Tin Khu Vực 
Hợp tác công nghiệp giữ vai trò “xương sống”
Thông tin từ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương cho biết, Liên bang Nga là một trong những đối tác kinh tế quan trọng của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp và năng lượng. Trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu nhiều biến động, quan hệ thương mại song phương vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực.
Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy, năm 2025 kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4,77 tỷ USD, tăng 4% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt gần 2,26 tỷ USD, giảm nhẹ 3,2%, trong khi nhập khẩu từ Nga đạt 2,51 tỷ USD, tăng 11,6%.
Sắt, thép - một trong những mặt hàng có mức tăng trưởng xuất khẩu tốt sang thị trường Liên bang Nga năm 2025. Ảnh: Ngọc Minh
Ở chiều xuất khẩu, những điểm sáng đáng chú ý nằm ở các nhóm hàng có mức tăng trưởng đột biến như: sắt thép (tăng 582,8%), cà phê (tăng 51%), giày dép (tăng 43,4%) hay đồ chơi - dụng cụ thể thao (tăng 41,7%). Xét về cơ cấu, dệt may tiếp tục dẫn đầu với 504 triệu USD, chiếm 22,3%, theo sau là cà phê (462,3 triệu USD, chiếm 20%) và thủy sản (214,5 triệu USD).
Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nga chủ yếu các mặt hàng đầu vào phục vụ sản xuất, trong đó than chiếm tỷ trọng lớn nhất với 875 triệu USD (35%), tiếp đến là phân bón (315,2 triệu USD) và chất dẻo nguyên liệu (130 triệu USD). Đáng chú ý, nhiều nhóm hàng ghi nhận tăng trưởng cao như kim loại thường khác (tăng 124,4%), quặng - khoáng sản (tăng 72,6%) hay ô tô nguyên chiếc (tăng 62,6%).
Bước sang năm 2026, trong 2 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 700 triệu USD, giảm 5,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, diễn biến này mang tính ngắn hạn khi xét trong tổng thể xu hướng dài hạn vẫn là tăng trưởng ổn định.
Toàn cảnh Phiên họp lần thứ 14 Tiểu ban hợp tác về công nghiệp trong khuôn khổ Uỷ ban Liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga diễn ra vào tháng 11/2025.
Đáng chú ý, tại Phiên họp lần thứ 14 Tiểu ban hợp tác về công nghiệp trong khuôn khổ Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga diễn ra tháng 11/2025 tại Hà Nội, phía Nga đã khẳng định, lĩnh vực công nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong quan hệ hợp tác toàn diện giữa Liên bang Nga và Việt Nam khi các mặt hàng công nghiệp chiếm đến 60% kim ngạch thương mại song phương. Đặc biệt, tại phiên họp này, hai bên đã thống nhất thúc đẩy 07 lĩnh vực hợp tác chính và một số lĩnh vực khác. Trong đó ưu tiên hợp tác về công nghiệp ô tô, cơ khí điện và thiết bị năng lượng tái tạo, công nghiệp hóa chất, luyện kim, công nghiệp vô tuyến điện tử và công nghệ số, cơ khí đường sắt...
Năng lượng, dầu khí - trụ cột hợp tác chiến lược
Một lĩnh vực hợp tác chiến lược, trọng tâm giữa hai nước Việt Nam - Liên bang Nga được nhắc tới nhiều trong những năm qua đó là năng lượng và dầu khí. Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương cho biết, hiện nay, hợp tác năng lượng - dầu khí giữa hai nước không còn bó hẹp trong hoạt động thăm dò và khai thác dầu thô, mà đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới, có hàm lượng công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn.
Các hướng hợp tác đang được hai bên thúc đẩy bao gồm: xây dựng các nhà máy điện khí tại Việt Nam; cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG); phát triển hạ tầng năng lượng tái tạo; sản xuất nhiên liệu động cơ; hiện đại hóa các cơ sở năng lượng hiện hữu...
Hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, đang trở thành minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga. Ảnh: PVN
Nhìn nhận về dư địa hợp tác năng lượng - dầu khí giữa hai bên, tại Diễn đàn khoa học Việt - Nga về xúc tiến công nghiệp, công nghệ và đổi mới sáng tạo, TS. Trịnh Minh Anh, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương cũng đánh giá, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, đang trở thành minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa kinh tế, hợp tác này còn mang giá trị biểu tượng, thể hiện sự kế thừa mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đồng thời mở ra một chương mới, nơi hai nước cùng hướng tới các lĩnh vực tiên phong của thế giới.
TS. Trịnh Minh Anh phân tích, Việt Nam hiện đang đứng trước một bước ngoặt lớn trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Trong bối cảnh đó, năng lượng tái tạo không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu mang tính chiến lược. Với lợi thế về tài nguyên, vị trí địa lý và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các dự án năng lượng quy mô lớn.
Ở chiều ngược lại, phía Nga sở hữu thế mạnh vượt trội về công nghệ, đặc biệt trong các ngành công nghiệp nền tảng như dầu khí, cơ khí chế tạo, năng lượng và khoa học - công nghệ. Sự bổ trợ này tạo ra “điểm giao thoa” lý tưởng để hai bên thúc đẩy hợp tác sâu hơn.
Trong phát triển nguồn điện từ năng lượng tái tạo, một trong những mục tiêu cụ thể được đặt ra là phát triển 6 GW điện gió ngoài khơi vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS. Trịnh Minh Anh, hợp tác Việt Nam - Liên bang Nga cần tập trung vào các yếu tố then chốt.
Trước hết là phát triển và chuyển giao công nghệ nền tảng, đặc biệt là công nghệ móng nổi, giải pháp phù hợp với điều kiện vùng nước sâu của Việt Nam, nơi có tiềm năng gió lớn nhưng đòi hỏi kỹ thuật phức tạp.
Bên cạnh đó, hai nước có thể phối hợp trong thiết kế, chế tạo và thử nghiệm các mô hình móng nổi thế hệ mới, không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu công nghệ trong tương lai.
Một điểm nghẽn khác là hạ tầng truyền tải điện. Việc phát triển các hệ thống truyền tải điện một chiều cao áp (HVDC) và lưới điện thông minh (Smart Grid) sẽ đóng vai trò quyết định trong việc tích hợp nguồn điện gió quy mô lớn vào hệ thống điện quốc gia một cách ổn định và an toàn.
Như vậy, hợp tác năng lượng - dầu khí Việt Nam - Liên bang Nga đang đứng trước một “cửa sổ cơ hội” hiếm có, khi cả hai quốc gia đều có nhu cầu tái cấu trúc mô hình tăng trưởng và chuyển dịch sang các ngành công nghiệp xanh, bền vững.
Về phía Việt Nam, các cải cách thể chế, phát triển hạ tầng logistics, thúc đẩy chuyển đổi số và cam kết phát thải ròng bằng “0” đang tạo ra môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi. Về phía Nga, thế mạnh về công nghệ và kinh nghiệm trong các ngành công nghiệp nền tảng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng hợp tác.
Nếu tận dụng tốt nền tảng các cơ hội, nền tảng sẵn có, đồng thời giải quyết hiệu quả các bài toán về công nghệ và hạ tầng, hợp tác năng lượng Việt Nam - Liên bang Nga hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu trong hợp tác quốc tế.
Về hợp tác đầu tư: tính đến hết tháng 2/2026, Liên bang Nga có 220 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký gần 996 triệu USD, đứng thứ 28 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu của Liên bang Nga gồm: khai khoáng, dịch vụ lưu trú và ăn uống, công nghiệp chế biến chế tạo…
Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện có khoảng 18 dự án đầu tư sang Liên bang Nga với tổng vốn xấp xỉ 1,64 tỷ USD. Liên bang Nga hiện đứng thứ 4 trong số 85 quốc gia, vùng lãnh thổ mà Việt Nam có đầu tư ra nước ngoài. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu của Việt Nam gồm: khai khoáng, công nghiệp, kinh doanh bất động sản…