Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn

Trong khuôn khổ Tuần lễ Môi trường Việt Nam - Nhật Bản diễn ra từ ngày 15 - 17/12/2021, các nhà quản lý, nghiên cứu đầu ngành về chất thải rắn, kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản và Việt Nam vừa có cuộc bàn luận nhằm hoàn thiện chính sách của Việt Nam trong việc mở rộng thực hiện kinh tế tuần hoàn, từng bước chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính (chỉ quan tâm đến sản xuất - sử dụng - thải bỏ) sang nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững.

Xu thế tất yếu

Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất, dịch vụ đặt ra mục tiêu kéo dài tuổi thọ của vật chất và loại bỏ tác động tiêu cực đến môi trường. Trên thế giới, kinh tế tuần hoàn được coi là mô hình kinh tế đáp ứng yêu cầu về giải quyết ô nhiễm môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Tái chế và quản lý chất thải: Chính sách trọng tâm của kinh tế tuần hoàn
Doanh nghiệp cần có trách nhiệm đối với vòng đời sản phẩm của mình

Tại Việt Nam, việc ứng dụng kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển bền vững, với tăng trưởng xanh đang được quan tâm, đề cập nhiều hơn trong những năm gần đây. Đặc biệt tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, kinh tế tuần hoàn được thể hiện trải dài trong các quy định, từ nhãn nguy hại, nhãn sinh thái, nhãn xanh, đến quy định về mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất, yêu cầu tái chế, tái sử dụng và thu gom chất thải, các quy định về tín dụng xanh, trái phiếu xanh, công nghiệp môi trường, dịch vụ môi trường…

Theo đó, kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó quá trình sản xuất - tiêu dùng - cung cấp dịch vụ đảm bảo 4 mục tiêu: Tiết giảm sử dụng nguyên, nhiên, vật liệu; kéo dài vòng đời sản phẩm; giảm phát thải; không gây tác động xấu tới môi trường.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, để hiện thực hóa khái niệm và chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính thành nền kinh tế tuần hoàn, đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ cho phép tất cả các thành phần của nền kinh tế áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong thiết kế, sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ, tiêu dùng cũng như xử lý chất thải.

Tại hội thảo quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn, vừa diễn ra mới đây, bà Hata Yumiko, Trưởng bộ phận kinh tế tuần hoàn tài nguyên, Vụ Môi trường và Công nghệ công nghiệp, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển các chính sách kinh tế tuần hoàn ở Nhật Bản, tầm nhìn về nền kinh tế tuần hoàn năm 1999 đến tầm nhìn mới được xây dựng vào năm 2020. Bên cạnh đó là các đạo luật cơ bản để thiết lập "xã hội tuần hoàn - vật chất an toàn" được xây dựng trên tinh thần "mottainai" – văn hóa không lãng phí của người Nhật để khuyến khích giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải.

Những bài học, kinh nghiệm từ Nhật Bản sẽ giúp ích Việt Nam trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách kinh tế tuần hoàn.

Giải pháp thúc đẩy

Thực tế, kinh tế tuần hoàn đã xuất hiện ở Việt Nam cách đây 20 năm với những định danh khác, có thể là mô hình VAT (vườn - ao - chuồng), một mô hình đất nước nông nghiệp chúng ta thời kỳ đó đã áp dụng khá thành công. Còn có khái niệm “khu công nghiệp sinh thái”, “sản xuất sạch hơn”, “không phát thải” hay tái chế, tái sử dụng, tái sản xuất… cũng là một phần của kinh tế tuần hoàn đã được đề cập nhiều trong thời gian qua. Tuy nhiên, có thể coi đó là những khái niệm còn rời rạc, xen kẽ và thiếu tính hệ thống.

