Tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển
Ngày 5/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1355/QĐ-BCT về việc phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp sinh học thành ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương.
Nghiên cứu công nghệ sinh học trong ngành Công Thương. Ảnh: Quỳnh Nga
Đề án đặt ra mục tiêu: Phát triển công nghiệp sinh học ngành Công Thương theo hướng bền vững, tuần hoàn, thân thiện môi trường và có giá trị gia tăng cao; thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị đồng bộ từ nghiên cứu, sản xuất đến thương mại hóa sản phẩm. Tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ sinh học, đổi mới và hiện đại hóa công nghệ, thiết bị trong lĩnh vực công nghiệp chế biến từ các nguồn nguyên liệu chủ lực của Việt Nam.
Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ sinh học, khuyến khích doanh nghiệp lớn đầu tư đổi mới công nghệ, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và phát triển sản phẩm mới, an toàn, có giá trị gia tăng cao phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Đẩy mạnh ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tận dụng lợi thế thương mại để nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và giá trị nội địa của sản phẩm. Hỗ trợ đăng ký thương hiệu, phát triển thị trường và mở rộng xuất khẩu các sản phẩm ứng dụng công nghệ sinh học có lợi thế cạnh tranh, góp phần đưa công nghiệp sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng của ngành Công Thương và cả nước.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Tiếp tục triển khai hiệu quả Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 22/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án phát triển công nghiệp sinh học ngành Công Thương đến năm 2030”; tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực Công Thương.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở vật chất kỹ thuật và nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tiếp nhận và làm chủ công nghệ sinh học trong lĩnh vực công nghiệp chế biến.
Đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ tại doanh nghiệp nhằm cải tiến, tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm; phấn đấu có từ 30% đến 50% sản phẩm tạo ra từ Đề án được thương mại hóa trên thị trường; các sản phẩm của đề án hướng tới trở thành sản phẩm công nghiệp quốc gia, sản phẩm công nghệ cao “Made in Viet Nam", sáng tạo và thiết kế tại Việt Nam.
Bước đầu hình thành nền tảng phát triển công nghiệp sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng của ngành Công Thương; số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp sinh học tăng so với giai đoạn 2021 - 2025; các sản phẩm công nghệ sinh học được tạo ra từ Đề án thay thế ít nhất 20% hàng nhập khẩu cùng loại, góp phần bảo đảm nhu cầu thiết yếu của xã hội và đóng góp vào GDP của ngành công nghiệp sinh học cả nước.
Phát triển thị trường công nghệ sinh học
Đề án nêu tầm nhìn đến năm 2045: Tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và từng bước làm chủ một số công nghệ sinh học thế hệ mới trong các lĩnh vực đã triển khai giai đoạn đến năm 2030, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ sinh học và công nghiệp sinh học của khu vực và thế giới.
Tiếp tục phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở vật chất kỹ thuật và nguồn lực tài chính đủ mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ sinh học trong lĩnh vực Công Thương.
Hỗ trợ các nhà khoa học tham gia thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ thuộc Đề án gắn với doanh nghiệp để cải tiến, tiếp nhận và làm chủ công nghệ; nâng cao năng suất, chất lượng, mẫu mã và sức cạnh tranh của sản phẩm. Phấn đấu có ít nhất 50% sản phẩm được tạo ra từ đề án thương mại hóa trên thị trường; có sản phẩm được tạo ra từ đề án là sản phẩm công nghiệp quốc gia, sản phẩm công nghệ cao “Made in Viet Nam”, sáng tạo tại Việt Nam.
Phát triển thị trường công nghệ sinh học và công nghiệp sinh học; hình thành mô hình sản xuất tập trung tại các địa phương, tiến tới phát triển các cụm ngành sản xuất chuyên môn hóa đáp ứng tiêu chuẩn và quy định xuất khẩu. Phấn đấu doanh nghiệp công nghiệp sinh học tăng về quy mô đầu tư và tăng trưởng; các sản phẩm công nghệ sinh học thay thế từ 30% đến 50% hàng nhập khẩu cùng loại, góp phần bảo đảm nhu cầu thiết yếu của xã hội.
Từng bước đưa công nghiệp sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng của ngành Công Thương; góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất và dịch vụ thông minh về công nghệ sinh học thuộc nhóm các nước dẫn đầu khu vực Châu Á.
Tại Quyết định số 1355/QĐ-BCT cũng nêu các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu gồm: Hoàn thiện thể chế, chính sách về phát triển công nghiệp sinh học ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương; phát triển nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực công nghiệp nhẹ, công nghiệp nặng và năng lượng.
Bên cạnh đó, phát triển năng lực nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị công nghệ, tự động hóa, ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trong lĩnh vực công nghiệp sinh học; đầu tư tăng cường năng lực các phòng thí nghiệm về công nghệ sinh học.
Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghiệp sinh học ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương; Phát triển sản xuất sản phẩm công nghiệp sinh học từ các nguồn nguyên liệu đặc thù vùng, miền; phát triển thị trường ngành công nghiệp sinh học.
Đồng thời, triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế; hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu và triển khai các hoạt động thông tin, truyền thông về phát triển công nghệ sinh học và công nghiệp sinh học ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương.
Xem chi tiết tại đây.
Quyết định số 1355/QĐ-BCT về việc phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp sinh học thành ngành kinh tế - kỹ thuật lĩnh vực Công Thương cũng ban hành tại phụ lục kèm theo các nhiệm vụ cụ thể, ưu tiên để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Đề án.