Tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam -Quảng Tây

Đẩy mạnh kết nối thương mại biên giới

Chiều 29/5, tại thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng và Phó Chủ tịch Chính quyền nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây Lô Tân Ninh đồng chủ trì Hội nghị tổng kết Kế hoạch hành động giai đoạn 2024 - 2026 triển khai Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác kinh tế thương mại giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Chính quyền nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).

Tham dự Hội nghị, về phía Việt Nam có đại diện các đơn vị của Bộ Công Thương (Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Công nghiệp, Cục Xuất nhập khẩu, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số), đại diện địa phương có chung đường biên giới với Quảng Tây (Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh), Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Nam Ninh (Quảng Tây), Trường Đại học Công Thương thành phố Hồ Chí Minh. 

Về phía Trung Quốc có Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại thành phố Hồ Chí Minh, Lãnh đạo các Sở, ngành của Quảng Tây (gồm Văn phòng Khu, Sở Thương mại, Sở Ngoại vụ, Sở Công nghiệp và Công nghệ thông tin, Văn phòng Quản lý Khu công nghiệp; Sở Nông nghiệp nông thôn, Ủy ban Cải cách và Phát triển) và đại diện các thành phố có chung đường biên giới với Việt Nam như Sùng Tả, Bách Sắc, Phòng Thành Cảng. 

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Phan Thị Thắng chào mừng đoàn đại biểu Quảng Tây đến thăm Việt Nam, đồng thời gửi lời thăm hỏi chân thành chính quyền và nhân dân thành phố Liễu Châu, Quảng Tây trước những thiệt hại do trận động đất xảy ra vào ngày 18/5 vừa qua gây ra. 

Thứ trưởng đánh giá cao việc hai bên nhanh chóng, kịp thời thu xếp các thủ tục cần thiết để cùng tổ chức Hội nghị tổng kết nhân dịp này, cũng như việc cấp kỹ thuật hai Bên đã thống nhất nội dung các văn kiện hợp tác quan trọng như Danh mục nhiệm vụ trọng tâm 2026 triển khai Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác kinh tế thương mại và Thỏa thuận hợp tác đào tạo trong lĩnh vực AI giữa Trường Đại học Công Thương thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Thương mại quốc tế Quảng Tây. 

Tại Hội nghị, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) và Sở Thương mại Quảng Tây - hai đơn vị đầu mối trong triển khai Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - Trung Quốc (Quảng Tây) đã trình bày báo cáo tổng kết Kế hoạch hành động giai đoạn 2024 - 2026, đánh giá kết quả hợp tác nổi bật, những tồn tại cần khắc phục và định hướng phối hợp trong giai đoạn tiếp theo.

Về những kết quả hợp tác nổi bật trong triển khai Kế hoạch hành động ba năm 2024 - 2026, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cho biết: dưới sự phối hợp tích cực giữa Bộ Công Thương và Chính quyền Quảng Tây, quy mô thương mại Việt Nam - Quảng Tây tiếp tục tăng trưởng; thông quan qua các cửa khẩu, lối mở, lối thông quan được duy trì ổn định, thủ tục thông quan được giải quyết nhanh chóng, thuận lợi.

Đồng thời, việc mở mới, nâng cấp các cửa khẩu, lối mở biên giới có tiến triển tích cực; hạ tầng phục vụ xuất nhập khẩu không ngừng được đầu tư xây dựng và hoàn thiện, tạo nền tảng nâng cao năng lực giao thương và kết nối biên giới; công tác thí điểm triển khai cửa khẩu thông minh bước đầu tiến triển; các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư được hai bên phối hợp triển khai đa dạng và hiệu quả, từ cấp Trung ương tới cấp địa phương...

Tuy nhiên, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cũng chỉ ra một số điểm cần tiếp tục cải thiện trong quan hệ hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam - Quảng Tây như: tốc độ tăng trưởng thương mại giữa hai bên đang có dấu hiệu chậm lại; việc khai thác hạ tầng cửa khẩu chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt tại khu vực Móng Cái - Đông Hưng mặc dù đã được đầu tư xây dựng tương đối hoàn thiện. 