Kinh tế tuần hoàn đem đến một góc nhìn với tư duy hệ thống mới về việc sử dụng các nguồn nguyên vật liệu theo chiều hướng hiệu quả, tiết kiệm hơn, vòng đời dài hơn, đạt giá trị cao hơn so với cách thức truyền thống hiện tại. Một nghiên cứu của Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững thế giới cho thấy, việc áp dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ giúp tạo ra ít nhất 7.700 tỷ USD cơ hội thị trường vào năm 2030 cho doanh nghiệp và hơn 380 triệu cơ hội việc làm mới, đồng thời duy trì đà tăng trưởng bền vững của kinh tế toàn cầu.

Việc đưa khái niệm kinh tế tuần hoàn vào Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi là một trong những bước đột phá trong chính sách môi trường của Chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khái niệm này và chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính hiện tại thành nền kinh tế tuần hoàn đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ. Đặc biệt, để nhân rộng các mô hình kinh tế tuần hoàn và tạo nên những phong trào thực hiện rộng khắp trong các doanh nghiệp nhỏ, vừa hay quy mô siêu nhỏ không hề đơn giản.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Quang Vinh - Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - nêu quan điểm: Ở Việt Nam, để nhân rộng các mô hình này và tạo nên những phong trào thực hiện rộng khắp trong các doanh nghiệp nhỏ, vừa hay quy mô siêu nhỏ không hề đơn giản. Nhất là khi kinh tế tuần hoàn chưa được luật hóa, chưa trở thành những quy định bắt buộc hay những điều kiện mà doanh nghiệp cần phải thực hiện khi khởi sự kinh doanh. Ngoài ra, cũng chưa có bất kỳ cơ chế cụ thể, chi tiết về những ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp về tiếp cận đất đai, tín dụng hay thuế, phí... từ đó, tạo động lực khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư và triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn hay chuyển đổi dây chuyền, quy trình hoạt động hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Theo PGS, TS Nguyễn Đình Thọ - Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, để triển khai các quy định này của Luật, trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã thể chế hóa cụ thể. Thứ nhất, sẽ thông qua kế hoạch quốc gia về thực hiện kinh tế tuần hoàn cho tất cả các ngành như công nghiệp, vận tải, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, các hoạt động liên quan đến chuyển đổi mục đích sử dụng đất và lâm nghiệp. Đây là những trụ cột chính mà nhiều nước trên thế giới đang triển khai để các ngành thực hiện nền kinh tế tuần hoàn; thứ hai, lồng ghép mô hình kinh tế tuần hoàn vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch của các tỉnh, địa phương, các ngành kinh tế theo quy định của Luật Quy hoạch; thứ ba, yêu cầu doanh nghiệp áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong chuỗi giá trị sản phẩm và quá trình sản xuất của họ.

Các chuyên gia kinh tế khuyến cáo, lợi ích mà doanh nghiệp có thể đạt được khi thực thi mô hình kinh tế tuần hoàn là có thể nâng cao lượng khách hàng khi họ thể hiện trách nhiệm xã hội của mình đối với cộng đồng và xã hội; giúp doanh nghiệp giảm chi phí. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này đầu tư ban đầu tương đối lớn, do phải thay đổi công nghệ, đổi mới mô hình sản xuất, nhưng trong tương lai sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí rất lớn.
Thanh Tâm

Tin mới nhất

Hiệu quả nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến

Hiệu quả nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến

Nhờ áp dụng hệ thống bảo trì năng suất toàn diện (TPM) và hệ thống đo lường, phân tích dữ liệu tiêu thụ điện (PMSA), năng suất lao động của Công ty Cơ khí chính xác Seikico Việt Nam tăng lên đáng kể, trong khi chi phí năng lượng cho sản xuất giảm đi.
Hợp tác nghiên cứu các dịch vụ kết nối từ các trạm hạ tầng cao không

Hợp tác nghiên cứu các dịch vụ kết nối từ các trạm hạ tầng cao không

Airbus hợp tác với các tập đoàn mạnh để xây dựng các dịch vụ kết nối không dây toàn cầu trong tương lai kết hợp vệ tinh và Trạm hạ tầng cao không (HAPS).
Ngành truyền thông giải trí và bài toán trải nghiệm người dùng

