Luật Đầu tư sửa đổi: ‘Cú hích’ để Việt Nam đón dòng vốn ngoại

Giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Theo TS. Bùi Quý Thuấn - Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp Liên cho hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA): Luật Đầu tư sửa đổi năm 2025 có nhiều điểm mới, trong đó một trong những điểm mới tạo được dấu ấn với nhà đầu tư đó là cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Cụ thể, so với Luật Đầu tư 2020, phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 đã cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bao gồm: Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động; kinh doanh dịch vụ giám định thương mại; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa đã qua sử dụng…

Điều 7 Luật Đầu tư 2025 cũng quy định, Chính phủ công bố danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần thiết phải cấp phép, chứng nhận trước khi thực hiện hoạt động và danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải chuyển phương thức quản lý điều kiện kinh doanh từ cấp phép, chứng nhận sang công bố yêu cầu, điều kiện kinh doanh để quản lý theo phương thức hậu kiểm.

Một trong những điểm mới của Luật Đầu tư 2025 cũng được quan tâm đó là, nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp. Liên quan đến nội dung này, ông Bùi Quý Thuấn cho rằng, Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước, nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.

Cụ thể, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. “Như vậy, quy định cũ yêu cầu có dự án trước rồi mới được thành lập doanh nghiệp, còn Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước, nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường” - TS. Bùi Quý Thuấn thông tin.

“Cú hích” để hút vốn ngoại

Đánh giá tích cực về Luật Đầu tư sửa đổi, Luật sư Nguyễn Hồng Chung - Chuyên gia chính sách đầu tư - Chủ tịch Công ty Luật DVL Lawfirm chia sẻ: Với Luật Đầu tư 2025, Việt Nam đang chuyển từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý bằng chuẩn và dữ liệu; phân cấp để quyết nhanh hơn; hậu kiểm để thị trường linh hoạt hơn; và mở luồng xanh để dự án chiến lược đi nhanh hơn, nhưng phải chuẩn hơn.

Cũng theo Luật sư Nguyễn Hồng Chung, cơ hội để Việt Nam thu hút đầu tư thông qua Luật Đầu tư sửa đổi là rất lớn, bởi cải cách lần này đánh vào đúng vào trọng tâm của những nút thắt như: Thời gian, tính dự báo và chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, thành công cuối cùng vẫn phụ thuộc vào thực thi đó là hướng dẫn chi tiết, phối hợp liên ngành, kỷ luật hậu kiểm và năng lực của bộ máy tại địa phương.

“Khi các mảnh ghép đó đồng bộ, Luật Đầu tư 2025 sẽ không chỉ là một văn bản pháp luật mới, mà có thể trở thành một “cú bấm” thể chế giúp Việt Nam mở khóa dòng vốn và nâng chất lượng dự án trong chu kỳ cạnh tranh mới” - Luật sư Nguyễn Hồng Chung khẳng định.

Cũng đánh giá cao về Luật Đầu tư sửa đổi năm 2025, chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Hong Sun - Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) cho rằng: Việc Việt Nam ban hành Luật Đầu tư sửa đổi vào tháng 12/2025 và có hiệu lực tháng 3/2026 là một bước đi cực kỳ kịp thời.

“Về điểm mới của luật, tôi đánh giá cao việc đơn giản hóa quy trình hậu kiểm và các ưu đãi đặc biệt cho các dự án quy mô cực lớn (Mega Projects) và dự án R&D (nghiên cứu và phát triển). Việc luật hóa các cơ chế hỗ trợ đầu tư mới thay thế cho ưu đãi thuế cũ (theo quy định thuế tối thiểu toàn cầu) sẽ giúp Việt Nam giữ chân các nhà đầu tư lớn” - ông Hong Sun nhận định.

Cũng theo ông Hong Sun, nếu đánh giá về năng lực cạnh tranh, Luật Đầu tư 2025 đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng, Việt Nam đang tự thay đổi để thích nghi với luật chơi toàn cầu.

“Những điểm mới này sẽ tháo gỡ "nút thắt" về thủ tục pháp lý, giúp thời gian từ lúc đăng ký đến lúc khởi công dự án được rút ngắn đáng kể, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội so với các quốc gia khác trong khu vực” - Chủ tịch danh dự KOCHAM cho biết.

Ông Hoàng Mạnh Phương - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính): Luật Đầu tư 2025 được ban hành cùng với sửa đổi đồng bộ các quy định liên quan điều chỉnh hoạt động đầu tư, kinh doanh trong thời gian qua sẽ tháo gỡ cơ bản những điểm nghẽn, vướng mắc về thể chế, pháp luật, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, hấp dẫn để khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển.