Tin Khu Vực
Mặt hàng rau quả xuất khẩu có tính chất dễ hư hỏng, yêu cầu khắt khe về thời gian và kiểm soát nhiệt độ trong suốt chuỗi cung ứng lạnh. Trên thực tế, mối quan hệ giữa chủ hàng rau quả và doanh nghiệp logistics vẫn chủ yếu là mua - bán dịch vụ theo vụ mùa hoặc theo chuyến.
Việc tìm ra giải pháp logistics tối ưu giúp doanh nghiệp xuất khẩu rau quả giảm chi phí vận tải (cả đường biển và đường hàng không) nhưng vẫn bảo đảm tối đa chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng quốc tế là một vấn đề không đơn giản. Trong bối cảnh đó, xây dựng mô hình hợp tác chiến lược dài hạn giữa doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp logistics (Contract Logistics/3PL) được xem là hướng đi cần thiết, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp logistics mạnh dạn đầu tư hạ tầng chuyên dụng cho nông sản, vừa giúp doanh nghiệp xuất khẩu ổn định chi phí đầu vào và nâng cao năng lực cạnh tranh. Xung quanh nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với bà Đinh Thị Việt Chi, Phó Giám đốc Phát triển kinh doanh, Công ty Cổ phần OPL Logistics.
Bà Đinh Thị Việt Chi trao đổi tại tọa đàm “Bắt tay vượt sóng” trong khuôn Triển lãm quốc tế logistics Việt Nam lần thứ 4 (VILOG 2026) từ ngày 30/7 - 1/8/2026.
- Thưa bà, giải pháp nào tối ưu hóa giải pháp vận tải và bảo quản chuỗi lạnh (Cold Chain) cho mặt hàng rau quả tươi?
Bà Đinh Thị Việt Chi: Để tối ưu logistics cho rau quả tươi, doanh nghiệp cần nhìn bài toán theo 3 yếu tố: chủ động kế hoạch, kiểm soát chất lượng và tối ưu tổng chi phí.
Theo đó, trước hết là chủ động kế hoạch sớm. Với đặc thù mùa vụ của nông sản, nếu doanh nghiệp chỉ tìm đơn vị logistics khi hàng đã sẵn sàng thì rất dễ rơi vào tình trạng thiếu chỗ trên tàu, máy bay hoặc phải sử dụng phương án vận chuyển với chi phí cao. Khi doanh nghiệp chia sẻ sớm kế hoạch sản lượng, mùa vụ và lịch xuất hàng, đơn vị logistics có thể chủ động giữ cước với hãng tàu, hãng hàng không và xây dựng phương án vận chuyển phù hợp hơn.
Tiếp theo là kiểm soát chuỗi lạnh bằng công nghệ. Với hàng rau quả tươi, kiểm soát nhiệt độ không chỉ là duy trì nhiệt độ cài đặt trên container lạnh, mà cần kiểm soát từ khâu sơ chế, đóng gói, làm lạnh trước khi vận chuyển cho đến quá trình lưu kho và vận chuyển. Việc ứng dụng các thiết bị theo dõi nhiệt độ, độ ẩm theo thời gian thực giúp doanh nghiệp phát hiện sớm những bất thường và có phương án xử lý trước khi ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa.
Cuối cùng là tối ưu tổng chi phí thay vì chỉ tối ưu cước vận chuyển. Không phải lô hàng nào cũng cần đi đường hàng không và phương án có cước thấp nhất chưa chắc đã là phương án tiết kiệm nhất. Với từng loại nông sản, thị trường và yêu cầu giao hàng, doanh nghiệp logistics cần tính toán tổng thể giữa thời gian vận chuyển, phương thức vận tải, khả năng kết hợp đường bộ – đường biển – đường hàng không, chi phí lưu kho, lưu bãi và đặc biệt là rủi ro hao hụt chất lượng.