Ngành truyền thông giải trí và bài toán trải nghiệm người dùng

Trong kỷ nguyên công nghệ ngày nay, sự xuất hiện của hàng loạt dịch vụ OTT và stream video theo yêu cầu đã mang đến cho khán giả quyền tự do lựa chọn họ muốn xem gì, khi nào, ở đâu và trên bất cứ thiết bị nào họ muốn. Và khi ngày càng nhiều người buộc phải ở nhà trong bối cảnh đại dịch bùng nổ, việc streaming phim ảnh và chương trình truyền hình càng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết.
Bảo đảm an toàn thực phẩm: Khuyến khích chuyển giao tiến bộ kỹ thuật

Bảo đảm an toàn thực phẩm: Khuyến khích chuyển giao tiến bộ kỹ thuật

Trong năm 2022, Vụ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) - Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách để các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đầu tư, tham gia vào các hoạt động xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, kiểm nghiệm và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào các hoạt động bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP).
Hiện đại hóa dữ liệu – Nhu cầu cấp thiết của nền kinh tế số

Hiện đại hóa dữ liệu – Nhu cầu cấp thiết của nền kinh tế số

Dữ liệu là trọng tâm của mọi sáng kiến ​​hiện đại hóa trong mọi ngành. Các tổ chức, lớn và nhỏ, muốn phân phối khối lượng công việc của họ trên nhiều môi trường đám mây để mở khóa giá trị nơi dữ liệu được lấy từ nguồn để tăng tính nhanh nhạy và tăng tốc đổi mới.

Tin cùng chuyên mục

Giải thưởng Sao Khuê 2022: Thúc đẩy tạo dựng các hệ sinh thái số

Giải thưởng Sao Khuê 2022: Thúc đẩy tạo dựng các hệ sinh thái số

Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) vừa chính thức phát động Giải thưởng Sao Khuê 2022 - một trong những giải thưởng uy tín và danh giá nhất của ngành phần mềm và công nghệ thông tin Việt Nam.
Cắt giảm thủ tục, danh mục sản phẩm kiểm tra chuyên ngành

Cắt giảm thủ tục, danh mục sản phẩm kiểm tra chuyên ngành

Năm 2021, Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương) tiếp tục chủ trì đầu mối nghiên cứu, rà soát, đánh giá và triển khai phương án đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục, danh mục sản phẩm hàng hóa kiểm tra chuyên ngành thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công Thương.
Các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương: Nhiều đề tài ứng dụng vào thực tiễn

Các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương: Nhiều đề tài ứng dụng vào thực tiễn

Với phương châm gắn nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ (KH&CN) với nhu cầu thị trường, các viện nghiên cứu thuộc Bộ Công Thương đã có đóng góp tích cực vào quá trình đổi mới, nâng cao trình độ kỹ thuật, công nghệ của các doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành.
Số thương vụ đầu tư ngành công nghệ cao kỉ lục trong 2 năm dịch Covid-19

Số thương vụ đầu tư ngành công nghệ cao kỉ lục trong 2 năm dịch Covid-19

Theo báo cáo "Toàn cảnh đổi mới sáng tạo mở Việt Nam 2021" mới công bố ngày 13/1, trong 2 năm qua mặc dù Covid-19 gây ảnh hưởng mạnh đến nền kinh tế nhưng số lượng giao dịch đầu tư trong thị trường công nghệ Việt Nam tăng lên mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây, đạt 108 thương vụ đầu tư.
Bứt phá tiềm năng doanh nghiệp với hồ sơ dữ liệu cùng giải pháp của DELL EMC

Bứt phá tiềm năng doanh nghiệp với hồ sơ dữ liệu cùng giải pháp của DELL EMC

Mỗi doanh nghiệp đều có rất nhiều loại dữ liệu khác nhau, từ những cơ sở dữ liệu có cấu trúc, những dữ liệu về thông tin và hành vi khách hàng, những dữ liệu video cho đến những dữ liệu thô như log file sinh ra từ những thiết bị trong hạ tầng công nghệ thông tin và truyền dẫn.
Tuần lễ trao giải VinFuture – Nơi hội tụ đỉnh cao của khoa học toàn cầu

