Sử dụng điều khoản “ngoại lệ đặc biệt” của WTO trong thương mại và an ninh quốc gia

Chính sách thương mại và an ninh quốc gia được kết nối với nhau. WTO thay thế GATT năm 1995, thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên quy tắc đối với thương mại quốc tế.
Tuyên bố an ninh quốc gia của Hoa Kỳ về thuế quan và cuộc khủng hoảng tại WTO

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thay thế Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT) vào năm 1995, thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên quy tắc đối với thương mại quốc tế giữa các quốc gia.

Có hai ngoại lệ đối với các nghĩa vụ được giả định theo luật WTO - các trường hợp ngoại lệ đang ảnh hưởng đến hiệu quả của WTO và mong muốn đối với một trật tự dựa trên quy tắc. Điều XX của GATT cho phép ‘ngoại lệ chung, đối với các biện pháp áp dụng cho các tình huống có tầm quan trọng chung, chẳng hạn như bảo vệ sức khỏe và môi trường, hoặc khi cần điều chỉnh thêm. Điều khoản XXI của GATT cho phép các trường hợp ngoại lệ bảo mật - cho phép các quốc gia thành viên vi phạm các quy tắc WTO khi cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia.

Sử dụng điều khoản “ngoại lệ đặc biệt” của WTO trong thương mại và an ninh quốc gia

Các trường hợp ngoại lệ chung không gây tranh cãi nhưng luật liên quan đến các ngoại lệ bảo mật vẫn còn phải tranh luận. Kể từ năm 2016, cuộc tranh luận này đã đạt đến đỉnh cao do cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Câu hỏi luôn luôn là liệu một ngoại lệ bảo mật có thể được gọi đơn phương hay không, hoặc liệu nó có nên được quyết định bởi một cơ quan bên ngoài trong những tình huống nào là hợp lý.

Nước Mỹ gần đây đã cố gắng biện minh cho các hạn chế thương mại của mình thông qua Điều XXI, nơi đã gây ra cuộc tranh luận về tiền đề cơ bản của ngoại lệ và khả năng của WTO để đưa ra quyết định về các câu hỏi về chủ quyền quốc gia. Điều này đã phát ra tiếng chuông báo động liên quan đến sự không hoàn chỉnh và những khó khăn diễn giải tiếp theo mà WTO phải đối mặt. Điều XXI được tạo ra trong kỷ nguyên Chiến tranh lạnh. Sau những khó khăn kinh tế của Thế chiến II, sự cần thiết phải cung cấp nền tảng giữa thương mại quốc tếan ninh quốc gia đã được cảm nhận tại cả các cuộc đàm phán GATT năm 1947 và tại các cuộc đàm phán Hiến chương của Tổ chức Thương mại Quốc tế (ITO).

Nhưng thuật ngữ ‘lợi ích bảo mật thiết yếu, không bao giờ được xác định rõ ràng. Điều khoản được đặt theo cách mà các thành viên của WTO có thể đơn phương áp đặt các biện pháp được coi là cần thiết để bảo vệ các lợi ích bảo mật thiết yếu. Mức độ bảo vệ đánh giá đơn phương về lợi ích bảo mật thiết yếu mà các thẩm phán, trong trường hợp tranh chấp, sẽ phải chứng minh đã không được làm rõ trong văn bản gốc. Các nhà đàm phán đã nhận thức được các rủi ro và khả năng lạm dụng điều khoản này. Mỹ đã đề xuất điều khoản tự phán xét ban đầu của ngoại lệ này vào năm 1947 và tiếp tục khẳng định một tiêu chuẩn đánh giá bảo vệ.

Trong một cuộc tranh chấp giữa Mỹ và Nicaragua vào năm 1985, Mỹ đã phản đối việc thành lập một hội đồng trung gian, lập luận rằng ngoại lệ an ninh đã được viện dẫn hợp pháp và không thể bị kháng cáo. Điều này đã mở ra cánh cửa cho rủi ro của các biện pháp được thực hiện chỉ dựa trên các mối đe dọa tự đánh giá đối với an ninh quốc gia. Điều này trở nên đặc biệt có liên quan khi một loạt các trường hợp ngoại lệ bảo mật được đưa đến WTO vào năm 2016.

Sự nhạy cảm xung quanh Điều XXI là một phần của những thách thức mà WTO phải cố gắng điều chỉnh thương mại giữa các thành viên không đồng nhất trong một thế giới ngày càng đa cực. Khi được xem trong bối cảnh rộng lớn hơn của chủ nghĩa dân tộc kinh tế leo thang, một phân tích cẩn thận về kinh tế, chính trị và pháp lý trở nên cần thiết mà các cơ quan WTO hiện không được trang bị để thực hiện phân tích chuyên sâu này.

