Ngành hóa chất tăng tốc nhờ ứng dụng khoa học công nghệ

Hoạt động nghiên cứu khoa học đang trở thành “đòn bẩy” cho ngành hóa chất khi vừa nâng chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu nội địa, vừa giảm nhập khẩu và từng bước tạo lợi thế cạnh tranh.

Cải tiến thiết bị, tối ưu quy trình sản xuất

Theo Cục Hoá chất (Bộ Công Thương), thời gian qua trong lĩnh vực hóa chất, các doanh nghiệp đã chú trọng tìm kiếm những giải pháp kỹ thuật và cách thức sản xuất mới. Công nghệ được nghiên cứu, lựa chọn đều là các công nghệ tiên tiến nhất hiện nay. Trên cơ sở đó các cơ sở sản xuất cũng đã tự nghiên cứu cải tiến kỹ thuật, cải tiến thiết bị gắn với mục tiêu giảm tiêu hao nguyên liệu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và có hiệu quả, giảm thiểu chất thải và các chất nguy hại… Vừa có tác dụng nâng cao hiệu quả sản xuất giảm thiểu ô nhiễm môi trường, vừa giúp cho cán bộ kỹ thuật nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Công tác nghiên cứu khoa học công nghệ đã được triển khai thực hiện một cách rộng rãi tại các viện nghiên cứu khoa học, các trường đại học, cao đẳng, và các trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ có liên quan trong cả nước, các phòng thí nghiệm tại cơ sở sản xuất hóa chất.

Công tác nghiên cứu khoa học công nghệ, hoạt động nghiên cứu khoa học đã giải quyết những vấn đề cho cơ sở sản xuất, đồng thời cũng góp phần nâng cao trình độ khoa học công nghệ không những ở cơ sở nghiên cứu mà ngay cả ở cơ sở sản xuất”- lãnh đạo Cục Hoá chất khẳng định.

Đơn cử như Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam (Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam- Vinachem) đã xây dựng, thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ đáp ứng nhu cầu của Tập đoàn và các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn trong đổi mới công nghệ, thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và chất lượng sản phẩm. Có thể kể đến là cụm công trình nghiên cứu liên quan đến thuốc tuyển quặng apatit loại III Lào Cai có giá trị ứng dụng triển khai trên 20 năm qua. Hàng năm cung cấp cho Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 400-700 tấn thuốc tuyển để kết hợp với thuốc tuyển của Thụy Điển thành bộ nguyên liệu không thể thiếu trong quá trình tuyển quặng.

Bên cạnh đó, Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình và Công ty CP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc đã đầu tư hệ thống thu hồi khí CO₂ dạng lỏng, phục vụ cho các ngành công nghiệp thực phẩm, đồ uống, hàn cắt kim loại và bảo quản lạnh.

Thay vì để CO₂ phát tán vào khí quyển - gây hiệu ứng nhà kính, các doanh nghiệp này đã thu hồi khí thải để biến thành sản phẩm thương mại. Theo đó, mỗi năm nhà máy thu hồi và cung cấp khoảng 10.000 tấn CO₂ lỏng cho thị trường phía Bắc, vừa tạo thêm nguồn thu, vừa đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải quốc gia.

Cải tiến chất lượng trong sản xuất lốp Radial - sản phẩm của Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu. Ảnh: DRC

Cải tiến chất lượng trong sản xuất lốp Radial - sản phẩm của Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu. Ảnh: DRC

Hay như Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng đã liên tục triển khai nhiều nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm tỉ lệ phế, phát triển nhiều quy cách sản phẩm mới, cải tiến chất lượng trong sản xuất lốp Radial đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu; Cải tiến quy trình luyện phù hợp với yêu cầu gia công hỗn hợp cao su của khách hàng gia công; Cải tiến công nghệ thành hình lốp xe máy không săm theo cách thành hình mặt lốp liên tục; Tự động hóa một số dây chuyền trong quá trình sản xuất... nhằm nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm và đã xuất khẩu sản phẩm sang một số thị trường khu vực và thế giới.

Tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất hóa chất

Theo ông Phùng Mạnh Ngọc, Cục trưởng Cục Hóa chất, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, yêu cầu tất yếu đặt ra là phải đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ, khuyến khích nghiên cứu khoa học, công nghệ trong ngành hóa chất hướng tới học xanh và bền vững.

Cụ thể, trong sản xuất pin, ắc quy đã ứng dụng công nghệ sản xuất pin sạc thế hệ mới có công suất lưu điện cao, pin Liti thế hệ mới như Li(Ni0,5Mn0,5)O2, pin nhiên liệu kiểu màng polymer điện ly (PEM), ắc quy NaS dùng cho thiết bị điện năng tái sinh. Về lĩnh vực cao su đã sản xuất polyisopren, loại vật liệu tổng hợp có thành phần tương tự như vật liệu từ cao su thiên nhiên trên cơ sở isopren là sản phẩm phụ của ngành công nghiệp sản xuất etylen. Isopren sinh học còn được sản xuất theo phương pháp lên men có thể dùng để sản xuất ra các sản phẩm cao su thay thế cho các sản phẩm đi từ dầu mỏ.

Cao su lỏng cũng đã được coi như một bước đột phá mới trong ngành chế tạo và sử dụng vật liệu chống thấm, chất tạo màng phủ bề mặt và chất bịt kín, nó chịu được hầu hết các loại axít yếu và rất bền trong môi trường kiềm, đặc biệt là khả năng ứng dụng trong ngành khai thác dầu khí, các kết cấu dàn khoan, thiết bị máy móc phải ngâm dưới biển.

Hay như Công ty CP Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đã thực hiện chuyển đổi toàn bộ dây chuyền sản xuất axit sunfuric từ đốt quặng pyrit sang sử dụng lưu huỳnh nhập khẩu. Với công nghệ này đã giảm đáng kể lượng chất thải rắn (xỉ pyrit), tăng hiệu suất chuyển hóa và giảm hàm lượng SO₂ trong khí thải nhờ công nghệ tiếp xúc kép, hấp thụ kép.

Đối với Công ty Phân lân nung chảy Văn Điển đã cải tiến hệ thống lò cao, giảm tiêu hao than tới 24% và điện tới 20%. Không chỉ tiết kiệm tài nguyên, cải tiến này còn giúp giảm phát sinh khói bụi và nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra.

Theo Cục Hoá chất, để triển khai lộ trình đổi mới khoa học công nghệ theo định hướng quốc gia về cách mạng công nghiệp 4.0, thời gian tới ngành hoá chất sẽ tập trung ứng dụng khoa học công nghệ nâng cao khả năng tự động hóa, số hóa từng khâu, từng phần, từng công đoạn của dây chuyền sản xuất trên cơ sở đánh giá khả năng tự động hóa.

Duy Anh

Có thể bạn quan tâm