Lâm Đồng: Thương mại điện tử tạo động lực tiêu thụ nông sản tại Trường Xuân

Với lợi thế về diện tích cà phê, hồ tiêu và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử, hỗ trợ hợp tác xã, hộ sản xuất quảng bá sản phẩm và tiếp cận thị trường rộng hơn.

Từ lợi thế nông sản đến kinh doanh trên môi trường số

Trường Xuân là địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, trong đó cà phê, hồ tiêu và cây ăn quả là những sản phẩm chủ lực. Theo thống kê được địa phương công bố, xã hiện có trên 14.000 ha diện tích trồng cà phê, hồ tiêu, tạo nguồn cung nông sản đáng kể cho thị trường.

Tuy nhiên, cùng với quy mô sản xuất, bài toán đặt ra đối với địa phương là làm thế nào để nâng cao giá trị sản phẩm, đa dạng hóa kênh phân phối và giảm sự phụ thuộc vào phương thức tiêu thụ truyền thống.

Trong xu hướng kinh tế số phát triển, thương mại điện tử đang mở ra thêm cơ hội cho nông dân, hợp tác xã (HTX) và các cơ sở sản xuất tại Trường Xuân. Thay vì chỉ phụ thuộc vào thương lái hoặc các đầu mối thu mua trực tiếp, các chủ thể có thể chủ động giới thiệu sản phẩm, kết nối khách hàng và tìm kiếm đối tác thông qua website, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.

Thực tế tại địa phương, một số hợp tác xã đã bắt đầu quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm. Trong đó, Hợp tác xã Nông sản hữu cơ BeChamp là một trong những đơn vị tích cực tham gia hoạt động kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại.

Theo HTX Nông sản hữu cơ BeChamp, diện tích sản xuất của xã viên và diện tích liên kết của HTX hiện đạt trên 100 ha. Riêng cà phê có gần 20 ha nguyên liệu đạt tiêu chuẩn hữu cơ đang cần tìm kiếm đối tác tiêu thụ phù hợp.

Bên cạnh hoạt động kết nối trực tiếp, HTX cũng xây dựng website giới thiệu sản phẩm, phát triển các dòng cà phê chế biến và mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng thông qua môi trường trực tuyến. Đây là hướng đi nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa thị trường tiêu thụ.

Không dừng lại ở một số hợp tác xã, việc đưa nông sản lên môi trường số còn mở ra cơ hội cho các hộ kinh doanh, cơ sở chế biến và những chủ thể có sản phẩm đặc trưng của địa phương. Khi được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, nhãn mác và thông tin truy xuất nguồn gốc, sản phẩm có thêm điều kiện tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều địa phương, thay vì giới hạn trong phạm vi thị trường truyền thống.

Thúc đẩy kinh tế số nông thôn

Để thương mại điện tử phát triển hiệu quả, chính quyền địa phương có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, nâng cao kỹ năng kinh doanh và kết nối các chương trình xúc tiến thương mại. Tại Trường Xuân, chuyển đổi số đang từng bước được triển khai đến cơ sở thông qua hoạt động của các tổ chuyển đổi số cộng đồng, hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng trực tuyến và tiếp cận các tiện ích số.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Xuân Thuận, Chủ tịch UBND xã Trường Xuân cho biết, trong quá trình triển khai chuyển đổi số tại địa phương, điều quan trọng là người dân phải biết tự thực hiện những thao tác cần thiết và có thể hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn. Đây cũng là yêu cầu đặt ra khi đưa thương mại điện tử đến gần hơn với người sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Một trong những cách làm được xã Trường Xuân triển khai là mô hình “Cà phê sáng cùng nông dân”, tổ chức buổi sinh hoạt đầu tiên vào ngày 10/11, với sự tham gia của hơn 30 hộ nông dân sản xuất tiêu biểu. Thông qua mô hình, chính quyền địa phương tạo diễn đàn trao đổi trực tiếp với người sản xuất, HTX và tổ hợp tác, tập trung lắng nghe những khó khăn liên quan đến vốn, vật tư đầu vào, kỹ thuật canh tác, cơ sở hạ tầng và đầu ra nông sản.

Không chỉ dừng ở việc tháo gỡ khó khăn trước mắt, các nội dung trao đổi còn hướng đến nâng cao chất lượng và tổ chức lại sản xuất. Trong đó, việc xây dựng mã số vùng trồng, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc, phát triển nông nghiệp tuần hoàn và tăng cường liên kết giữa nông dân với HTX, doanh nghiệp được xác định là những yếu tố quan trọng. Đây cũng là điều kiện cần thiết để nông sản đáp ứng yêu cầu của các kênh phân phối hiện đại, từng bước tham gia sâu hơn vào thương mại điện tử.

