Tên gọi của Công đoàn Việt Nam qua các thời kỳ

Bước ngoặt trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam

Ngày 28/7/1929, tại nhà số 15 phố Hàng Nón - Hà Nội, dưới sự lãnh đạo của Đông Dương Cộng sản Đảng, Đại hội thành lập Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đã được triệu tập. Đại hội bầu Ban Chấp hành lâm thời Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ do đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đông Dương Cộng sản Đảng đứng đầu.

Đại hội đã thông qua Chương trình, Điều lệ của Công hội; đồng thời quyết định xuất bản Báo Lao động và Tạp chí Công hội đỏ nhằm tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ giai cấp công nhân. Sự ra đời của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu sự hình thành tổ chức công đoàn cách mạng tại Việt Nam, đặt nền móng cho hệ thống tổ chức Công đoàn thống nhất trong cả nước.

Đây là bước ngoặt trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam, góp phần tập hợp, tổ chức và lãnh đạo giai cấp công nhân đấu tranh vì quyền lợi kinh tế, chính trị; đồng thời gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo, hướng tới mục tiêu giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới.

Tên gọi của Công đoàn Việt Nam qua các thời kỳ

Công hội Đỏ (1929 - 1935), đã tích cực tuyên truyền, vận động, tổ chức và lãnh đạo công nhân đấu tranh chống áp bức, bóc lột; đấu tranh cách mạng nhằm giành độc lập dân tộc. Các cuộc đấu tranh đã thu hút đông đảo công nhân ở nhiều ngành, nhiều địa phương, tiêu biểu như Nghệ An, Hà Tĩnh, Sài Gòn - Chợ Lớn Gia Định..., tham gia và giành được những thắng lợi bước đầu.

Nghiệp đoàn Ái hữu (1936 - 1939), hoạt động với mục tiêu đòi tự do nghiệp đoàn, đòi các quyền dân sinh, dân chủ, nhằm tập hợp rộng rãi quần chúng lao động. Trong giai đoạn 1936 - 1939, đã diễn ra hàng vạn cuộc đấu tranh của công nhân, buộc thực dân Pháp phải chấp nhận một số yêu sách như: tăng lương, giảm giờ làm, cho phép hoạt động nghiệp đoàn, tự do hội họp; chống việc chủ sa thải, đánh đập công nhân.

Hội Công nhân phản đế (1939 - 1941), có nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ lợi ích hằng ngày của công nhân; đồng thời đấu tranh lật đổ chế độ thực dân, phong kiến, góp phần giải phóng giai cấp và dân tộc; tổ chức và lãnh đạo nhiều cuộc bãi công của công nhân.

Hội Công nhân cứu quốc (1941 - 1946), dưới sự lãnh đạo của Đảng và trong khuôn khổ Mặt trận Việt Minh, với hình thức tổ chức phù hợp và mục tiêu đấu tranh rõ ràng, đã thúc đẩy phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ ở cả ba kỳ, đặc biệt tại Hà Nội, Hải Phòng, Hòn Gai... Tháng 8/1945, giai cấp công nhân cùng với nhân dân cả nước tiến hành Cách mạng Tháng Tám 1945, giành chính quyền, thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (1946 - 1961), trước yêu cầu và nhiệm vụ mới của cách mạng, ngày 20/6/1946, Hội nghị Cán bộ công đoàn cứu quốc toàn quốc đã quyết định đổi tên “Hội công nhân cứu quốc” thành “Công đoàn” và thành lập “Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam”, công đoàn các cấp đã động viên công nhân tham gia chiến đấu, vận động công nhân xây dựng cơ sở sản xuất, phục vụ kháng chiến lâu dài, xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Tổng Công đoàn Việt Nam (1961 - 1988), từ ngày 23 - 27/2/1961 Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ II được tổ chức tại Hà Nội. Đại hội đã quyết định đổi tên Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thành Tổng Công đoàn Việt Nam.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (1988 đến nay), Đại hội VI Công đoàn Việt Nam (họp từ ngày 17 - 20/10/1988) đã quyết định đổi tên Tổng Công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động công đoàn trong tình hình mới.

Từ ngày 3 - 5/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội sẽ diễn ra Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 với sự tham dự của 780 đại biểu ưu tú, là những cán bộ công đoàn, đoàn viên tiêu biểu đại diện cho các ngành nghề, lĩnh vực, địa phương, đơn vị trong cả nước; đồng thời đại diện cho ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của gần 10 triệu đoàn viên công đoàn. Phương châm của Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 là “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đổi mới - Phát triển”.