Dồn nguồn lực tăng tốc hạ tầng điện cho APEC 2027

Điện đi trước một bước

Những ngày cuối tháng 9/2026, tôi có dịp trở lại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang khi nơi đây đang vào mùa mưa. Dọc các tuyến đường từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc về phường An Thới hay sang khu vực phía Đông đảo, không khó để bắt gặp những công trường đang hối hả thi công, chuẩn bị hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027. Từ mở rộng sân bay, nâng cấp tuyến đường ĐT.975, xây dựng Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC đến các dự án giao thông, đô thị, hạ tầng lưới điện, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật, nhiều hạng mục được đồng loạt triển khai, cho thấy sự chuẩn bị khẩn trương của Phú Quốc cho sự kiện đối ngoại quan trọng diễn ra vào năm tới.

Đặc biệt, thời gian qua, ngành điện đã nỗ lực để đưa ba công trình trọng điểm gồm trạm biến áp 220kV Phú Quốc, đường dây 110kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc và đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc lần lượt hoàn thành trong tháng 8/2026, với tổng vốn đầu tư gần 2.165 tỷ đồng. Hiện ngành điện đang tiếp tục tập trung dồn nguồn lực để hoàn thành các dự án cấp điện cho sân bay, Trung tâm Hội nghị APEC, tuyến tàu điện nhẹ đô thị LRT và các khu vực phụ tải quan trọng cũng như sẵn sàng cho các phương án vận hành trong tình huống xảy ra sự cố; nguồn điện dự phòng, hệ thống điều khiển, bảo vệ, vật tư và lực lượng ứng trực...

Nhìn lại quá trình cấp điện cho đảo, Phú Quốc từng phụ thuộc vào những tuyến điện vượt biển. Việc phát triển thêm hạ tầng 220kV và hoàn thiện liên kết lưới 110kV vì vậy đã tạo ra một bước thay đổi quan trọng đối với khả năng cung cấp và dự phòng điện.

Trao đổi với chúng tôi trong chuyến công tác tại Phú Quốc, ông Bùi Quốc Hoan - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), thời gian qua EVNSPC đã tập trung nguồn lực cho các công trình cấp điện phục vụ APEC 2027.

Trong đó, đối với nguồn cấp cho Phú Quốc, Tổng công ty tập trung đầu tư trạm biến áp 220kV Phú Quốc và hoàn thiện hai công trình 110kV, gồm đường dây kết nối với Bắc Phú Quốc và đường dây kết nối với Nam Phú Quốc.

“Với nỗ lực tập trung triển khai, đến tháng 8/2026, cả ba công trình đã được đóng điện thành công. Đặc biệt, việc đưa trạm biến áp 220kV Phú Quốc vào vận hành góp phần tăng thêm 500 MVA nguồn cung cho khu vực Phú Quốc, qua đó tăng cường năng lực và độ tin cậy cung cấp điện, đồng thời cấu trúc lưới điện được hình thành tạo động lực tăng trưởng kinh tế biển tại đặc khu”, ông Bùi Quốc Hoan cho biết.

Chia sẻ thêm với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Phước Quý Hùng - Giám đốc Công ty Điện lực An Giang phân tích, trước đây, Phú Quốc được cấp điện từ hai nguồn độc lập, gồm cáp ngầm xuyên biển và đường dây Kiên Bình - Phú Quốc. Khi trạm biến áp 220kV Phú Quốc cùng hai đường dây 110kV được đưa vào vận hành, các trạm điện trên đảo được tăng cường liên kết, tạo khả năng chuyển tải và dự phòng tốt hơn.

Việc hình thành liên kết lưới 110kV giúp hệ thống từng bước đáp ứng tiêu chí N-1, nghĩa là khi một phần tử của hệ thống gặp sự cố, lưới điện vẫn có khả năng duy trì cung cấp điện thông qua phần tử còn lại. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng với Phú Quốc trong bối cảnh APEC 2027 sẽ tập trung nhiều phụ tải có yêu cầu rất cao về chất lượng và độ tin cậy cung cấp điện.

Theo ông Hùng, đến nay hệ thống lưới điện 220kV và 110kV tại Phú Quốc cơ bản bảo đảm công suất truyền tải và khả năng dự phòng. Hạ tầng điện mới không chỉ đảm bảo đáp ứng yêu cầu cung cấp điện ổn định cho APEC 2027 mà đang tạo nền tảng để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài của đặc khu.

Thực tế, tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm của Phú Quốc hiện khoảng 18-20% và mức tăng cao này đã duy trì trong nhiều năm. Dự kiến năm 2026, sản lượng điện thương phẩm của riêng Phú Quốc đạt khoảng 1 tỷ kWh, tương đương khoảng 1/6 sản lượng điện thương phẩm toàn Công ty Điện lực An Giang.

Sự tăng trưởng điện thương phẩm cao được xác định đến từ tốc độ tăng trưởng du lịch khi hệ thống khách sạn, khu nghỉ dưỡng, dịch vụ, đô thị... cùng các dự án đầu tư có quy mô lớn không ngừng được xây dựng tại Phú Quốc.

Chỉ tính riêng trong 9 tháng năm 2026, đặc khu Phú Quốc ước đón hơn 8,57 triệu lượt khách, tăng 30,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Khách quốc tế đạt hơn 1,92 triệu lượt, tăng 60,2%. Tổng thu từ du lịch tại Phú Quốc đạt khoảng 45.976 tỷ đồng, tăng 47,7% và đã vượt 1% kế hoạch năm.

