Thanh Hóa: Cá tầm OCOP 3 sao và khát vọng làm giàu nơi vùng cao

Từ nghề chân hương đến hành trình chinh phục cá tầm vùng cao

Giữa những dãy núi trùng điệp của xã Sơn Điện, câu chuyện khởi nghiệp của chị Lương Thị Lực - Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thủy sản Thanh Lực đang trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều người trẻ vùng cao. Không đi lên từ thất bại, hành trình của chị bắt đầu từ một mô hình sản xuất chân hương đã hoạt động hiệu quả trước khi lựa chọn bước sang lĩnh vực hoàn toàn mới với nhiều thách thức hơn.

Sinh năm 1990 tại bản Xuân Sơn, xã Sơn Điện (huyện Quan Sơn cũ), chị Lương Thị Lực là một trong số ít nữ thanh niên trong bản tốt nghiệp đại học. Sau khi hoàn thành chương trình học ngành sư phạm thể chất tại Hà Nội, thay vì ở lại thành phố tìm việc làm, chị quyết định trở về quê hương với mong muốn tạo việc làm và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Những năm đầu lập nghiệp, vợ chồng chị xây dựng cơ sở sản xuất chân hương từ nguồn nguyên liệu sẵn có ở địa phương. Mô hình từng bước phát triển, tạo nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và việc làm cho một số lao động tại bản. Tuy nhiên, nhận thấy tiềm năng phát triển kinh tế từ điều kiện tự nhiên đặc thù của địa phương còn rất lớn, chị luôn trăn trở tìm kiếm một hướng đi mới có giá trị gia tăng cao hơn.

Bước ngoặt đến từ những con suối mát lạnh chảy quanh năm giữa đại ngàn. Trong một lần khảo sát tại suối Sủa - dòng suối có nguồn nước trong lành và nhiệt độ ổn định, anh Phạm Ngọc Thanh, chồng chị Lực, người từng có thời gian tìm hiểu mô hình nuôi cá nước lạnh ở Yên Bái, nhận thấy nơi đây sở hữu những điều kiện lý tưởng để phát triển nghề nuôi cá tầm.

“Thời điểm đó, vợ chồng tôi đưa cá tầm về nuôi giữa vùng núi Sơn Điện được xem là lựa chọn khá mạo hiểm. Đây là loài cá có giá trị kinh tế cao nhưng yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường sống. Dù vậy, với quyết tâm khai thác lợi thế tự nhiên của địa phương, vợ chồng tôi đã đầu tư xây dựng hệ thống bể nuôi, dẫn nước suối tự nhiên về thử nghiệm lứa cá giống đầu tiên gồm 1.000 con”, chị Lương Thị Lực chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương. 

Theo chị Lực, sau gần một năm chăm sóc, lứa cá đầu tiên cho thu hoạch hơn 2 tấn cá thương phẩm. Kết quả đó không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn khẳng định tiềm năng phát triển nghề nuôi cá tầm tại vùng cao Sơn Điện, mở ra hướng đi mới cho gia đình.

“Cá tầm được xem là một trong những loài thủy sản khó nuôi nhất. Chúng chỉ phát triển tốt trong nguồn nước sạch, nhiệt độ ổn định dưới 23 độ C, có dòng chảy liên tục và hàm lượng oxy hòa tan cao. Chỉ cần nhiệt độ tăng hoặc chất lượng nước thay đổi, cá có thể bị sốc và chết hàng loạt”, chị Lực nói.

Để duy trì hoạt động của trang trại, gia đình chị Lực đã đầu tư hệ thống thuỷ điện mini, tận dụng chính dòng chảy tự nhiên của suối để phát điện phục vụ sản xuất. Cùng với đó, là thiết bị lọc nước tuần hoàn và các dụng cụ theo dõi môi trường nuôi. Vào mùa nắng nóng hay thời điểm mưa lũ, cả gia đình chị thường xuyên túc trực để kiểm soát nguồn nước, bảo đảm điều kiện sinh trưởng tốt nhất cho đàn cá.

“Nuôi cá tầm giống như chăm trẻ nhỏ. Chỉ cần lơ là một chút là thiệt hại rất lớn. Nhưng chính những khó khăn đó lại thôi thúc chúng tôi phải học hỏi, hoàn thiện kỹ thuật để phát triển mô hình bền vững hơn”, chị Lực chia sẻ.

OCOP 3 sao và khát vọng phát triển bền vững

Hiện nay, mỗi năm HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thủy sản Thanh Lực cung cấp ra thị trường hơn 10 tấn cá thương phẩm. Doanh thu đạt khoảng 2 tỷ đồng/năm, lợi nhuận sau khi trừ chi phí dao động từ 600 đến 700 triệu đồng. Không chỉ giúp gia đình ổn định kinh tế, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động địa phương với mức thu nhập từ 6 đến 8 triệu đồng/tháng, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung tại vùng núi.

Đặc biệt, sản phẩm cá tầm của HTX đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là dấu mốc quan trọng, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Hiện cá tầm Thanh Lực không chỉ được tiêu thụ trong tỉnh mà còn có mặt tại nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh… Bên cạnh đó, HTX cũng tích cực đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng trên phạm vi rộng hơn.

Từ thành công của HTX Thanh Lực, nhiều thanh niên địa phương đã thay đổi cách nghĩ về phát triển kinh tế. Thay vì lựa chọn rời quê đi làm thuê, không ít người bắt đầu tìm hiểu các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có thêm 35 sản phẩm được công nhận OCOP, đạt 53,8% kế hoạch năm. Lũy kế đến nay, Thanh Hóa có 692 sản phẩm OCOP, gồm 2 sản phẩm đạt 5 sao, 64 sản phẩm đạt 4 sao và 626 sản phẩm đạt 3 sao.

Những con số đó cho thấy chương trình OCOP đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Trong dòng chảy ấy, câu chuyện của chị Lương Thị Lực là minh chứng sinh động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của người trẻ vùng cao.

Giữa đại ngàn miền núi Thanh Hoá, những bể cá tầm của HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thủy sản Thanh Lực không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn thắp lên niềm tin về một hướng phát triển nông nghiệp xanh, thông minh và bền vững.