Tổng kết niên vụ cà phê 2025-2026: Doanh nghiệp nào dẫn đầu xuất khẩu?

Xuất khẩu đạt kỷ lục 8,5 tỷ USD

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA); đại diện Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng sự tham gia đông đảo của cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch VICOFA cho biết, niên vụ cà phê 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục gặp nhiều khó khăn. Thị trường thế giới tiếp tục gặp nhiều biến động với chi phí sản xuất, logistics, tỷ giá và tình hình địa chính trị tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu của doanh nghiệp. Tình hình biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan, đặc biệt là ảnh hưởng của El Nino có thể kéo dài sẽ tác động tiêu cực đến ngành cà phê.

Bên cạnh đó, thị trường quốc tế ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường, chống mất rừng, trách nhiệm xã hội và minh bạch chuỗi cung ứng. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực để ngành cà phê Việt Nam tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao chất lượng phát triển.

Về sản xuất, tổng diện tích cà phê cả nước hiện nay là trên 722.000 ha đang cho thu hoạch. Tổng sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ cà phê 2025-2026 đạt khoảng 31,7 triệu bao (tương đương gần 1,9 triệu tấn), tăng khoảng 10,5% so với niên vụ trước. Do thời gian qua giá cà phê ở mức cao, người nông dân tập trung đầu tư vào cây cà phê, đồng thời các diện tích cà phê tái canh, trồng mới cũng bắt đầu cho thu hoạch.

Chủ tịch VICOFA khẳng định, niên vụ cà phê mới 2026-2027 tuy có nhiều khó khăn và thách thức nhưng cũng là cơ hội để ngành cà phê Việt Nam tái cơ cấu và phát triển bền vững, phát triển thương hiệu, nâng cao giá trị xuất khẩu.

Báo cáo chi tiết về niên vụ cà phê 2025-2026, ông Đỗ Xuân Hiền, Chánh văn phòng VICOFA cho biết, niên vụ cà phê 2025-2026, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,8 triệu tấn cà phê, kim ngạch xuất khẩu khoảng 8,5 tỷ USD, tăng 21% về khối lượng và tăng 1% về kim ngạch so với niên vụ 2024-2025. Đây là mức kim ngạch xuất khẩu cao nhất từ trước đến nay của ngành hàng. Trong đó, cà phê nhân xanh xuất khẩu đạt 1,65 triệu tấn, kim ngạch gần 7 tỷ USD, tăng 21,4% về khối lượng nhưng giảm 1,5% về kim ngạch so với niên vụ 2024-2025.

Các doanh nghiệp TOP đầu về xuất khẩu cà phê nhân trong niên vụ 2025-2026 bao gồm: Công ty TNHH Vĩnh Hiệp (179.925 tấn); Công ty Cổ phần Tập đoàn Intimex (149.951 tấn); Công Ty TNHH Một Thành viên Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (136.339 tấn)...

Dù đạt kết quả khả quan, sản xuất cà phê niên vụ 2025-2026 của Việt Nam vẫn đối mặt với một số khó khăn lớn như: Chi phí vật tư nông nghiệp như giá phân bón và chi phí nhân công tăng cao, làm thu hẹp biên lợi nhuận thực tế của nông dân. Hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa nắng thất thường do biến đổi khí hậu dẫn đến ảnh hưởng của tại Tây Nguyên vào giai đoạn nuôi trái tỷ lệ hạt nhỏ gia tăng ở một số vùng...

Tuy nhiên, niên vụ 2025-2026 cũng ghi nhận nhiều điểm sáng khi đánh dấu sự chuyển dịch từ xuất khẩu nhân xanh sang cà phê hòa tan, cà phê tinh chế, cà phê phối trộn diễn ra mạnh mẽ với hàng loạt nhà máy công nghệ cao được đầu tư mới tại Bình Dương và các tỉnh Tây Nguyên. Kim ngạch xuất khẩu của nhóm sản phẩm chế biến sâu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số. Cụ thể, niên vụ 2025-2026, cà phê chế biến sâu xuất khẩu khoảng 142.600 tấn (chưa quy đổi), kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tăng khoảng 15% về khối lượng và tăng khoảng 14% về kim ngạch so với niên vụ 2024-2025.