Tuần lễ trao giải VinFuture – Nơi hội tụ đỉnh cao của khoa học toàn cầu

Ngày 11/01/2022 – Quỹ VinFuture công bố lịch trình hoạt động của Tuần lễ Khoa học, nằm trong chuỗi sự kiện lễ trao giải VinFuture lần thứ I, sẽ diễn ra từ ngày 18 - 21/1/2022 tại Hà Nội. Đây là sự kiện tầm cỡ quốc tế, quy tụ các nhà khoa học kiệt xuất thế giới về Việt Nam để cùng chung tay thúc đẩy sứ mệnh phụng sự nhân loại một cách thiết thực và hiệu quả.
Microchip tăng công suất để đáp ứng nhu cầu trong ngành bán dẫn

Microchip tăng công suất để đáp ứng nhu cầu trong ngành bán dẫn

"Trước những hạn chế đáng kể về nguồn cung, Microchip đã đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao" - ông Ganesh Moorthy, Chủ tịch và Giám đốc Điều hành Công ty Microchip Technology Inc chia sẻ với báo chí.
Hoạt động khoa học và công nghệ ngành Công Thương: Bám sát yêu cầu thực tiễn

Hoạt động khoa học và công nghệ ngành Công Thương: Bám sát yêu cầu thực tiễn

Năm 2021, việc triển khai các mặt công tác của Vụ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) - Bộ Công Thương đã bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao cũng như chỉ đạo, giao nhiệm vụ trực tiếp của lãnh đạo Bộ, đồng thời, có những bước điều chỉnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của cả nước nói chung, ngành Công Thương nói riêng, đặc biệt là trong bối cảnh tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
VinAI ra mắt bộ sản phẩm trí tuệ nhân tạo tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES 2022

VinAI ra mắt bộ sản phẩm trí tuệ nhân tạo tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES 2022

Từ 6 – 8/01/2022, VinAI - công ty sở hữu các nghiên cứu sản phẩm trí tuệ nhân tạo nằm trong Top 25 thế giới - vừa ra mắt bộ sản phẩm công nghệ cao tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES 2022 tại Las Vegas, Mỹ. Sự kiện đánh dấu bước chuyển mình của VinAI, từ một viện nghiên cứu đến công ty nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm trí tuệ nhân tạo vượt trội, có tính ứng dụng cao, đón đầu những xu thế mới của thế giới.
Năm 2022: Tiếp tục nâng cao công tác kiểm tra chất lượng hàng hóa

Năm 2022: Tiếp tục nâng cao công tác kiểm tra chất lượng hàng hóa

Ngày 7/12 vừa qua, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL), Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức hội nghị tổng kết năm 2021. Cùng với những kết quả đạt được trong công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng thì công tác kiểm tra chất lượng hàng hóa đã được nâng cao.
Hệ thống INS: Bước đột phá mới trong hoạt động công vụ của lực lượng Quản lý thị trường

Hệ thống INS: Bước đột phá mới trong hoạt động công vụ của lực lượng Quản lý thị trường

Bắt đầu từ ngày 1/2/2022, Hệ thống xử lý vi phạm hành chính (INS) của Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT) sẽ chính thức được áp dụng trong toàn lực lượng sau 2 năm triển khai. Đây được coi là “cuộc cách mạng” trong chuyển đổi số vào hoạt động công vụ mà người đứng đầu Tổng cục ví von là “linh hồn của lực lượng QLTT”.
Ngành hàng kinh doanh bán lẻ năm 2021: Thích nghi trạng thái bình thường mới

Ngành hàng kinh doanh bán lẻ năm 2021: Thích nghi trạng thái bình thường mới

Sapo - nền tảng quản lý và bán hàng đa kênh đã thực hiện khảo sát 15.000 nhà bán hàng trên toàn quốc về tình hình kinh doanh năm 2021, kết quả cho thấy, làn sóng Covid-19 lần thứ 4 ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động kinh doanh năm 2021, đặc biệt trong ngành dịch vụ ăn uống, lưu trú, nghỉ dưỡng.
Schneider Electric công bố khung chỉ số kiểm soát môi trường tại các trung tâm dữ liệu