Việt Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Bộ Ngoại giao: 13 phụ nữ Việt Nam bị giam cầm tại Philippines đã được trả tự do

Bộ Ngoại giao: 13 phụ nữ Việt Nam bị giam cầm tại Philippines đã được trả tự do

Theo Bộ Ngoại giao, Philippines trả tự do cho 13/14 người Việt được giải cứu từ nơi giam cầm của đường dây buôn người, 1 người mắc Covid-19 đang được chăm sóc.
EU sẽ làm gì để giải quyết tình trạng thiếu năng lượng mùa đông?

EU sẽ làm gì để giải quyết tình trạng thiếu năng lượng mùa đông?

Cuộc họp các Bộ trưởng năng lượng của Liên minh châu Âu tại Brussels diễn ra trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng khiến giá điện tăng cao.
Kinh hoàng vụ xả súng hàng loạt ở một trường mầm non của Thái Lan

Kinh hoàng vụ xả súng hàng loạt ở một trường mầm non của Thái Lan

Ngày 6/10, tại 1 trường mầm non ở tỉnh Nong Bua Lamphu của Thái Lan, đã xảy ra vụ xả súng hàng loạt làm ít nhất 34 người chết gồm cả trẻ em.
Dự trữ ngoại hối toàn thế giới giảm kỷ lục 1 nghìn tỷ USD

Dự trữ ngoại hối toàn thế giới giảm kỷ lục 1 nghìn tỷ USD

Dữ liệu do Bloomberg tổng hợp từ năm 2003 đến nay, cho thấy dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm khoảng 1 nghìn tỷ USD.
Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 27: Thế giới thực sự cần gì?

Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 27: Thế giới thực sự cần gì?

Trong những năm qua, các tổ chức quốc tế, các công ty, nhà đầu tư và chính phủ cũng đã thực hiện các bước chính để cam kết hành động với biến đổi khí hậu.

Tin cùng chuyên mục

Chiến sự Nga - Ukraine: Ukraine quyết giành lại quyền kiểm soát nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia

Chiến sự Nga - Ukraine: Ukraine quyết giành lại quyền kiểm soát nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia

Một số diễn biến tình hình chiến sự Nga - Ukraine: Phía Ukraine tuyên bố sẽ giành lại kiểm soát nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia.
Chiến sự Nga - Ukraine sáng 6/10: Hơn 300 binh sĩ Ukraine thiệt mạng ở DPR, LPR và gần Kharkov

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 6/10: Hơn 300 binh sĩ Ukraine thiệt mạng ở DPR, LPR và gần Kharkov

Một số thông tin tình hình chiến sự Nga - Ukraine: Hơn 300 binh sĩ Ukraine thiệt mạng ở DPR, LPR và gần Kharkov; Ukraine thiệt hại nặng khi cố xuyên phòng tuyến
Tình báo NATO cảnh báo Nga có thể thử siêu ngư lôi hạt nhân

Tình báo NATO cảnh báo Nga có thể thử siêu ngư lôi hạt nhân

Tình báo NATO đã thông báo cho chỉ huy khối quân sự rằng Nga đang chuẩn bị thử nghiệm phương tiện không người lái dưới nước Poseidon.
Cận cảnh lính dự bị Nga luyện tập trước khi gửi tới chiến trường ở Ukraine

Cận cảnh lính dự bị Nga luyện tập trước khi gửi tới chiến trường ở Ukraine

Theo Bộ Quốc phòng Nga, lính sĩ dự bị nước này buộc phải hoàn thành các bài huấn luyện bổ sung, trước khi được gửi tới chiến trường ở Ukraine.
Hủy hàng loạt chuyến tàu chở hàng từ châu Á sang Mỹ

Hủy hàng loạt chuyến tàu chở hàng từ châu Á sang Mỹ

Ngay đầu tháng 10, các hãng vận tải đường biển được cho là đã hủy hàng chục chuyến tàu chở hàng trên tuyến thương mại đông đúc nhất từ châu Á sang Mỹ.
ASEAN nâng cao kết nối vì Tầm nhìn Cộng đồng bền vững sau năm 2025

ASEAN nâng cao kết nối vì Tầm nhìn Cộng đồng bền vững sau năm 2025

Ngày 3/10, Chính phủ Campuchia đã tổ chức Hội nghị chuyên đề Kết nối ASEAN lần thứ 13 tại Phnom Penh và nâng cao kết nối vì Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN bền vững.
Những tàu chiến huyền thoại từng khuynh đảo mọi vùng biển

Những tàu chiến huyền thoại từng khuynh đảo mọi vùng biển

Lịch sử hải quân thế giới sẽ không thể thành công nếu không có những tàu chiến thiết giáp hạm huyền thoại từng khuynh đảo mọi vùng biển dưới đây.
Các nước châu Á thắt chặt các quy định về quảng cáo tiền điện tử