Về cơ cấu thị trường xuất khẩu chính, Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, chiếm trên 38% tổng thị phần xuất khẩu. Tiếp đó là các thị trường Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc...

Nâng giá trị chế biến sâu, tiêu chuẩn và thương hiệu

Tại hội nghị, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, tuy những kết quả của ngành cà phê niên vụ 2025-2026 rất đáng tự hào, ngành cà phê của chúng ta vẫn còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Nhìn sâu vào cơ cấu tăng trưởng, có thể thấy kết quả của niên vụ vừa qua chủ yếu đến từ khối lượng. Khối lượng xuất khẩu tăng 21% nhưng kim ngạch chỉ tăng 1%, nghĩa là giá trị thu về trên mỗi tấn cà phê xuất khẩu đã giảm theo diễn biến giá thế giới.

Ngược lại, trong 6 tháng đầu năm 2026, cà phê chế biến chỉ chiếm khoảng 8% về khối lượng nhưng đóng góp khoảng 17,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê. Hai chỉ số này cho thấy dư địa lớn nhất của ngành cà phê Việt Nam không còn nằm ở việc bán thêm sản lượng, mà ở việc nâng giá trị của mỗi tấn cà phê thông qua chế biến sâu, tiêu chuẩn và thương hiệu.

Bước sang niên vụ 2026-2027, yêu cầu chuyển dịch này lại càng trở nên cấp thiết hơn. Nguồn cung cà phê toàn cầu được dự báo dư thừa, giá thế giới tiếp tục chịu áp lực. Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sẽ được áp dụng từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa, và Ủy ban châu Âu đã khẳng định không tiếp tục lùi thời hạn, trong khi Liên minh châu Âu vẫn chiếm trên 40% kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam. "Do đó, ngành cà phê cần chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tăng trưởng dựa vào giá trị, và công tác xúc tiến thương mại cho ngành cà phê cũng cần chuyển từ hỗ trợ từng hoạt động riêng lẻ sang định hướng, dẫn dắt có hệ thống", ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Bên lề hội nghị, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Phó Chủ tịch VICOFA cho biết, tăng trưởng bền vững của ngành cà phê phụ thuộc ngày càng lớn vào năng lực chế biến sâu và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế. Những yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu, văn hóa doanh nghiệp... đang ngày càng khắt khe. Không chỉ riêng EUDR mà sắp tới có thể còn nhiều quy định mới. Do đó, doanh nghiệp cần đẩy mạnh làm sạch dữ liệu, minh bạch nguồn gốc và duy trì việc tuân thủ các tiêu chuẩn. Nếu không đáp ứng được những yêu cầu này, doanh nghiệp có nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.

Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp xuất khẩu TOP 1 cà phê Việt Nam trong niên vụ 2025-2026, theo ông Thái Như Hiệp, để duy trì vị thế cạnh tranh, mỗi doanh nghiệp cần có tầm nhìn dài hạn, chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa, tận dụng tối đa ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đồng thời nâng cao năng lực quản trị, khai thác hiệu quả các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu không có sự chuẩn bị trước, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) khẳng định tại hội nghị, trong thời gian sắp tới, Cục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, các địa phương vùng trồng cà phê và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong công tác xúc tiến thương mại, thông tin thị trường và quảng bá hình ảnh cà phê Việt Nam, để mỗi hoạt động xúc tiến thương mại góp phần nâng cao giá trị và vị thế của ngành cà phê trên thị trường thế giới. Đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng, với nền tảng của một niên vụ đạt kim ngạch kỷ lục, sự đồng lòng của cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, ngành cà phê Việt Nam sẽ từng bước chuyển dịch lên phân khúc giá trị cao hơn, đưa cà phê Việt Nam vươn xa, khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.