Đồng thời, hoạt động xúc tiến thương mại cần tiếp tục đổi mới theo hướng đa dạng mô hình kết nối, kết hợp B2B và B2C nhằm nâng cao hiệu quả thực chất cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, Lãnh đạo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đề nghị, trong thời gian tới, hai bên cần tiếp tục làm sâu sắc hợp tác kinh tế - thương mại theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững hơn, lấy thuận lợi hóa thương mại và kết nối chuỗi cung ứng làm trọng tâm. Đồng thời, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng cửa khẩu, thúc đẩy cửa khẩu thông minh và đổi mới xúc tiến thương mại để tạo dư địa tăng trưởng mới cho hợp tác Việt Nam - Quảng Tây.

Phát biểu tại hội nghị, bà Lô Tân Ninh - Phó Chủ tịch Chính quyền nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây nêu nhiều nội dung phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm trong hợp tác kinh tế, thương mại với Việt Nam thời gian tới như: Cùng thúc đẩy xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Đông Hưng (Trung Quốc) - Móng Cái (Việt Nam); phối hợp sớm thành lập tổ công tác quy hoạch, xây dựng dự án phía Việt Nam đối với cửa khẩu thông minh Hữu Nghị Quan - Hữu Nghị, Pò Chài - Tân Thanh.

Bên cạnh đó, tiếp tục thúc đẩy hợp tác ngành nghề qua biên giới; phối hợp tổ chức tốt Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) lần thứ 23; nghiên cứu phương án khả thi nhằm rút ngắn thời gian cấp chứng nhận VR đối với linh kiện, phụ tùng và xe điện nguyên chiếc nhập khẩu từ Trung Quốc; nghiên cứu thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu đường sắt; khởi động xây dựng dự thảo Kế hoạch hành động giai đoạn ba năm 2027- 2029

Ngoài ra, mời Thứ trưởng Phan Thị Thắng tới Quảng Tây tham dự Lễ hội trái cây ASEAN được tổ chức tại Quảng Tây vào ngày 18 tháng 6 tới đây; đề nghị phía Việt Nam làm tốt công tác kiểm nghiệm kiểm dịch đối với mặt hàng trái cây tươi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc qua các cửa khẩu tại Quảng Tây; tối ưu cơ cấu thương mại giữa Việt Nam và Quảng Tây v.v.

Phản hồi các đề xuất có liên quan trực tiếp tới chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương, Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho biết, Việt Nam luôn coi trọng hợp tác kinh tế qua biên giới với Trung Quốc. Đối với Khu hợp tác kinh tế qua biên giới, Thứ trưởng nhấn mạnh đây là nội dung được lãnh đạo cấp cao hai nước đặc biệt quan tâm và tiếp tục được đưa vào Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc năm 2026.

Thứ trưởng đề nghị Quảng Tây đôn đốc Bộ Thương mại Trung Quốc sớm hoàn tất các thủ tục cần thiết, phối hợp chặt chẽ cùng phía Việt Nam để thực hiện tốt nhận thức chung quan trọng của Lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước.

Đối với mô hình cửa khẩu thông minh, Thứ trưởng nhấn mạnh phía Việt Nam hết sức quan tâm và coi trọng việc triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Quảng Ninh, đề nghị các địa phương phối hợp chặt chẽ tiếp tục triển khai tốt các dự án đã được phê duyệt.

Đối với hợp tác ngành nghề tại Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), Thứ trưởng nhấn mạnh hợp tác ngành nghề qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc là nội dung quan trọng, nhằm tăng cường liên kết và tính bổ sung trong chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng giữa hai bên. Bộ Công Thương khuyến khích địa phương hai nước phối hợp chặt chẽ, cùng căn cứ tình hình thực tế của địa phương để đề xuất, trên cơ sở đảm bảo các tiêu chí nêu trên. 

