Tin Khu Vực
Người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOL) và người tiêu dùng chủ chốt chia sẻ trải nghiệm (KOC) đã thành một lực lượng trong mô hình xã thương mại điện tử (TMĐT). Ở xã Chợ Lách (Vĩnh Long), các phiên có Bí thư Đảng uỷ xã cùng nhà sáng tạo nội dung chiếm gần 74% số đơn hàng của một chiến dịch livestream bán cây giống. Hội nghị xã thương mại điện tử toàn quốc 2026 với chủ đề "Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số" chiều 11/11/2026 tại Hà Nội có năm người thuộc lực lượng này tham dự, theo danh sách đại biểu của Ban Tổ chức. Ba người dưới đây đều từng bán nông sản ngay tại địa phương, trong những chiến dịch có cơ quan nhà nước hoặc chính quyền địa phương tham gia.
Cô Ba Hồng: Từ ống kính nhiếp ảnh tới 300 tấn khoai sâm
Chị Vũ Thị Bích Hồng là người gắn với mô hình xã TMĐT sớm nhất trong năm người. Chị tốt nghiệp ngành Nhân học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh năm 2009, từng làm báo, nhiếp ảnh, truyền thông. Tháng 4/2024, chị rời TP. Hồ Chí Minh về Lai Châu (quê chồng), để khởi nghiệp; trên TikTok chị là "Cô Ba Hồng", báo chí còn gọi là "Cô Ba Tây Bắc"
Chị Vũ Thị Bích Hồng (Cô Ba Tây Bắc) cùng nhà bán hàng Sìn Hồ, Lai Châu bên sản phẩm khoai sâm đất, tháng 10/2025. Ảnh: Người Lao Động, đăng trên Tuổi Trẻ ngày 31/10/2025.
Kết quả đầu tiên là ở Sìn Hồ. Theo TikTok Shop, chỉ sau 2 tháng, 300 tấn khoai sâm đất đã được bán qua nền tảng; phiên megalive "Sìn Hồ vươn mình" ngày 28/10/2025 có phần lớn người bán là phụ nữ dân tộc thiểu số. Có phiên livestream, riêng chị Hồng chốt được 4 tấn hàng trong một ngày.
Chị lập nhóm 50 người, sau còn 20 chị em theo học sâu, bài giảng đi từ cách cầm điện thoại, quay video tới kể chuyện văn hoá bản địa. Chị Chẻo A Sun, người Dao, sinh năm 1994, nay kiếm gần 10 triệu đồng mỗi tháng nhờ livestream bán nông sản. "Đích thật là cầm tay chỉ việc", chị Hồng nói về cách làm của mình.
Cách tiếp cận được chị gọi là "3 lần 3 ngày": mỗi chiến dịch, chị lên bản 3 lần, mỗi lần 3 ngày, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con, vì rào cản đầu tiên là niềm tin chứ không phải kỹ thuật. Khoai sâm là hàng tươi, nặng, dễ gãy; chị phải đầu tư thùng đóng gói theo chuẩn trái cây xuất khẩu, làm việc thẳng với đơn vị vận chuyển, chấp nhận chi phí tăng.
Sau Sìn Hồ, chị chuyển sang xã Bình Lư, làng nghề miến dong được chọn thí điểm mô hình "Xã, Phường thương mại điện tử" của TikTok Shop. Gia đình chị cùng 20 hộ dân trong vùng sản xuất 140 tấn miến được bao tiêu, phần lớn tiêu thụ qua TikTok Shop trong mùa cao điểm cuối năm 2025, đầu năm 2026. Tính cả tỉnh, theo Sở Công Thương Lai Châu, đến cuối tháng 01/2026 đã có hơn 600 tấn khoai sâm đất bán qua TikTok Shop.
Kênh TikTok Cô Ba Hồng hướng dẫn bà con dân tộc livestream bán nông sản ở xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu. Ảnh: Vietnamnet.
Chị Hồng cũng là người nói thẳng về giới hạn của livestream. Theo chị, người bán hàng trực tuyến có thể làm cầu nối nhưng không thay được hệ thống tiêu chuẩn; chính quyền cần hỗ trợ ba việc là xác lập vùng nguyên liệu minh bạch, cải thiện thủ tục chứng nhận an toàn thực phẩm cho hộ nhỏ và thu hút đầu tư chế biến sâu lên miền núi.
Pew Pew: Đưa sản vật miệt vườn vào phiên megalive
Pew Pew đi từ người phát trực tuyến sang vận hành bán hàng. Năm 2025, anh triển khai mô hình tiệm tạp hoá Pew Pew trên TikTok Shop và Shopee, vận hành từ 6 giờ sáng tới 3 giờ sáng hôm sau; đội ngũ tăng lên 15 chuyên viên bán hàng, chạy 26 đến 30 giờ livestream mỗi ngày trên 6 kênh, gấp 4 lần kế hoạch ban đầu...
Nhà sáng tạo nội dung Pew Pew. Ảnh: GenK, ngày 17/02/2026
Pew Pew tham gia hai phiên bán nông sản có hiệu quả rõ rệt. Trưa 08/01/2025, tại huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre cũ (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long), anh cùng các nhà sáng tạo nội dung khác bán sầu riêng Ri 6 đông lạnh chuẩn xuất khẩu, đạt OCOP 5 sao, trong phiên megalive "Sầu đông trên xe cont" do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp phối hợp TikTok Shop tổ chức lần đầu. Tháng 6/2025, anh tham gia chương trình "Trái ngọt bốn mùa" bán sầu riêng Sáu Hữu, giống bản địa của một vườn 200 gốc ở Lâm Đồng; qua 2 ngày, chương trình chốt 3.200 đơn hàng, tương đương khoảng 10 tấn.
