Nghệ An: Kết quả giải ngân đầu tư công thể hiện năng lực điều hành

Triển khai quyết liệt các giải pháp

Theo Báo cáo số 908/BC-BTC ngày 3/11/2026 của Bộ Tài chính, Nghệ An nằm trong nhóm 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn bình quân chung cả nước, đồng thời là 1 trong 13 địa phương được đánh giá, xếp loại giải ngân ở mức “rất tốt”, với 94,32 điểm.

Kết quả này được tạo ra trong bối cảnh Nghệ An có quy mô kế hoạch vốn đầu tư công lớn, nhiều dự án trọng điểm triển khai đồng thời, địa bàn rộng, điều kiện thực hiện dự án giữa các khu vực có sự khác biệt. Những dự án giao thông liên vùng, công trình hạ tầng đô thị, trường học, các khu tái định cư và chương trình mục tiêu quốc gia đều đặt ra yêu cầu cao về tiến độ cũng như khả năng phối hợp giữa các cấp, ngành.

Nhìn từ góc độ quản lý, việc duy trì tỷ lệ giải ngân cao trong bối cảnh khối lượng công việc lớn cho thấy sự chuyển biến trong cách thức tổ chức thực hiện. Thay vì chỉ tập trung vào các chỉ tiêu cuối kỳ, tỉnh từng bước đưa tiến độ giải ngân vào hệ thống theo dõi, đánh giá thường xuyên, gắn trách nhiệm cụ thể với từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Tuy nhiên, điều đáng quan tâm không chỉ là Nghệ An đang đứng ở vị trí nào trong bảng xếp hạng, mà quan trọng hơn là những chuyển biến trong giải ngân sẽ được chuyển hóa thành công trình, hạ tầng và năng lực phát triển kinh tế.

Một trong những yếu tố tạo nên chuyển biến trong giải ngân đầu tư công của Nghệ An là sự thay đổi trong phương thức chỉ đạo, điều hành theo hướng sâu sát, cụ thể và tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong năm 2026, tỉnh triển khai các tổ công tác do các Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng, trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có giải ngân đầu tư công. Cách làm này giúp tăng cường sự kết nối giữa chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh với quá trình triển khai tại các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư.

Thay vì chờ báo cáo tổng hợp vào cuối kỳ, các vướng mắc được yêu cầu nhận diện sớm, phân loại theo từng dự án, từng nguồn vốn và từng nhóm nguyên nhân. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào phải được giải quyết ở cấp đó; những nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo để có phương án xử lý, tránh tình trạng hồ sơ, thủ tục bị ách tắc kéo dài.

Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là một trong những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án. Việc chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở, rà soát các trường hợp vướng mắc, đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã góp phần tạo điều kiện để các nhà thầu có mặt bằng tổ chức thi công.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư, nghiệm thu khối lượng hoàn thành, thanh toán vốn; rà soát khả năng thực hiện của từng dự án để chủ động điều chỉnh, điều chuyển vốn từ những dự án chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn theo quy định.

Một điểm đáng chú ý trong cách điều hành là việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ. Qua theo dõi, đánh giá tiến độ, những đơn vị giải ngân chậm được yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm.

Một vấn đề khác được tỉnh đặc biệt quan tâm là nguồn cung vật liệu xây dựng. Việc tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục khai thác theo quy định là giải pháp quan trọng để bảo đảm tiến độ các dự án.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải  luôn nhấn mạnh tư duy điều hành quyết liệt, gắn tiến độ với trách nhiệm người đứng đầu. Tại phiên họp thường kỳ tháng 10/2026, đối với giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các đơn vị được giao nhiệm vụ phải tập trung triển khai, không để tiến độ giải ngân của tỉnh chậm so với yêu cầu. Các Phó Chủ tịch UBND tỉnh theo lĩnh vực được phân công phải trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc; những ngành, địa phương triển khai chậm phải được thông báo, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm. Đặc biệt, không để tình trạng công việc chậm nhưng không báo cáo, không xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm. 

Hiệu quả đầu tư công cần được nhìn từ sức lan tỏa đến nền kinh tế

Ông Lê Nguyễn Chung, Phó Giám đốc VCCI chi nhánh Nghệ An – Hà Tĩnh – Quảng Trị đánh giá, ở góc độ phát triển kinh tế, giải ngân đầu tư công có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi chỉ tiêu tài chính. Nguồn vốn được đưa vào các công trình, dự án đúng tiến độ sẽ tạo thêm nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị, vận tải, lao động và các dịch vụ liên quan. Qua đó, tạo thêm việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh và đóng góp vào tăng trưởng của địa phương.

Đối với Nghệ An, ý nghĩa này càng rõ nét khi tỉnh đang tập trung đầu tư nhiều công trình hạ tầng có tính kết nối và tạo động lực phát triển dài hạn. Trong đó, các dự án giao thông trọng điểm, hệ thống hạ tầng đô thị, công trình phục vụ dân sinh và hạ tầng tại khu vực miền núi, biên giới có vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển, cải thiện khả năng kết nối giữa các vùng và nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Ở góc độ doanh nghiệp, hạ tầng giao thông và logistics được cải thiện sẽ góp phần giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa, tăng khả năng kết nối giữa khu công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu và các trung tâm kinh tế. Đây là những yếu tố có tác động trực tiếp đến quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư, mở rộng sản xuất của doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu đến ngày 30/11/2026 giải ngân đạt 90% kế hoạch, đến ngày 31/12 đạt 95% và hoàn thành giải ngân 100% trước ngày 31/1/2027.

Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh việc tiếp tục phát huy vai trò các tổ công tác, tỉnh duy trì cơ chế rà soát tiến độ theo từng dự án, từng chủ đầu tư; phân loại rõ dự án có khả năng hoàn thành, dự án cần tháo gỡ đặc biệt và dự án không còn khả năng giải ngân theo kế hoạch để có phương án xử lý phù hợp. Việc điều chuyển vốn kịp thời, đúng quy định, bảo đảm nguồn lực được chuyển đến những dự án có khả năng hấp thụ vốn và mang lại hiệu quả cao.

Quan trọng hơn, là việc chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành chỉ tiêu giải ngân sang tư duy quản trị hiệu quả đầu tư. Mỗi công trình được đánh giá từ khâu chuẩn bị, lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công đến vận hành, khai thác. Đối với những dự án chậm tiến độ, cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, không để tình trạng khó khăn kéo dài nhưng không có giải pháp xử lý cụ thể.

Kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Nghệ An trong 10 tháng năm 2026 là tín hiệu tích cực, phản ánh nỗ lực đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành và sự vào cuộc của các cấp, ngành. Song, giá trị lớn nhất của kết quả này sẽ không chỉ nằm ở thứ hạng hay điểm số được công bố, mà ở khả năng chuyển hóa nguồn vốn thành những công trình có chất lượng, hạ tầng có tính kết nối và động lực phát triển mới cho địa phương.