Thứ trưởng cũng hoan nghênh lời mời tham dự CAEXPO lần thứ 23 cũng như lời mời tham dự Lễ hội trái cây ASEAN được tổ chức tại Quảng Tây vào tháng 6 tới, đề nghị phía Quảng Tây dành sự hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp Việt Nam khi tham dự các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ tại Quảng Tây.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đồng thời đề nghị phía Quảng Tây công nhận kết quả kiểm nghiệm của các phòng kiểm nghiệm kiểm dịch của Việt Nam, khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư xây dựng cơ sở kiểm nghiệm kiểm dịch tại Việt Nam; đa dạng hóa các mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam, từ đó từng bước hiện thực hóa cân bằng cán cân, tối ưu cơ cấu thương mại.

Mở dư địa hợp tác Việt Nam - Quảng Tây

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Phan Thị Thắng cũng nêu một số kiến nghị cụ thể nhằm tăng cường quan hệ kinh tế-thương mại với Quảng Tây theo hướng hiệu quả, thực chất hơn như: (i) tích cực phối hợp triển khai các cơ chế hợp tác song phương về tăng cường chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và xây dựng chuỗi cung ứng nông sản bền vững; (ii) nghiên cứu xây dựng cơ chế điều phối, phân luồng hàng hóa tại các cửa khẩu biên giới, giảm thiểu rủi ro ùn tắc hàng hóa trong giai đoạn cao điểm; (iii) ủng hộ hợp tác liên kết điện giữa Việt Nam và Trung Quốc; (iv) khuyến khích doanh nghiệp Quảng Tây đầu tư vào các dự án ứng dụng AI trong lĩnh vực công nghiệp, đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong sản xuất chế biến sâu các loại nông sản;

Đồng thời, (v) phối hợp tổ chức các đoàn doanh nghiệp, đoàn mua hàng sang tham dự các hội chợ quy mô lớn tại Việt Nam và tích cực phối hợp với Bộ Công Thương Việt Nam tổ chức phong phú, đa dạng các hoạt động giới thiệu sản phẩm, kết nối chuỗi phân phối và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sản phẩm đặc sắc sang thị trường Trung Quốc trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc”...

Phó Chủ tịch Lô Tân Ninh đánh giá cao những đề xuất hợp tác từ phía Việt Nam, đồng thời khẳng định các nội dung được trao đổi đều là những vấn đề quan trọng trong quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc. Phó Chủ tịch bày tỏ, thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, các địa phương biên giới phía Bắc của Việt Nam để thúc đẩy triển khai thực chất các nội dung hợp tác đã được hai Bên thống nhất.

Cũng tại Hội nghị, đại diện các địa phương biên giới Việt Nam và các địa phương của Quảng Tây đã có phần phát biểu, trao đổi ý kiến, đề xuất phương hướng tăng cường phối hợp công tác mật thiết hơn nữa trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ Hội nghị, dưới sự chứng kiến của Thứ trưởng Phan Thị Thắng và Phó Chủ tịch Lô Tân Ninh, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương và Sở Thương mại Quảng Tây đã trao Danh mục nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 triển khai Kế hoạch hành động 2024 - 2026 thực hiện Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác kinh tế thương mại giữa Bộ Công Thương và Chính quyền Quảng Tây; đại diện Trường Đại học Công Thương thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Thương mại quốc tế Quảng Tây đã trao Thỏa thuận về hợp tác đào tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Hội nghị đã diễn ra trong không khí chân thành, hữu nghị, nhiều nội dung quan trọng được hai bên thống nhất. Thứ trưởng Phan Thị Thắng bày tỏ tin tưởng rằng, quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Quảng Tây sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành hình mẫu trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các địa phương của Trung Quốc.

Theo số liệu của Hải quan Trung Quốc, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Quảng Tây với Việt Nam đạt 43,51 tỷ USD, tăng 4,77%. Tính đến hết tháng 4/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Quảng Tây đạt 14,4 tỷ USD tăng 3,13% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó xuất khẩu của Quảng Tây sang Việt Nam đạt 11,8 tỷ USD giảm 2,27%; nhập khẩu của Quảng Tây từ Việt Nam đạt 2,54 tỷ USD tăng 38,84%. Tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã 26 năm liên tiếp là đối tác thương mại lớn nhất của Quảng Tây (Trung Quốc).