Schneider Electric công bố khung chỉ số kiểm soát môi trường tại các trung tâm dữ liệu

Schneider Electric - doanh nghiệp dẫn đầu trong số hóa các chương trình quản lý năng lượng và tự động hóa, đồng thời là doanh nghiệp bền vững nhất thế giới do Corporate Knights công nhận, chính thức giới thiệu khung chỉ số toàn diện đầu tiên trong ngành về việc ứng dụng các trung tâm dữ liệu (TTDL) bền vững với môi trường.
Nâng cao năng suất làm việc bằng giải pháp lập trình và gỡ lỗi đa tính năng

Nâng cao năng suất làm việc bằng giải pháp lập trình và gỡ lỗi đa tính năng

Trình giả lập trong mạch MPLAB ICE 4 của Microchip là một hệ thống giả lập, lập trình và gỡ lỗi đầy đủ được trang bị tính năng kết nối không dây, gỡ lỗi nguồn và lập hồ sơ mã phần mềm theo thời gian thực thông qua sử dụng các dấu vết.
Ngành than chủ động hiện đại hóa công nghệ

Ngành than chủ động hiện đại hóa công nghệ

Thời gian qua, ngành than đã tích cực đầu tư, đổi mới công nghệ theo hướng cơ giới hóa, tự động hóa nhằm giảm thiểu chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, cũng như bảo đảm những mục tiêu ổn định, dài hơi trong chiến lược phát triển bền vững của ngành.
31% công nghệ an ninh mạng tại doanh nghiệp đã lỗi thời

31% công nghệ an ninh mạng tại doanh nghiệp đã lỗi thời

Theo kết quả nghiên cứu mới nhất do Cisco công bố gần đây, điều tối quan trọng đối với các công ty tại Việt Nam là cần làm mới các công nghệ và giải pháp cơ sở hạ tầng an ninh mạng.
Làm chủ công nghệ sản xuất chế phẩm vi sinh, enzym và protein quy mô công nghiệp

Làm chủ công nghệ sản xuất chế phẩm vi sinh, enzym và protein quy mô công nghiệp

Thông qua sự hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Thực phẩm chức năng (VIDS) đã phối hợp với Công ty TNHH Tư vấn Y dược quốc tế (IMC) cùng thực hiện dự án “Nghiên cứu phát triển và làm chủ công nghệ sản xuất quy mô công nghiệp một số chế phẩm vi sinh, enzym và protein”.
Khu công nghệ cao Hòa Lạc thu hút nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn

Khu công nghệ cao Hòa Lạc thu hút nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn

Tính đến nay, Khu công nghệ cao Hòa Lạc đã thu hút được 100 dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 94.760 tỷ đồng trên tổng diện tích khoảng 376 ha, trong đó có sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn.
Khai thác than tầng sâu: Nghiên cứu giải pháp phù hợp

Khai thác than tầng sâu: Nghiên cứu giải pháp phù hợp

Nằm trong khuôn khổ chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia phục vụ đổi mới, hiện đại hóa công nghệ khai thác và chế biến khoáng sản đến năm 2025, Bộ Công Thương đã giao Viện Khoa học Công nghệ Mỏ - Vinacomin thực hiện Đề tài “Nghiên cứu giải pháp công nghệ phù hợp khi khai thác các tầng sâu ở các mỏ than lộ thiên Việt Nam”.
Omnichannel - Giải pháp cấp thiết xuyên suốt để tiếp cận khách hàng

Omnichannel - Giải pháp cấp thiết xuyên suốt để tiếp cận khách hàng

Sự kiện thường niên Omnichannel Playbook do The Purpose Group phối hợp cùng đối tác SmartOSC và ANTSOMI tổ chức chiều 29/12 đã mang đến nhiều giải pháp thiết thực nhằm hỗ trợ cho sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp trong thời đại hậu Covid vốn đang còn nhiều khó khăn, thách thức.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động