Thông qua mô hình, địa phương định hướng hình thành các nhóm nông dân cùng ngành hàng nhằm chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối tiêu thụ. Với các mặt hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, mắc ca và chanh dây, việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, có tiêu chuẩn và nguồn gốc rõ ràng sẽ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo nguồn hàng ổn định khi tiếp cận thị trường trực tuyến.

Đáng chú ý, các nội dung xây dựng mã số vùng trồng, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc, phát triển nông nghiệp tuần hoàn và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm cũng được quan tâm. Chính quyền địa phương định hướng kết nối nông dân với HTX, tổ hợp tác và doanh nghiệp; khuyến khích hình thành các nhóm nông dân cùng ngành hàng để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và tìm kiếm đầu ra ổn định cho nông sản.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, việc trang bị kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm, chụp ảnh, quay video, livestream và xử lý đơn hàng sẽ giúp các hộ sản xuất từng bước chủ động hơn trong kinh doanh trực tuyến.

Đặc biệt, đối với mặt hàng nông sản, việc đưa sản phẩm lên môi trường số cần đi cùng với chuẩn hóa quy trình sản xuất, chất lượng, bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc. Đây là những yếu tố quan trọng để tạo niềm tin với người tiêu dùng, duy trì khách hàng và phát triển thị trường lâu dài.

Lâm Đồng cũng đang đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử. Nền tảng sanphamdiaphuong.com.vn đã trở thành kênh giới thiệu, kết nối sản phẩm của doanh nghiệp, HTX và các chủ thể OCOP. Tỉnh đồng thời hỗ trợ các đơn vị sản xuất đưa sản phẩm lên nền tảng số, phát triển livestream và kết nối tiêu thụ.

Theo định hướng triển khai Chương trình OCOP năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đưa 100% sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên lên sàn thương mại điện tử nông sản của tỉnh. Đây là cơ hội để các chủ thể tại Trường Xuân tiếp tục mở rộng kênh quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Tháo gỡ điểm nghẽn để nông sản vươn xa

Theo ông Lê Xuân Thuận, dù có nhiều lợi thế về sản xuất, thương mại điện tử tại khu vực nông thôn vẫn đối mặt với những khó khăn nhất định. Kỹ năng kinh doanh trực tuyến của một bộ phận người dân còn hạn chế; việc đầu tư hình ảnh, bao bì, xây dựng thương hiệu và duy trì hoạt động bán hàng trên các nền tảng số chưa đồng đều.

Thực tế, Trường Xuân đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi phương thức sản xuất từ nhỏ lẻ, phân tán sang liên kết theo chuỗi giá trị. Tình trạng được mùa mất giá, sản xuất thiếu liên kết, thương hiệu nông sản chưa được xây dựng đồng bộ vẫn là những khó khăn đặt ra đối với người nông dân. Do đó, việc tập hợp các hộ sản xuất, HTX và doanh nghiệp để hình thành vùng sản xuất tập trung, phát triển nông sản an toàn, xây dựng thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường là hướng đi cần thiết.

Bên cạnh đó, đặc thù nông sản có tính mùa vụ, sản lượng và chất lượng phụ thuộc vào điều kiện sản xuất cũng đặt ra yêu cầu về khả năng tổ chức nguồn hàng, bảo quản, đóng gói và giao nhận. Nếu không có sự chuẩn bị đồng bộ, việc tiếp cận khách hàng trên môi trường trực tuyến sẽ khó chuyển thành các đơn hàng ổn định.

Do đó, để thương mại điện tử thực sự trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả, Trường Xuân cần tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ HTX, hộ kinh doanh chuẩn hóa sản phẩm; hướng dẫn kỹ năng bán hàng trực tuyến; kết nối với các sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và các nhà phân phối.

Cùng với đó, cần khuyến khích các HTX phát triển sản phẩm chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc và hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ số cần gắn với nhu cầu thực tế của từng chủ thể, lấy hiệu quả tiêu thụ và thu nhập của người sản xuất làm thước đo.

Với lợi thế về vùng nguyên liệu cà phê, hồ tiêu cùng sự tham gia ngày càng tích cực của các HTX, cơ sở sản xuất, Trường Xuân có điều kiện để phát triển thương mại điện tử gắn với kinh tế nông nghiệp. Khi chính quyền, HTX và người dân cùng tham gia, các nền tảng số sẽ trở thành cầu nối quan trọng, góp phần mở rộng thị trường, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy kinh tế địa phương.

Xã Trường Xuân hiện có trên 14.000 ha cà phê, hồ tiêu. HTX Nông sản hữu cơ BeChamp có trên 100 ha diện tích sản xuất và liên kết, trong đó gần 20 ha cà phê nguyên liệu đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Đây là nguồn lực quan trọng để địa phương phát triển sản phẩm chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua thương mại điện tử.