Mùa xuân Việt giữa lòng Nhật Bản

Sợi dây gắn kết kiều bào với quê hương

Những ngày cận Tết Nguyên đán, khi nhịp sống trong nước hối hả đón chờ xuân mới, cộng đồng người Việt ở khắp năm châu cũng tất bật chuẩn bị đón Tết. Từ mâm cỗ sum vầy, nồi canh măng nghi ngút khói đến những chiếc bánh chưng tự tay gói, truyền thống Tết Việt được gìn giữ bền bỉ nơi xứ người.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Tạ Đức Minh, Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản cho rằng, tại Nhật Bản, Tết không chỉ là phòng tục cổ truyền mà đang trở thành sợi dây kết nối kinh tế, văn hóa, thương mại, khi kiều bào ngày càng hướng về sản phẩm, hàng hóa trong nước, góp phần lan tỏa thương hiệu Việt. Hương vị Tết quê hương vì thế không chỉ lắng đọng trong ký ức, mà còn được chuyển hóa thành niềm tin, kỳ vọng và nguồn lực đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Giữa những ngày cuối đông, khi Tokyo vẫn chìm trong cái lạnh đặc trưng của xứ sở hoa anh đào, cộng đồng hơn 650.000 người Việt tại Nhật Bản lại rộn ràng nhắc nhau hai tiếng “Tết về”.

Ở nơi cách quê hương hàng nghìn cây số, Tết không chỉ là mốc thời gian trên tờ lịch, mà là một hành trình gìn giữ bản sắc, kết nối cộng đồng và lan tỏa hình ảnh Việt Nam giữa lòng một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tết của người Việt tại Nhật không ồn ào, không pháo hoa rực rỡ, nhưng đậm đặc ký ức và sự gắn kết. Trong những căn hộ nhỏ, nồi bánh chưng, nồi măng chân giò nghi ngút khói, lọ dưa hành, củ kiệu đặt ngay ngắn trên bàn ăn. Nhiều cửa hàng Việt tại Tokyo những ngày này tăng công suất sản xuất giò, chả, bánh chưng để kịp phục vụ bà con. Không ít người còn mang theo từ Việt Nam những món tưởng chừng rất nhỏ như bánh xà phòng mùi già - thứ hương thơm đủ sức đánh thức ký ức Tết quê nhà.

Tết của người Việt Nam ở Nhật cũng giống Tết quê nhà, có hoa đào, cành mơ được chọn mua kỹ lưỡng, treo câu đối đỏ trong phòng khách nhỏ.

Tại chùa Đại Ân ở Saitama, sư cô trụ trì viết tặng câu đối đầu xuân cho bà con. Nét mực mới, tờ giấy đỏ, không gian chùa ấm áp giữa tiết trời giá lạnh khiến khoảng cách địa lý dường như thu hẹp lại. Ở đó, Tết không chỉ là phong tục, mà là cách cộng đồng tự khẳng định mình trong môi trường đa văn hóa.

Trong khuôn viên Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, hoa đào, hoa mơ cũng nở đúng dịp Tết Nguyên đán cổ truyền của Việt Nam. Các cán bộ ngoại giao nhiều năm đón Tết xa gia đình vẫn dành thời gian chuẩn bị chương trình gặp mặt cộng đồng.

Giữa bộn bề công tác đối ngoại, không khí Tết được gìn giữ như một sợi dây gắn kết kiều bào với quê hương. Những lời chúc đầu xuân, những cái bắt tay giữa đại diện cơ quan ngoại giao và doanh nghiệp, lưu học sinh, người lao động… tạo nên một không gian cộng đồng ấm áp và có tổ chức.

Củng cố mạng lưới doanh nghiệp, thị trường

Tại Thương vụ Việt Nam ở Nhật Bản, Tết cũng là dịp tổng kết một năm xúc tiến thương mại sôi động. Doanh nghiệp người Việt đến chúc Tết, nhắc lại những hội chợ, triển lãm đã tham gia, từ các sự kiện ngành thực phẩm, nông sản đến những chương trình quảng bá hàng Việt. Trong câu chuyện đầu năm là những lô hàng nông sản vào hệ thống phân phối Nhật Bản, là nỗ lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, là kế hoạch mở rộng thị trường trong năm mới.

Thực tế cho thấy, cộng đồng người Việt tại Nhật không chỉ là đối tượng bảo hộ công dân, mà đang dần trở thành một lực lượng xúc tiến thương mại, hợp tác kinh tế đáng kể. Sự hiện diện của hàng Việt tại Nhật Bản ngày càng rõ nét, không chỉ phục vụ cộng đồng kiều bào mà còn tiếp cận người tiêu dùng bản địa. Từ thực phẩm chế biến, gia vị, cà phê đến nông sản tươi, nhiều sản phẩm đã bước qua hàng rào tiêu chuẩn cao của thị trường này.

Trong bối cảnh hai nước Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, cộng đồng kiều bào chính là cầu nối mềm, góp phần thúc đẩy giao thương, đầu tư và hiểu biết lẫn nhau. Tết vì thế không đơn thuần là sinh hoạt văn hóa, mà còn là dịp củng cố mạng lưới doanh nghiệp, trao đổi thông tin thị trường, chuẩn bị cho chu kỳ hợp tác mới.

Tết nơi xa xứ luôn có khoảng trống. Không có cha mẹ, ông bà bên mâm cơm tất niên; không có hương trầm quen thuộc nơi bàn thờ gia tiên. Nhưng chính trong sự thiếu vắng ấy, giá trị của quê hương càng được nhận diện rõ ràng hơn.