Anh cũng là người từng đối mặt câu hỏi khó của nghề: ranh giới giữa chia sẻ trải nghiệm và bán hàng. Năm 2025, anh livestream đối chất với một kênh đánh giá sản phẩm về khái niệm "review không booking", thu hút hơn 30.000 người xem.
Út Lanh: Nỗi nhớ mùa dưa bán rẻ và phiên vải Lục Ngạn
Út Lanh tham gia phiên livestream "Đơn hàng Hạnh phúc" bán vải ngay tại vườn ở Lục Ngạn, Bắc Giang cũ (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh), tháng 6/2025. Chương trình do UBND, Sở Công Thương tỉnh Bắc Giang phối hợp với TikTok Shop thực hiện, một phần doanh thu được các nhà sáng tạo nội dung đóng góp vào quỹ hỗ trợ trẻ em.
Các nhà sáng tạo nội dung, trong đó có Út Lanh, tại vườn vải Lục Ngạn trước phiên livestream "Đơn hàng Hạnh phúc", tháng 6/2025. Ảnh: Kênh 14
Út Lanh lớn lên ở nông thôn, gia đình từng trồng dưa hấu và nhiều lần phải bán "rẻ như cho". "Tôi nhớ rõ cảm giác bất lực khi cả mùa vụ vun trồng mà đến vụ lại chẳng có ai mua", cô kể với Kênh 14. Sau phiên vải, cô cho rằng nông nghiệp Việt Nam có thể chuyển mình qua TMĐT, không chỉ với vải mà với mọi loại nông sản.
Khi cán bộ xã cầm điện thoại livestream
Kết quả ở Chợ Lách cho thấy người có ảnh hưởng làm tốt nhất khi đứng cạnh chính quyền xã. Sau 24 phiên livestream trong chiến dịch bán cây giống, mô hình "Xã Thương mại điện tử: Chợ Lách vươn mình" có 4,1 triệu lượt tiếp cận, 2.330 đơn hàng. Riêng 4 phiên có Bí thư Đảng uỷ xã Lê Thị Hoàng Oanh tham gia cùng các nhà sáng tạo nội dung và kênh TikTok của xã đạt 1.724 đơn; 20 phiên của các nhà bán hàng tự làm đạt 606 đơn...
Phụ nữ dân tộc thiểu số ở Lai Châu thực hành bán nông sản trên điện thoại. Ảnh: Vietnamnet
Con số ấy cũng chỉ ra việc còn phải làm. Phiên có người nổi tiếng bán được gấp nhiều lần phiên của nhà bán hàng địa phương, trong khi Tiêu chí 7.3 về TMĐT trong Bộ tiêu chí xã nông thôn mới chấm vào năng lực của chính chủ thể kinh doanh ở xã. Hướng dẫn của Bộ Công Thương đặt trọng tâm vào "Tổ hỗ trợ TMĐT cộng đồng" do Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ đảm nhận để cầm tay chỉ việc cho người bán. Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia đặt mục tiêu đến năm 2030 có 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến, trong khi tỷ lệ giao dịch giữa Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh với các địa phương còn lại vẫn ở mức 70-30 theo ước tính của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.
Báo cáo toàn cảnh do Báo Công Thương tổ chức rà soát, thông tin cổng thông tin chính quyền cấp xã với dữ liệu chốt ngày 04/11/2026, cho thấy trên 2.497 xã, phường đủ dữ liệu, 587 xã có việc do chính xã tổ chức, 178 xã (7,1%) nêu kết quả, 301 xã có phiên bán hàng trực tiếp do chính quyền chủ trì nhưng chỉ 18 xã nêu số đơn hàng, doanh thu hoặc số hộ bán của chính đơn vị.
Cách Cô Ba Hồng làm ở Sìn Hồ là mẫu cho hướng đi ấy: người có ảnh hưởng mở đường, kéo lượt xem, rồi để lại một nhóm người bán tại chỗ đủ sức tự livestream. Ở Lai Châu, mô hình đã có Câu lạc bộ KOL, KOC của tỉnh cùng các nhà sáng tạo nội dung tham gia xây kênh, livestream, theo tài liệu địa phương gửi Ban Tổ chức. Hội nghị ngày 11/11 là dịp để những người trực tiếp đứng livestream nói về cái giá của một đơn hàng ở vùng cao, từ thùng đóng gói, phí vận chuyển tới lượng hàng hỏng phải đền.
Theo báo cáo toàn cảnh do Báo Công Thương rà soát, thông tin từ cổng thông tin chính quyền cấp xã với dữ liệu chốt ngày 04/11/2026, cho thấy trên 2.497 xã, phường đủ dữ liệu, 587 xã có việc do chính xã tổ chức, 178 xã (7,1%) nêu kết quả, 301 xã có phiên bán hàng trực tiếp do chính quyền chủ trì nhưng chỉ 18 xã nêu số đơn hàng, doanh thu hoặc số hộ bán của chính đơn vị...