Tin Khu Vực 
Nền tảng cho khu kinh tế xuyên biên giới
Xã Lao Bảo tỉnh Quảng Trị là địa phương có vị trí quan trọng, nằm trên tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây, là cửa ngõ giao thương giữa Việt Nam với các nước Lào, Thái Lan và khu vực Đông Nam Á. Xã Lao Bảo hội tụ những điều kiện thuận lợi trong phát triển kinh tế xã hội gắn với quốc phòng, an ninh đặc biệt là phát triển thương mại xuyên biên giới thông qua “cầu nối” cửa khẩu quốc tế Lao Bảo.
Là địa phương nằm ở biên giới, cơ cấu kinh tế Lao Bảo thường gắn với du lịch và thương mại. Giai đoạn 2021-2025, thương mại, dịch vụ và du lịch chiếm tỉ trọng lớn nhất 59,65%, các ngành nghề thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch không chỉ giải quyết bài toán việc làm, tạo thu nhập bền vững, nâng cao đời sống người dân địa phương mà còn khẳng định hiệu quả về kinh tế. Trong giai đoạn này, kinh tế xã Lao Bảo tăng trưởng ổn định với tốc độ bình quân đạt 7,9%/năm. Tổng giá trị sản xuất đạt hơn 8.169 tỉ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/người/năm.
Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo- tỉnh Quảng Trị (Ảnh: Ngọc Tân)
Trong giai đoạn mới xã Lao Bảo xác định phát triển các sản phẩm du lịch - thương mại đặc trưng gắn với kinh tế cửa khẩu là một trong những khâu đột phá chiến lược trong phát triển địa phương, cùng với nhịp tăng trưởng ổn định và nền kinh tế đang chuyển dịch theo hướng phát triển du lịch- thương mại là nền tảng vững chắc cho Lao Bảo nghiên cứu, xây dựng và phát triển khu kinh tế thương mại biên giới.
Phát biểu Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Lao Bảo lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Trị Nguyễn Đăng Quang đã chỉ rõ các thế mạnh của xã Lao Bảo như: vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng và an ninh, nằm trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây, là cửa ngõ giao thương giữa Việt Nam với các nước Lào, Thái Lan và khu vực Đông Nam Á. Do đó cần đẩy mạnh thương mại biên giới, thương mại điện tử, dịch vụ logistics và dịch vụ tài chính biên mậu. Nhận diện rõ bức tranh kinh tế trong thời gian tới của xã với các dự án, đề án có tầm chiến lược như Khu kinh tế thương mại xuyên biên giới chung Lao Bảo - Densavan, các dự án điện gió, cảng cạn…; triển khai hiệu quả các đề án phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, dịch vụ đêm và chợ phiên biên giới.
Trước đó vào năm 2023, tỉnh Quảng Trị (cũ) đã có Đề án "Xây dựng Khu kinh tế - thương mại xuyên biên giới chung Lao Bảo (Việt Nam) – Densavan (Lào)", nhằm khai thác thuận lợi về điều kiện tự nhiên và vị trí địa chính trị, kinh tế quan trọng của tuyến Đường 9 và khu vực hai bên cửa khẩu Lao Bảo – Densavan. Theo đề án, tổng diện tích Khu kinh tế - thương mại xuyên biên giới (KTTMBG) là 2.508 ha; trong đó, phía Việt Nam là 1.723 ha; diện tích phía Lào là 785 ha, bao gồm toàn bộ khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo và khu thương mại biên giới Densavan.
Cần có cơ chế đặc thù cho khu kinh tế mang tầm quốc tế
Hiện nay, đặc thù của khu KTTMBG chung Lao Bảo - Densavan là khu kinh tế của 2 nước và lần đầu được thành lập nên cần có những cơ chế, chính sách vượt trội so với các khu kinh tế cửa khẩu hiện có tại Việt Nam và Lào. Điều này cũng đã được PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh trong hội thảo Hội thảo về “Khu Kinh tế thương mại xuyên biên giới chung Lao Bảo (tỉnh Quảng Trị, Việt Nam) - Densavan (tỉnh Savannakhet, Lào) - "Từ ý tưởng đến hiện thực” diễn ra vào tháng 3 năm 2024.
PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng trong khu vực Lao Bảo – Densavan cần hướng tới hệ tiêu chuẩn thể chế dành cho khu thương mại tự do đẳng cấp cao của thế giới.
Theo đề án do tỉnh Quảng Trị lập, các chính sách ưu đãi đặc thù nổi trội cho khu KTTMBG Lao Bảo - Densavan hướng đến đầu tư, hạ tầng, về thuế, tài chính tiền tệ, về mô hình tổ chức quản lý. Các chính sách ưu đãi bao gồm thời hạn giao đất cho thuế đất đối với tổ chức để thực hiện dự án không quá 50 năm hoặc 70 năm, ngân sách Trung ương hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng trong khu KTTMBG, tạo thuận lợi trong thủ tục đầu tư, vay vốn của doanh nghiệp Việt Nam, Lào và doanh nghiệp nước khác đầu tư vào khu KTTMBG. Doanh nghiệp sẽ được áp dụng các chính sách ưu đãi cao nhất về thuế theo quy định hiện hành của Việt Nam hoặc Lào như miễn, giảm thuế, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt trong một khoảng thời gian nhất định để tạo sức hút đối với các nhà đầu tư.
Theo TS. Nguyễn Thanh Tuấn, trường Đại học kinh tế, Đại học Huế, khu KTTMBG Lao Bảo và Densavan cần hài hòa các quy định hải quan, thủ tục xuất nhập cảnh, tiêu chuẩn kỹ thuật và các chính sách liên quan đến lao động.
"Cần thúc đẩy các cuộc họp và cơ chế phối hợp thường xuyên với tỉnh Savannakhet để xây dựng một tầm nhìn chung và kế hoạch hành động chi tiết cho khu kinh tế xuyên biên giới. Ưu tiên các dự án hợp tác cụ thể về hạ tầng logistics và dịch vụ biên giới", TS. Tuấn cho biết.
Vừa qua, Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án khu KTTMBG do ông Lê Đức Tiến, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị làm Trưởng Ban Chỉ đạo cũng đã họp và kiến nghị tham mưu UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương xây dựng và hoàn thiện Đề án KKTTMBG Lao Bảo – Densavan, hiệp định triển khai đề án giữa hai nước Việt Nam - Lào, trình cơ quan có thẩm quyền quyết định để triển khai thực hiện. Phối hợp với tổ công tác của tỉnh Savannakhet (Lào) nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù thí điểm xây dựng khu KTTMBG Lao Bảo - Densavan, trao đổi thống nhất các nội dung đề án để tỉnh Savannakhet trình Chính phủ Lào thông qua.
Theo UBND tỉnh Quảng Trị, việc xây dựng, phát triển khu KTTMBG Lao Bảo – Densavan sẽ có 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 2024 – 2025 sẽ xây dựng pháp lý, triển khai một số hạng mục hạ tầng khu vực cửa khẩu Lao Bảo – Đensavan, thu hút đầu tư của doanh nghiệp; giai đoạn 2026 - 2030 thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và hoàn thiện cơ chế chính sách; giai đoạn sau 2030 phát triển khu KTTM BG thành một động lực, mô hình mới cho sự hợp tác, phát triển kinh tế xuyên biên giới Việt Nam - Lào.
Xã Lao Bảo được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Lao Bảo, xã Tân Thành và xã Tân Long. Sau sáp nhập, xã có tổng diện tích 8.303,88 ha, dân số 23.459 người, bao gồm 27 khu dân cư. Hiện nay, đặc thù khu KTTMBG chung Lao Bảo - Densavan là khu kinh tế của 2 nước và lần đầu được thành lập nên cần có những cơ chế, chính sách vượt trội so với các khu kinh tế cửa khẩu hiện có tại Việt Nam và Lào.