Vướng địa giới, người dân “mắc kẹt” nhiều năm
Trong bức tranh phát triển chung của tỉnh Quảng Ngãi, khu vực miền núi vẫn là “điểm trũng” về hạ tầng, đặc biệt là điện năng. Thực tế tại thôn Tu Thôn (xã Măng Bút) cho thấy, dù nhu cầu điện sinh hoạt là hết sức cấp thiết, nhưng đến nay 123 hộ dân ở Cụm dân cư 3B và 115 hộ dân ở Cụm dân cư 3A vẫn chưa được tiếp cận điện lưới quốc gia, khiến đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.

Thôn Tu thôn với 238 hộ dân vẫn đang gặp nhiều khó khăn khi chưa có điện lưới quốc gia. Ảnh: Nguyễn Dương
Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, nguyên nhân chính xuất phát từ địa hình đồi núi cao, bị chia cắt mạnh, giao thông đi lại khó khăn, kéo theo chi phí đầu tư hạ tầng điện rất lớn. Bên cạnh đó, thôn Tu Thôn còn là khu vực có lịch sử chồng lấn địa giới hành chính phức tạp, gây ra nhiều vướng mắc trong quá trình đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu.
Do chồng lấn địa giới hành chính nên hơn 1.000 người dân tộc Xơ Đăng có hộ khẩu của huyện Nam Trà My, Quảng Nam (cũ), nhưng lại đang sinh sống và canh tác trên địa phận của xã Đăk Nên, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum (cũ).
Vì thế, Quảng Nam không thể đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình dân sinh bằng tiền của nhà nước, vì muốn xây dựng phải lập dự án, phải được cấp thẩm quyền phê duyệt trong đó có việc thu hồi đất để xây dựng công trình, nhưng đất của tỉnh Kon Tum thì làm sao có thể thu hồi được.
Trong khi đó, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum cũng không thể đầu tư hạ tầng vì đối tượng thụ hưởng là người dân không thuộc hộ khẩu của tỉnh Kon Tum. Vì thế, người dân nơi đây cứ chờ đợi, mong mỏi nhưng nhiều năm qua vẫn chưa được giải quyết.

Hệ thống đường giao thông ở đây chưa được đầu tư nên việc đi lại khó khăn. Ảnh: Nguyễn Dương
Theo ông Đỗ Thanh Trà, Chủ tịch UBDN xã Măng Bút, thôn Tu Thôn hiện có 238 hộ dân có hộ khẩu tại xã Trà Vinh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam (cũ), nhưng lại sinh sống hoàn toàn trên địa bàn xã Đăk Nên, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum (cũ). Sau sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực này nay thuộc xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi.
Chính sự chồng lấn địa giới hành chính kéo dài trong nhiều năm đã khiến hai địa phương trước đây không thể triển khai đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, điện thắp sáng, trường học và các công trình dân sinh khác. Người dân dù sinh sống ổn định, gắn bó lâu dài với địa bàn nhưng vẫn phải chịu cảnh thiếu điện, thiếu sóng thông tin, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, sản xuất và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.
Ông Nguyễn Minh Hải (58 tuổi, thôn Tu thôn, dân tộc Xơ Đăng) cho biết, cuộc sống của bà con ở đây chật vật, khó khăn vì điện, đường, trạm xá thì không có, trường học cũng heo hút.

Cuộc sống của họ gặp rất nhiều khó khăn. Ảnh: Nguyễn Dương
“Việc mua bán, trao đổi hàng hóa rất khó vì đường chật hẹp, nhiều dốc cao. Xe bên ngoài không vào đây được, bà con phải tự gùi nông sản đi quãng đường rất xa mới ra trung tâm xã. Có việc gì cần đưa giấy mời họp cán bộ xã phải đưa trước vài ngày, vì không có điện thì không thể gọi điện thoại được”, ông Hải nói.
Trước thực trạng đó, UBND xã Măng Bút đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi sớm xem xét, giải quyết việc cấp điện sinh hoạt cho các hộ dân thôn Tu Thôn. Trên cơ sở này, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và Công ty Điện lực Quảng Ngãi tổ chức đoàn kiểm tra, khảo sát thực tế hiện trường.
Qua kiểm tra, khảo sát cho thấy, nhiều điểm dân cư nằm rải rác trên các sườn đồi cao, địa hình hiểm trở, việc xây dựng đường dây trung áp và hạ tầng phụ trợ gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, trước nhu cầu bức thiết của người dân, các ngành chức năng đã bàn bạc, thống nhất phương án triển khai theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.
Ưu tiên cấp điện cho Cụm dân cư 3B
Sau khi đánh giá tổng thể, đoàn công tác thống nhất ưu tiên triển khai cấp điện trước cho Cụm dân cư 3B, nơi có mật độ dân cư tập trung hơn và điều kiện tiếp cận hạ tầng thuận lợi hơn so với các khu vực còn lại.

Người dân ở đây rất mong chờ ngày được hòa vào lưới điện quốc gia. Ảnh: Nguyễn Dương
Theo phương án được thống nhất, sẽ đầu tư xây dựng lưới điện để cấp điện sinh hoạt cho khoảng 30 hộ dân trước Tết Nguyên đán 2026. Đồng thời, ngành điện sẽ xây dựng mới một trạm biến áp nhằm cấp điện cho 93 hộ dân còn lại của Cụm dân cư 3B, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/4/2026.
Đối với Cụm dân cư 3A, do người dân sinh sống rải rác trong khu vực rừng, chưa có đường giao thông và hành lang kỹ thuật để xây dựng lưới điện trung áp, hiện chưa có phương án khả thi để cấp điện từ lưới điện quốc gia. Trong thời gian tới, các sở, ngành và đơn vị liên quan sẽ tiếp tục khảo sát, nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư phù hợp, bảo đảm hiệu quả và an toàn.
Không chỉ thiếu điện, hiện hai Cụm dân cư 3A và 3B của thôn Tu Thôn vẫn chưa có sóng điện thoại di động do địa hình đồi núi phức tạp. Để từng bước cải thiện điều kiện kết nối thông tin, Công ty Cổ phần Thủy điện Nam Vao đã thống nhất chia sẻ hệ thống cáp quang của nhà máy để đầu tư trạm BTS, phục vụ nhu cầu thông tin liên lạc của người dân địa phương.

Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, sẽ có ít nhất 30 hộ dân tại thôn Tu thôn được cấp điện trước tết Nguyên đán. Ảnh: Nguyễn Dương
Ông Nguyễn Thanh Mân, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sau khi tỉnh mới được hình thành, lãnh đạo tỉnh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc đầu tư cấp điện cho người dân thôn Tu Thôn, xem đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm đời sống sinh hoạt, giúp người dân yên tâm sinh sống và gắn bó lâu dài với địa bàn. “Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ việc triển khai các phương án đã đề ra, quyết tâm đưa điện lưới quốc gia đến các cụm dân cư đúng tiến độ”, ông Mân nói.
Về lâu dài, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cũng đã đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Viettel Quảng Ngãi khảo sát, xây dựng kế hoạch đầu tư hạ tầng viễn thông, từng bước cải thiện điều kiện sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân miền núi.
Do chồng lấn địa giới hành chính nên hơn 1.000 người dân tộc Xơ Đăng có hộ khẩu của huyện Nam Trà My, Quảng Nam (cũ), nhưng lại đang sinh sống và canh tác trên địa phận của xã Đăk Nên, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum (cũ). Vì vậy, 238 hộ dân ở đây vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn khi chưa có hệ thống điện, đường, trường trạm.





