Hàng Việt trước yêu cầu nâng chuẩn của thị trường Bắc Âu

Xuất khẩu hàng Việt sang Bắc Âu tăng mạnh

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Latvia đạt gần 2,775 tỷ USD, tăng khoảng 17,2% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang bốn thị trường đạt gần 1,8 tỷ USD, tăng khoảng 24,4%; nhập khẩu đạt 978,6 triệu USD, tăng khoảng 5,9%. Việt Nam xuất siêu khoảng 817,6 triệu USD.

Thụy Điển tiếp tục là thị trường thương mại lớn nhất, với kim ngạch hai chiều đạt 1,297 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu sang Thụy Điển 991 triệu USD, tăng 16%; nhập khẩu đạt 306 triệu USD, giảm 5,8%.

Kim ngạch thương mại Việt Nam - Đan Mạch đạt 609,45 triệu USD. Xuất khẩu của Việt Nam đạt 346,8 triệu USD, tăng 27,7%, trong khi nhập khẩu đạt 262,65 triệu USD, tăng 53%.

Đối với Na Uy, kim ngạch hai chiều đạt 591,49 triệu USD. Xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh 74,3%, đạt 209,38 triệu USD; nhập khẩu đạt 382,11 triệu USD, giảm 7,2%. Đây là thị trường ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao nhất trong bốn thị trường.

Thương mại Việt Nam - Latvia đạt 276,86 triệu USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 249,02 triệu USD, tăng 25,7%; nhập khẩu đạt 27,84 triệu USD, tăng 77,8%.

Kết quả trên cho thấy trao đổi thương mại giữa Việt Nam và các thị trường Bắc Âu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đặc biệt ở chiều xuất khẩu. Ba trong bốn thị trường ghi nhận xuất siêu của Việt Nam, trong khi dư địa mở rộng thị phần hàng hóa Việt Nam tại khu vực vẫn còn đáng kể.

Bắc Âu là thị trường tham chiếu về chất lượng

Bắc Âu là một trong những khu vực có yêu cầu cao về chất lượng, môi trường, truy xuất nguồn gốc, điều kiện lao động và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Với hàng Việt Nam, những yêu cầu này vừa tạo sức ép nâng chuẩn, vừa mở ra cơ hội tiếp cận các phân khúc có giá trị cao hơn.

Tham tán Thương mại Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Na Uy, Đan Mạch, Iceland và Latvia) Nguyễn Thị Hoàng Thúy nhận định: "Thị trường Bắc Âu có quy mô dân số không quá lớn, nhưng sức mua cao và có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa. Một sản phẩm đáp ứng được những yêu cầu khắt khe tại Thụy Điển, Đan Mạch hay các thị trường Bắc Âu thường sẽ có thêm lợi thế khi tiếp cận các thị trường khác của châu Âu. Vì vậy, tôi thường nhìn Bắc Âu không chỉ bằng quy mô kim ngạch trực tiếp, mà còn như một thị trường tham chiếu về chất lượng và phát triển bền vững".

Ở nhóm thực phẩm và nông sản chế biến, dư địa còn khá lớn khi người tiêu dùng Bắc Âu ngày càng quan tâm đến sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tốt cho sức khỏe, thuận tiện và có câu chuyện sản phẩm. Đây cũng là những yếu tố phù hợp với lợi thế của Việt Nam về gạo đặc sản, hạt điều, cà phê, thủy sản, trái cây nhiệt đới, rau quả, thực phẩm đông lạnh và các sản phẩm chế biến từ nguyên liệu bản địa.

Theo Tham tán Nguyễn Thị Hoàng Thuý, để khai thác tốt hơn thị trường này, hướng đi không nên dừng ở xuất khẩu nguyên liệu. Giá trị gia tăng nằm nhiều hơn ở khâu chế biến, đóng gói, xây dựng thương hiệu và thiết kế sản phẩm phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Bắc Âu.

Với dệt may, da giày, đồ gỗ, nội thất và hàng gia dụng, dư địa tăng trưởng cũng đang dịch chuyển khỏi cạnh tranh bằng giá thấp. Yêu cầu về tính minh bạch của chuỗi cung ứng, vật liệu bền vững, giảm phát thải, khả năng tái chế và trách nhiệm xã hội ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng trong lựa chọn nhà cung cấp.

Việc các tập đoàn như H&M hay IKEA quan tâm và trực tiếp tìm kiếm nguồn cung tại Việt Nam cho thấy năng lực của doanh nghiệp Việt Nam đã được thị trường ghi nhận. Đồng thời, sự hiện diện của các tập đoàn này cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp trong nước tiếp tục nâng cấp chuỗi cung ứng để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao.

Một hướng dư địa khác nằm ở điện tử, linh kiện, cơ khí, sản phẩm công nghiệp hỗ trợ và các sản phẩm gắn với chuyển đổi xanh. Tiềm năng hợp tác trong những lĩnh vực này không chỉ nằm ở xuất khẩu thành phẩm, mà còn có thể mở rộng sang sản xuất, công nghệ, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Bắc Âu.

Đáng chú ý, việc Việt Nam và EFTA đã kết thúc đàm phán FTA vào tháng 7/2026 mở thêm triển vọng đối với các thị trường như Na Uy và Iceland. Khi Hiệp định hoàn tất các thủ tục và đi vào thực thi, việc chuẩn bị sớm về tiêu chuẩn, sản phẩm và năng lực cung ứng sẽ có ý nghĩa quan trọng để doanh nghiệp khai thác các cơ hội mới.

Tham tán Nguyễn Thị Hoàng Thuý nhận định: "Như vậy, cơ hội của hàng Việt trong thời gian tới không chỉ là bán nhiều hơn, mà quan trọng hơn là bán những sản phẩm có giá trị cao hơn và chiếm vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị".

Từ thực tiễn thị trường Bắc Âu, yêu cầu về chất lượng, minh bạch và phát triển bền vững đang trở thành động lực thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp sản phẩm và chuỗi cung ứng. Nếu đáp ứng tốt những yêu cầu này, hàng Việt không chỉ có thêm cơ hội mở rộng thị trường mà còn từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị quốc tế.