Từ góc độ OPL Logistics, chúng tôi cho rằng, logistics không nên chỉ tham gia ở bước vận chuyển hàng, mà cần tham gia ngay từ khâu lập kế hoạch xuất khẩu để cùng doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp nhất về thời gian, chất lượng và tổng chi phí. Với hàng nông sản, một phương án logistics tốt không đơn thuần là đưa hàng đi với giá thấp, mà là đưa hàng đến đúng thị trường, đúng thời điểm và giữ được giá trị của sản phẩm trong suốt hành trình.
Bà Đinh Thị Việt Chi, Phó Giám đốc Phát triển kinh doanh, Công ty Cổ phần OPL Logistics.
- Theo bà, cần làm gì để “bắt tay chiến lược” giữa doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp xuất khẩu nông sản?
Bà Đinh Thị Việt Chi: Để thực sự “bắt tay vượt sóng”, điều quan trọng nhất là hai bên phải chuyển từ tư duy mua – bán dịch vụ theo từng chuyến sang tư duy hợp tác dài hạn và cùng kiến tạo giá trị cho toàn bộ chuỗi cung ứng. Với đặc thù mùa vụ của nông sản, một mối quan hệ hợp tác dài hạn sẽ giúp doanh nghiệp xuất khẩu chủ động hơn về năng lực vận chuyển, chất lượng dịch vụ và chi phí; đồng thời tạo cơ sở để doanh nghiệp logistics mạnh dạn đầu tư vào container lạnh, kho lạnh, phương tiện chuyên dụng và năng lực vận hành phù hợp với từng nhóm sản phẩm.
Tuy nhiên, theo tôi, hợp đồng dài hạn chỉ thực sự tạo ra giá trị khi đi cùng với sự minh bạch về dữ liệu và kế hoạch. Hai bên cần chủ động chia sẻ từ sản lượng dự kiến, mùa vụ, thị trường, lịch xuất hàng đến yêu cầu về chất lượng. Khi có thông tin đủ sớm, doanh nghiệp logistics có thể chủ động xây dựng năng lực, thiết kế tuyến và lựa chọn phương án vận tải phù hợp, thay vì chỉ xử lý từng lô hàng một cách bị động.
Bên cạnh đó, cần phải chuẩn hóa chuỗi ngay từ đầu nguồn - từ vùng nguyên liệu, sơ chế, đóng gói, bảo quản đến vận chuyển. Khi các mắt xích được kết nối và vận hành theo một tiêu chuẩn thống nhất, doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí mà còn hạn chế rủi ro phát sinh, kiểm soát tốt hơn chất lượng và nâng cao tính ổn định của hàng hóa khi đến thị trường quốc tế. Mô hình hợp tác hiệu quả nhất là khi hai bên cùng nhìn vào hiệu quả của toàn chuỗi, thay vì chỉ tối ưu lợi ích của từng khâu riêng lẻ; cùng chia sẻ thông tin, cùng quản trị rủi ro và cùng đầu tư vào những năng lực tạo ra giá trị dài hạn.
Các đại biểu tham gia Tọa đàm Kết nối doanh nghiệp logistics và xuất khẩu rau quả.
Từ góc độ OPL Logistics, chúng tôi không đặt mục tiêu đơn thuần là cung cấp một mức cước cạnh tranh cho từng chuyến hàng. Điều chúng tôi hướng tới là cùng doanh nghiệp xuất khẩu xây dựng một phương án logistics ổn định, linh hoạt và có khả năng mở rộng, phù hợp với chiến lược phát triển thị trường.
Trong chuỗi cung ứng nông sản, chi phí logistics thấp là một lợi thế, nhưng giữ được chất lượng sản phẩm, giao hàng đúng thời điểm và duy trì sự ổn định trong mùa cao điểm mới là giá trị thực sự của một đối tác logistics chiến lược.
- Xin cảm ơn bà!
Tối ưu logistics nông sản tươi đòi hỏi chủ động kế hoạch sớm, ứng dụng công nghệ kiểm soát chuỗi lạnh và cân đối tổng chi phí vận tải. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp xuất khẩu và logistics cần chuyển từ mua bán dịch vụ theo chuyến sang hợp tác chiến lược dài hạn, minh bạch dữ liệu và chuẩn hóa từ đầu nguồn. Điều này giúp ổn định chi phí, bảo vệ chất lượng sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.