Tin Khu Vực 
Chiều 27/4/2026, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra một yêu cầu mang tính định hướng chiến lược: Thành phố phải chủ động hơn, bản lĩnh hơn, tầm nhìn xa hơn trong phát huy nội lực, xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường, thích ứng linh hoạt và bảo đảm tự chủ chiến lược.
Tự chủ để đầu tàu phát triển bền vững, dài hạn
Theo đó, tự chủ chiến lược không chỉ là nhiệm vụ của Trung ương mà TP. Hồ Chí Minh với vai trò là đầu tàu của nền kinh tế càng phải nâng cao năng lực chống chịu với tầm nhìn an ninh phát triển dài hạn.
TP. Hồ Chí Minh cần chủ động hơn trong liên kết vùng và tổ chức lại không gian phát triển khu vực phía Nam, cùng các địa phương xây dựng kiến trúc phát triển, tầm nhìn quy hoạch và chiến lược liên kết chung. Ảnh: Hoàng Chiến.
Nhìn ra thế giới trong bối cảnh hiện nay, có thể thấy rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của yêu cầu này. Thế giới đang bước vào giai đoạn phân mảnh thương mại khi các chuỗi cung ứng toàn cầu tái cơ cấu theo địa chính trị hơn là theo hiệu quả kinh tế. Mặt khác, giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào biến động theo những xung đột mà không thành phố nào kiểm soát được. Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, dẫn dắt tăng trưởng toàn vùng phía Nam, TP. Hồ Chí Minh không thể để những cú sốc bên ngoài chi phối hoàn toàn quỹ đạo phát triển của mình. Tự chủ chiến lược, ở góc độ này, là khả năng thành phố vẫn vận hành được, vẫn tăng trưởng tốt, dù điều kiện bên ngoài không thuận lợi.
TP. Hồ Chí Minh cần chủ động xây dựng kịch bản ứng phó biến động giá dầu, gián đoạn chuỗi cung ứng, áp lực lạm phát, chi phí sản xuất; tiếp cận an ninh năng lượng theo nghĩa rộng, không chỉ bảo đảm đủ điện trước mắt mà phải xây dựng cơ cấu năng lượng an toàn, linh hoạt, bền vững, có dự phòng chiến lược. Đây là yêu cầu rất cụ thể. Nói cách khác, tự chủ chiến lược bắt đầu từ những việc rất thực tế: có bao nhiêu kịch bản dự phòng cho mùa khô thiếu điện? Chuỗi cung ứng cho các ngành sản xuất trọng yếu có đủ đa dạng hóa nguồn cung để không phụ thuộc vào một thị trường?...
Nhìn vào quy mô kinh tế của TP. Hồ Chí Minh để thấy được vai trò dẫn dắt và sự tự chủ của thành phố có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển chung của cả nước. Năm 2025, thành phố đạt tốc độ tăng trưởng đạt 8,3%; quy mô nền kinh tế đạt 3,03 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 8.944 USD, cao gấp 1,7 lần mức bình quân chung cả nước. Thu ngân sách ước đạt 746.438 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ước đạt 8,9 tỷ USD. Thành phố có 59.750 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký và bổ sung đạt hơn 2 triệu tỷ đồng. Chỉ số sản xuất công nghiệp của thành phố ước tăng 8,3% (năm 2024 tăng 5,7%), cho thấy sự phục hồi và tăng trưởng mạnh trong lĩnh vực công nghiệp…
Bước sang năm 2026, kinh tế thành phố quý 1 tăng 8,27%, cao nhất trong 5 năm với dịch vụ giữ vai trò chủ lực, FDI tăng mạnh và đầu tư khởi sắc, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng tốc trong các quý tiếp theo. Kết quả này cho thấy kinh tế thành phố tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực và tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng tốc trong các quý tiếp theo của năm.
Ba trụ cột để hiện thực hóa tự chủ
Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có thể nhận diện ba trụ cột mà TP. Hồ Chí Minh cần tập trung thực hiện để "tự chủ chiến lược" trở thành năng lực thực chất.
Thứ nhất là về thể chế.
