Phát triển UAV: Cơ hội hình thành ngành công nghiệp công nghệ cao mới

Việt Nam xác định phát triển UAV là một nhu cầu cấp thiết nhằm làm chủ các công nghệ lõi và hình thành một ngành công nghiệp công nghệ cao mới.

Dự kiến hình thành 3 khu thử nghiệm bay UAV 

Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng và trình Bộ Chính trị Đề án Chiến lược quốc gia về phát triển và ứng dụng UAV đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Thực tế các doanh nghiệp trong nước cũng đã, đang có sự thử nghiệm, ứng dụng sản xuất, phát triển...

Mô hình một mẫu thiết bị bay không người lái. Ảnh: CT Group

Mô hình một mẫu thiết bị bay không người lái. Ảnh: CT Group

Tại Họp báo ngày 1/4/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, về quan điểm và định hướng phát triển UAV, drone: Việt Nam xác định phát triển UAV là một nhu cầu cấp thiết nhằm làm chủ các công nghệ lõi và hình thành một ngành công nghiệp công nghệ cao mới.

Theo đó, coi UAV là đột phá của thế kỷ XXI: UAV được xem như một ngành công nghiệp tổng hợp, tạo ra sự thay đổi về giao thông tầm thấp tương tự như vai trò của ô tô trong thế kỷ XX.

Đồng thời, phát triển UAV theo hướng lưỡng dụng, bảo đảm công nghệ phục vụ dân sự có khả năng chuyển đổi, thích ứng để đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh và ngược lại.

Mục tiêu là nghiên cứu, làm chủ và tiến tới tự chủ hoàn toàn các công nghệ thiết kế, chế tạo công nghệ lõi như bộ điều khiển bay (flight controller), chip AI xử lý tại biên, hệ thống truyền dữ liệu và phần mềm vận hành.

"Nhà nước đóng vai trò định hướng sứ mệnh và tiên phong ứng dụng để tạo thị trường dẫn dắt, trong khi doanh nghiệp là hạt nhân thực hiện và hình thành năng lực cạnh tranh toàn cầu" - đại diện Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ cho hay.

Theo Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Chiến lược định hướng xây dựng chương trình “ứng dụng UAV quốc gia” tập trung vào các nhóm lĩnh vực và khu vực trọng điểm gồm: Nông nghiệp thông minh: Phun thuốc bảo vệ thực vật, giám sát cây trồng và gieo hạt (đặc biệt ưu tiên các vùng nông nghiệp trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long); logistics: Giao hàng tự động, đặc biệt là kết nối các cộng đồng ở vùng sâu, vùng xa và hiện đại hóa chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, là đô thị thông minh: Giám sát giao thông, môi trường, lập bản đồ số 3D và cứu hộ, cứu nạn trong khu vực đô thị; năng lượng và hạ tầng: Kiểm tra, giám sát các công trình lưới điện, tuabin gió, nhà máy điện và hạ tầng năng lượng; quốc phòng - an ninh: Trinh sát, tuần tra biên giới, phòng cháy chữa cháy, và thực hiện các nhiệm vụ chuyên dụng của lực lượng vũ trang.

"Dự kiến hình thành 3 khu thử nghiệm bay UAV quốc gia gắn liền với các khu vực sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và đô thị trọng điểm để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng" - đại diện Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin.

Tạo hành lang pháp lý cho sản xuất

Cũng theo Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn là nhiệm vụ bắt buộc và đột phá để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động sản xuất, thử nghiệm và vận hành.

Các nội dung cụ thể bao gồm: Thứ nhất, nghiên cứu, xây dựng và ban hành tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng các kế hoạch này cho UAV, bao gồm yêu cầu kỹ thuật, an toàn khai thác và quản lý hệ thống không phận tầm thấp (UTM).

Thứ hai, xây dựng tiêu chuẩn về bảo mật và định danh: Sẽ có quy chuẩn bắt buộc về mã hóa thông tin điều khiển, bảo vệ dữ liệu và định danh điện tử (Remote ID) để quản lý và giám sát mọi UAV hoạt động trong không phận.

Thứ ba, cơ chế thử nghiệm (Sandbox): Xây dựng các đề án thí điểm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để các doanh nghiệp triển khai sản phẩm, dịch vụ mới (như taxi bay, giao hàng) trong môi trường an toàn trước khi ban hành quy định chính thức

Thứ tư, chứng nhận và kiểm định: Thiết lập Trung tâm kiểm định và chứng nhận UAV quốc gia để giám định chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt như NDAA, FCC, CE hoặc ISO.

Kinh tế không gian tầm thấp (còn gọi là kinh tế cận biên) với chủ đạo là sản phẩm thiết bị bay không người lái (UAV, drone) được dự báo sẽ tạo ra tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Quỳnh Nga

Có thể bạn quan tâm