Các nước châu Á thắt chặt các quy định về quảng cáo tiền điện tử

Châu Á đã đưa ra các quy định mới về quảng cáo cho các công ty tiền điện tử sau khi ngành công nghiệp này chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ các cơ quan chức năng
Chiến sự Nga - Ukraine sáng 5/10: 100 quân nhân và lính đánh thuê của Ukraine tử trận ở Kupyansk (Kharkov)

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 5/10: 100 quân nhân và lính đánh thuê của Ukraine tử trận ở Kupyansk (Kharkov)

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 5/10: 100 quân nhân và lính đánh thuê của Ukraine tử trận ở Kupyansk (Kharkov), hướng tiến công bị chặn đứng.
Chiến sự Nga - Ukraine: Tổng thống Zelensky thực thi quyết định không đàm phán với Tổng thống Putin

Chiến sự Nga - Ukraine: Tổng thống Zelensky thực thi quyết định không đàm phán với Tổng thống Putin

Tổng thống Ukraine đã thi hành quyết định của Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine về việc không tổ chức các cuộc đàm phán với Tổng thống Nga.
Thực thi hiệu quả RCEP là điểm sáng trong phục hồi kinh tế ASEAN

Thực thi hiệu quả RCEP là điểm sáng trong phục hồi kinh tế ASEAN

ASEAN phải tận dụng tối đa các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là Hiệp định RCEP, hiệp định thương mại tự do lớn nhất trong lịch sử toàn cầu.
Ukraine chọc thủng phòng tuyến Nga ở Kharkov, cách biên giới Luhansk chưa đến 10 km

Ukraine chọc thủng phòng tuyến Nga ở Kharkov, cách biên giới Luhansk chưa đến 10 km

Chiều hôm 3/10, quân đội Ukraine đã có thể tiến vào lãnh thổ của các khu định cư Borovaya và Shiykovka, qua đó tiếp cận biên giới Luhansk khoảng 7km.
Ông Trump kiện CNN tội phỉ báng, đòi bồi thường 475 triệu USD

Ông Trump kiện CNN tội phỉ báng, đòi bồi thường 475 triệu USD

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump kiện hãng tin CNN tội phỉ báng, vu khống và đòi bồi thường 475 triệu USD.
Thêm LNG của Mỹ hướng đến châu Âu bất chấp những hạn chế về sản lượng

Thêm LNG của Mỹ hướng đến châu Âu bất chấp những hạn chế về sản lượng

Các nhà sản xuất khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ đã tăng cường xuất khẩu sang châu Âu.
Chiến sự Nga - Ukraine sáng 4/10: Ukraine tiến công phía Nam, Nga tuyên bố phá hủy hàng loạt vũ khí Ukraine

Chiến sự Nga - Ukraine sáng 4/10: Ukraine tiến công phía Nam, Nga tuyên bố phá hủy hàng loạt vũ khí Ukraine

Một số thông tin tình hình chiến sự Nga - Ukraine: Ukraine tăng cường tiến công ở phía Nam, Nga tuyên bố phá hủy hàng loạt vũ khí Ukraine,…
Cảnh sát Indonesia bị cách chức và điều tra vì thảm họa bóng đá

Cảnh sát Indonesia bị cách chức và điều tra vì thảm họa bóng đá

Một cảnh sát trưởng Indonesia và 9 sĩ quan đã bị cách chức ngày 3/10 và 18 người khác đang bị điều tra trách nhiệm trong vụ xả hơi cay trong vụ thảm họa bóng đá
Năng lượng châu Âu mùa đông: “Ngàn cân treo sợi tóc”

Năng lượng châu Âu mùa đông: “Ngàn cân treo sợi tóc”

Với tình trạng lạm phát năng lượng diễn ra rầm rộ, liệu dự trữ năng lượng tại châu Âu có đủ để tồn tại qua mùa đông mà không gặp quá nhiều tổn thất hay không?
Nguy cơ tê liệt hệ thống điện mạng di động toàn châu Âu

Nguy cơ tê liệt hệ thống điện mạng di động toàn châu Âu

Nếu bị cắt điện, hệ thống điện thoại di động ở châu Âu có thể tê liệt vào mùa đông này.
Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC CEO 2022: Đổi mới quan điểm kinh tế để tăng trưởng toàn diện

Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC CEO 2022: Đổi mới quan điểm kinh tế để tăng trưởng toàn diện

Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo doanh nghiệp APEC CEO 2022 sẽ được tổ chức trực tiếp từ ngày 16-18/11 tại Thái Lan.
Thảm kịch sân cỏ ở Indonesia: Liệu có vi phạm các nguyên tắc FIFA qui định?

Thảm kịch sân cỏ ở Indonesia: Liệu có vi phạm các nguyên tắc FIFA qui định?

Cảnh sát Indonesia đang phải đối mặt với áp lực về việc quản lý đám đông trong thảm họa SVĐ Kanjuruhan tối ngày 01/10, nơi ít nhất làm 174 người thiệt mạng.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động