Theo đó, Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 31 và Luật Đô thị đặc biệt phải tập trung tạo đột phá về thể chế và quản trị, nâng cao tự chủ tài khóa, công cụ tài chính hiện đại, cho phép thành phố giữ lại nguồn lớn hơn và chủ động huy động vốn; cho phép thành phố thử nghiệm thể chế mới; phân cấp mạnh và quyền thiết kế chính sách với đặc thù một siêu đô thị; cơ chế trọng dụng nhân tài vượt trội.
Đây là nền tảng của mọi nền tảng. Một thành phố không tự chủ về tài khóa, thì sẽ không đủ nguồn lực để thực thi. Tỷ lệ điều tiết ngân sách của TP. Hồ Chí Minh được giữ lại so với số thu đã qua nhiều lần điều chỉnh; nhưng trong giai đoạn thành phố cần đầu tư lớn cho hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ chế tài khóa đặc thù mạnh hơn, là đòn bẩy không thể thiếu.
Thứ hai là về động lực tăng trưởng.
Thành phố cần tập trung nguồn lực phát triển các hạ tầng chiến lược, hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo, coi đây là nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Mô hình tăng trưởng mới của Thành phố phải thực sự dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng và hiệu quả phân bổ các nguồn lực; cần thúc đẩy ứng dụng AI sâu rộng trong các ngành, lĩnh vực, tạo bước tiến đột phá về năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng; tạo cơ chế khuyến khích đủ mạnh để huy động nguồn lực tư nhân đầu tư cho khoa học, công nghệ.
TP. Hồ Chí Minh cần chủ động hơn trong liên kết vùng và tổ chức lại không gian phát triển khu vực phía Nam, chủ động cùng các địa phương xây dựng kiến trúc phát triển, tầm nhìn quy hoạch và chiến lược liên kết chung, với phân vai chức năng hợp lý.
Tự chủ về động lực có nghĩa là thành phố không tăng trưởng vì điều kiện bên ngoài thuận lợi mà tăng trưởng vì năng lực nội sinh được nâng lên mỗi năm. Khi năng suất lao động tăng nhờ công nghệ, khi doanh nghiệp nội địa leo lên bậc cao hơn trong chuỗi giá trị, khi các trường đại học và viện nghiên cứu thực sự kết nối với nhu cầu công nghiệp lúc đó tăng trưởng không còn phụ thuộc vào giá dầu hay đơn hàng xuất khẩu.
Thứ ba là về con người và bộ máy.
Thành phố cần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, năng lực; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới vì lợi ích chung; có cơ chế sàng lọc, thay thế kịp thời những người trì trệ, né tránh, sợ trách nhiệm, làm chậm tiến độ công việc.
Thành phố phải cụ thể hóa sâu hơn các nghị quyết chiến lược của Trung ương từ thực tiễn, không dừng ở chương trình hành động mà phải kiến tạo thành mô hình phát triển cụ thể. Cùng với đó, các cơ quan Trung ương, Chính phủ, Quốc hội và các bộ, ngành phải đồng hành mạnh mẽ, thực chất và kịp thời hơn với những vấn đề phát triển của TP. Hồ Chí Minh.
Năm 2026 là năm kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác, một cột mốc lịch sử đặc biệt. Đây chính là thời điểm để TP. Hồ Chí Minh nhìn lại chặng đường đã qua với niềm tự hào lớn lao, và hướng về phía trước với sự quyết tâm mạnh mẽ tương xứng với vị thế và kỳ vọng của cả nước.
Nghị quyết và Luật phải phản ánh đúng tầm vóc, vị thế và sứ mệnh của TP. Hồ Chí Minh, phải tập trung tạo đột phá về thể chế và quản trị, nâng cao tự chủ tài khóa, công cụ tài chính hiện đại, cho phép thành phố giữ lại nguồn lớn hơn và chủ động huy động vốn. Đồng thời, cho phép thành phố thử nghiệm thể chế mới; phân cấp mạnh và quyền thiết kế chính sách với đặc thù một siêu đô thị; cơ chế trọng dụng nhân tài vượt trội, những điều này để mở đường cho thành phố phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.