Mường Ảng: Làm giàu bền vững từ cây cà phê

Gắn bó với vùng đất Điện Biên hơn 30 năm, cây cà phê giờ đây đã thực sự trở thành cây trồng chủ lực, giúp hàng nghìn hộ dân vùng cao tỉnh Điện Biên vươn lên thoát nghèo và từng bước làm giàu bền vững.

Toàn tỉnh Điện Biên hiện có khoảng 5.000 ha cà phê, tập trung chủ yếu tại Mường Ảng, Búng Lao, Quài Tở… riêng xã Mường Ảng được xem là “thủ phủ cà phê” với 1.813 ha cho thu hoạch.

Nhờ địa hình cao, khí hậu mát mẻ quanh năm, đất bazan màu mỡ, cà phê Arabica nơi đây có hương vị đặc trưng, thơm ngậy, hậu vị ngọt, được thị trường ưa chuộng.

Mùa vàng trên những sườn đồi Mường Ảng

Chúng tôi trở lại xã Mường Ảng (tỉnh Điện Biên), khi khắp các sườn đồi – những bông hoa cà phê trắng muốt bắt đầu đơm bông bước sang vụ mới. Trên những con đường quanh co dẫn vào bản Co Hắm, không khí rộn ràng từ sáng sớm đến chiều muộn chăm sóc cho vụ mùa tiếp theo.

Được biết, cà phê Mường Ảng năm nay được mùa, được giá với mức cao kỷ lục. Giá quả tươi trung bình từ 27.000 - 30.000 đồng/kg, có thời điểm cuối vụ chạm mốc 31.000 - 32.000 đồng/kg, mức cao nhất từ trước đến nay. Năng suất tăng, giá bán tăng, niềm vui của người trồng cà phê theo đó được “đánh thức” mạnh mẽ sau nhiều năm giá cả bấp bênh.

Ông Tô Trọng Thiện - Bí thư Đảng ủy xã Mường Ảng cho biết, năm 2025 là một năm đặc biệt thành công của những người trồng cà phê. Sản lượng quả tươi toàn xã đạt khoảng 17.000 tấn, giá bán cao giúp thu nhập bình quân đầu người đạt 51,6 triệu đồng/người/năm.

“Với mức giá hiện nay, nhiều hộ dân hoàn toàn có thể làm giàu từ cà phê. Đây không chỉ là cây tăng thu nhập mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động thời vụ”, Bí thư Đảng ủy xã Mường Ảng nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, trong mùa thu hoạch cao điểm, mỗi lao động hái cà phê có thể đạt thu nhập từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng/ngày, mức thu nhập cao so với lao động phổ thông tại địa phương. Cơ hội việc làm này đặc biệt có ý nghĩa với phụ nữ, bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số và lao động nông thôn, giúp họ có thêm nguồn thu ngay trên chính quê hương mình.

Câu chuyện làm giàu từ cà phê không còn là điều xa lạ ở Mường Ảng. Gia đình anh Lầu Chồng Lử, người Mông ở bản Co Hắm, là một điển hình. Với 3 ha cà phê từ năm 1998, năm nay nhờ thời tiết thuận lợi, chăm sóc tốt, vườn cà phê của gia đình anh cho sản lượng hơn 40 tấn quả tươi. Với giá bán hiện tại, tổng doanh thu ước đạt hơn 1 tỷ đồng, chưa trừ chi phí.

“Hai vợ chồng tôi tự làm là chính, chỉ đến mùa thu hoạch mới phải thuê thêm người. Trước đây, giá cà phê bấp bênh khiến chúng tôi phải vay mượn thêm để đầu tư, năm nay được mùa chúng tôi cũng có thêm nguồn dự trữ và đầu tư nhiều hơn cho vụ mới”, anh Lử chia sẻ.

Tương tự, hộ ông Trần Văn Nguyên có 4 ha cà phê chia sẻ, năm ngoái giá chỉ ở mức 20.000 - 21.000 đồng/kg quả tươi, nhưng năm 2025 cuối vụ đã lên tới 31.000 - 32.000 đồng/kg. Năm 2026 này, Ông Nguyên dự định mở rộng diện tích đầu tư trồng thêm cây cà phê. Sự chênh lệch giá đã mang lại nguồn thu tăng đột biến, tạo động lực để người dân tiếp tục gắn bó, đầu tư chăm sóc cây cà phê bài bản hơn.

Được mùa, được giá, lao động từ các xã lân cận đổ về Mường Ảng trong mùa vụ rất đông. Có những ngày, các điểm thu mua phải hoạt động hết công suất để kịp tiếp nhận lượng cà phê lớn từ bà con.

Khát vọng vươn xa 

Một trong những yếu tố quan trọng giúp cà phê Mường Ảng giữ giá ổn định và nâng cao giá trị là sự tham gia của doanh nghiệp trong khâu thu mua, chế biến. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư nhà máy tại địa phương, trong đó có Công ty TNHH Hải An sản xuất và phân phối các sản phẩm cà phê từ hạt cà phê Arabica Mường Ảng.

Với quy trình sản xuất khép kín, từ khâu trồng trọt đến chế biến và đóng gói, Hải An đảm bảo mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm cà phê sạch, nguyên chất và giữ được hương vị đặc trưng của vùng đất Tây Bắc. Đặc biệt với các sản phẩm cà phê hạt nguyên chất, cà phê pha phin, cà phê túi lọc, cà phê muối... của Hải An mang đến cho người dùng hương vị đậm đà, thơm ngon, riêng biệt của vùng đất Mường Ảng.

Bên cạnh đó, cơ sở sản xuất chế biến cà phê Hà Chung cũng liên kết với hàng chục hộ dân, bình quân 20 ha/hộ, cho sản lượng khoảng 7-8 tấn cà phê trấu mỗi năm, góp phần bao tiêu sản phẩm cho nông dân.

Các cơ sở Hải An, Hà Chung tại Mường Ảng đã đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại, áp dụng quy trình VietGAP, sản xuất hữu cơ, kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu ra. Đặc biệt duy trì ổn định chất lượng OCOP 3 sao, 4 sao phấn đấu nâng cấp 5 sao.

Sản phẩm “Cà phê Mường Ảng – Điện Biên” cũng đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý, khẳng định thương hiệu cà phê vùng cao trên thị trường.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Mường Ảng Tô Trọng Thiện: “Địa phương định hướng xây dựng vùng nguyên liệu cà phê tập trung, tăng cường liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, coi cà phê là sản phẩm nông nghiệp chủ lực, gắn với phát triển bền vững.

Cà phê Arabica Mường Ảng đã tham gia Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 và được đánh giá cao về chất lượng. Đặc biệt, sản phẩm còn vinh dự được trưng bày, phục vụ tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, để lại ấn tượng tốt với nhiều đại biểu”.

Rời Mường Ảng khi mùa thu hoạch cà phê của bà con nơi đây thắng lớn, những bông hoa cà phê li ti trắng muốt lại bắt đầu bung nở, báo hiệu một mùa vụ mới đang đến. Cà phê đã trở thành biểu tượng của niềm tin, khát vọng vươn lên của người dân vùng cao Điện Biên. Từ những sườn đồi Tây Bắc, hạt cà phê Arabica đang từng bước khẳng định vị thế, góp phần mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp hàng hóa nơi biên cương Tổ quốc.