Gốm Chu Đậu: Từ di sản gần 600 năm đến vị thế Thương hiệu quốc gia

Lần thứ tư liên tiếp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam, Gốm Chu Đậu khẳng định hướng phát triển kết hợp bảo tồn di sản với đổi mới sáng tạo. Kết quả năm 2026 ghi nhận năng lực nâng cao chất lượng, phát triển sản phẩm và đưa giá trị văn hóa Việt đến với thị trường quốc tế.

Từ kế thừa tinh hoa truyền thống tới tiên phong đổi mới, sáng tạo

Dựa trên 3 giá trị cốt lõi “Chất lượng - Đổi mới, sáng tạo - Năng lực tiên phong”, kỳ xét duyệt Thương hiệu quốc gia năm 2026 đã lựa chọn nâng cao trọng số tiêu chí “Đổi mới, sáng tạo” từ 180 điểm lên 300, chiếm 30% tổng số điểm. Điều chỉnh này cho thấy định hướng của Thương hiệu quốc gia trong thời kỳ mới: gắn chặt hơn với nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản phẩm.

Trên nền tảng kế thừa những giá trị tuyền thống của dòng gốm cổ gần 600 năm tuổi, kết hợp công nghệ chế tác hiện đại, bên cạnh 2 tiêu chí chất lượng và năng lực tiên phong, Gốm Chu Đậu được đánh giá cao về tính sáng tạo, đổi mới.

Bằng việc không ngừng nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật chế tác, Gốm Chu Đậu đã phát triển dòng sản phẩm vẽ vàng kim cao cấp. Trên nền men cổ cùng những họa tiết thuần Việt, nét vẽ vàng kim tạo điểm nhấn tinh xảo, làm nổi bật đường nét và chiều sâu trang trí. Giá trị của sản phẩm được hình thành từ sự kết hợp giữa cải tiến kỹ thuật và tay nghề của nghệ nhân.

Quy trình chế tác đòi hỏi sự tuyển chọn và kiểm soát chặt chẽ. Sau lần nung đầu tiên, những sản phẩm đạt yêu cầu cao được lựa chọn để vẽ vàng kim, sau đó tiếp tục nung ở nhiệt độ khoảng 1.000 độ C trong 10 giờ, giúp vàng bám chắc trên bề mặt gốm. Từng nét vẽ yêu cầu độ chính xác, khả năng xử lý chất liệu và cảm quan thẩm mỹ của người thợ.

Cùng với cải tiến kỹ thuật, Gốm Chu Đậu liên tục đổi mới mẫu mã để mở rộng lựa chọn cho nhu cầu trưng bày, sử dụng và quà tặng. Các thiết kế khai thác họa tiết truyền thống, hình ảnh danh lam thắng cảnh và di sản Việt Nam, giúp sản phẩm có dấu ấn riêng khi vươn ra thế giới. Đến nay, sản phẩm Chu Đậu đã được xuất khẩu đến hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường quan trọng như châu Âu (tiêu biểu là Đức), châu Phi, Nam Mỹ, Nga, Nhật Bản...

Gốm Chu Đậu đưa giá trị văn hóa Việt vươn xa

Theo sử liệu, gốm Chu Đậu là dòng gốm cổ cao cấp của Việt Nam có niên đại từ cuối thế kỷ XIV, từng được tôn vinh là “sản phẩm mang biểu tượng hoàng gia” vào cuối thế kỷ VII. Các bằng chứng khảo cổ tìm được vào đầu những năm 90 còn cho thấy đây là một trong những thương hiệu gốm sứ đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử được xuất khẩu ra nước ngoài.

Nhận định về sự độc đáo của gốm Chu Đậu, các chuyên gia từng mô tả, đó là một loại gốm “mỏng như giấy, trong như ngọc, trắng như ngà, kêu như chuông”. Để có được tính độc bản đó, phải kể sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật chế tác tinh xảo, kỹ thuật men tro trấu độc đáo và các họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Mỗi sản phẩm không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn kể câu chuyện về lịch sử, văn hóa và trí tuệ Việt đúc kết qua hàng thế kỷ.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn và phát triển nghề truyền thống, Công ty CP Gốm Chu Đậu đã tiên phong phục dựng và phát triển dòng gốm cổ cao cấp từng thất truyền, đưa Chu Đậu trở thành thương hiệu gốm cao cấp có vị thế ở cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tầm vóc thương hiệu quốc gia được khẳng định trước hết qua nhiều giải thưởng lớn trong nước và quốc tế. Thương hiệu gốm cổ đã 3 lần liên tiếp đạt danh hiệu Sản phẩm Thương hiệu quốc gia và có 5 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đặc biệt, đĩa gốm 1.000 chữ long do nghệ nhân Chu Đậu chế tác đã được công nhận kỷ lục thế giới.

Từ một sản phẩm được mệnh danh là “biểu tượng hoàng gia”, tới nay, gốm Chu Đậu đã nâng tầm vị thế trở thành “biểu tượng quốc gia” khi được chọn làm quà tặng cho các nguyên thủ quốc gia tại nhiều sự kiện ngoại giao, và được trân trọng lưu giữ tại 46 bảo tàng danh tiếng thuộc 32 quốc gia trên thế giới.

Trong hệ sinh thái Tập đoàn BRG, Gốm Chu Đậu góp phần thể hiện định hướng phát triển thương hiệu gắn với gìn giữ và phát huy giá trị Việt. Lần thứ tư liên tiếp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia ghi nhận quá trình đưa di sản trở thành lợi thế cạnh tranh. Sự kết hợp giữa chất lượng, năng lực sáng tạo và bản sắc văn hóa tạo nền tảng để Gốm Chu Đậu tiếp tục vươn xa, góp phần khẳng định vị thế và uy tín thương hiệu Việt trên trường quốc tế.