chào nồng nhiệt nhất”, các phi hành gia nói từ ISS. Phía trên các phi hành gia là hai lá cờ Việt Nam và Liên bang Nga.
Các phi hành gia khẳng định, chuyến bay Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu mốc đặc biệt khi phi hành gia Liên Xô Viktor Gorbatko và phi hành gia Việt Nam đầu tiên Phạm Tuân cùng thực hiện sứ mệnh ngoài không gian, "mang theo khát vọng của hai dân tộc, không chỉ trở thành thành tựu khoa học mà còn là biểu hiện của tình hữu nghị, sự tin tưởng giữa nhân dân hai nước".
"Chúc cho mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga ngày càng củng cố và phát triển", các phi hành gia gửi thông điệp.
Sự kiện là minh chứng sinh động cho vai trò của tài liệu lưu trữ trong việc bảo tồn ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và góp phần tăng cường hiểu biết, giao lưu, hợp tác giữa các quốc gia.