Bởi vậy, theo Giám đốc Công ty Điện lực An Giang, ngành điện đang chủ động làm việc với các nhà đầu tư lớn để nắm nhu cầu sử dụng điện, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương cập nhật quy hoạch và tiến độ các dự án. “Quan điểm của chúng tôi là hạ tầng điện phải được chuẩn bị, đầu tư đi trước một bước để đáp ứng nhu cầu của các dự án, qua đó phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”, ông Nguyễn Phước Quý Hùng nhấn mạnh.

Đảm bảo phụ tải cho APEC

Theo EVNSPC, việc hoàn thành ba công trình trọng điểm đã góp phần quan trọng tăng cường năng lực nguồn và truyền tải điện cho Phú Quốc. Tuy nhiên, để bảo đảm cấp điện trực tiếp cho các địa điểm phục vụ APEC 2027, hệ thống lưới điện phân phối vẫn cần tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện đồng bộ.

Trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là các công trình cấp điện cho khu vực đường ĐT.975, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và Trung tâm Hội nghị APEC, nhằm kết nối nguồn điện từ hệ thống 220kV/110kV đến các phụ tải quan trọng, bảo đảm yêu cầu về công suất, an toàn và độ tin cậy cung cấp điện trong thời gian diễn ra hội nghị.

Ông Bùi Quốc Hoan cho biết, song song với việc tăng cường nguồn cấp, EVNSPC đang triển khai đồng bộ các dự án lưới điện trung áp. Ba dự án chính gồm dự án hạ ngầm đường tỉnh 975; dự án cấp điện khu vực sân bay và dự án cấp điện Trung tâm Hội nghị APEC và đầu tuyến tàu điện đô thị LRT tại Trung tâm Hội nghị.

“Ba công trình cấp điện trực tiếp phục vụ APEC do Công ty Điện lực An Giang triển khai có tổng mức đầu tư khoảng 360 tỷ đồng. Theo kế hoạch, đến tháng 3/2027, các công trình trung áp này sẽ hoàn thành, bảo đảm toàn bộ hệ thống điện sẵn sàng trước khi sự kiện diễn ra”, lãnh đạo EVNSPC cho hay.

Theo thông tin từ địa phương, đường ĐT.975 kết nối khu vực sân bay với các không gian phục vụ APEC đang được mở rộng; cùng hành lang này còn có tuyến tàu điện đô thị LRT. Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC và nhiều công trình chức năng, khách sạn, hạ tầng phụ trợ cũng đang đồng loạt được triển khai. Chính sự đồng thời ấy tạo nên một trong những áp lực lớn nhất đối với các dự án điện.

Ông Nguyễn Phước Quý Hùng cho biết, các công trình điện phục vụ APEC phải triển khai đồng bộ với nhiều dự án và khu đô thị, do đó bất kỳ thay đổi nào về mặt bằng hoặc thiết kế của hạ tầng liên quan đều có thể ảnh hưởng đến tiến độ thi công điện. Đặc biệt đối với tuyến ĐT.975, trong quá trình mở rộng tuyến đường, việc di dời và ngầm hóa hạ tầng điện phải được phối hợp chặt chẽ với tiến độ thi công giao thông.

Chia sẻ về những khó khăn, thách thức trong quá trình triển khai các dự án, ông Nguyễn Phước Quý Hùng nhớ lại, một trong những khó khăn lớn trong đầu tư hạ tầng điện là đặc thù địa bàn đảo, việc đưa điện từ đất liền ra đảo trước đây đã đòi hỏi đầu tư các công trình vượt biển. Trong quá trình triển khai các tuyến đường dây 110kV kết nối từ trạm 220kV Phú Quốc đến khu vực Nam Phú Quốc và Bắc Phú Quốc, công tác giải phóng mặt bằng cũng gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, thời tiết cũng là thách thức rất lớn, tại Phú Quốc, mùa mưa kéo dài, thường bắt đầu từ khoảng tháng 6 đến gần cuối năm trong khi những công trình đường dây trải rộng trên địa bàn, nhiều thiết bị và vật tư phải vận chuyển từ đất liền ra đảo.  Vì vậy, trong quá trình triển khai, ngành điện phải tập trung vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng, đồng thời tranh thủ tối đa những thời điểm thời tiết thuận lợi để tổ chức thi công.

“Nhờ sự chỉ đạo, phối hợp rất quyết liệt của UBND tỉnh An Giang và chính quyền đặc khu Phú Quốc, những vướng mắc về mặt bằng từng bước được giải quyết kịp thời, tạo điều kiện để chúng tôi đưa các công trình về đúng tiến độ”, ông Hùng cho biết.

Sẵn sàng cho tình huống bất thường

Theo ông Bùi Quốc Hoan, trong thời gian diễn ra Hội nghị APEC 2027, phụ tải điện dự kiến tăng cao và tập trung chủ yếu tại các địa điểm tổ chức hội nghị, khu vực lưu trú, sân bay cùng các công trình phục vụ sự kiện. Đây đều là những phụ tải quan trọng, đòi hỏi chất lượng điện và độ tin cậy cung cấp điện ở mức cao. Trong khi đó, đặc thù địa bàn đảo cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý, vận hành và xử lý sự cố. Việc khắc phục sự cố trên các tuyến điện vượt biển phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết; vận chuyển vật tư, thiết bị, máy móc và huy động nhân lực từ đất liền ra đảo cần nhiều thời gian hơn. Phú Quốc cũng thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, giông sét, gió mạnh, làm gia tăng nguy cơ cây cối và các vật thể bên ngoài ảnh hưởng đến hành lang, công trình lưới điện.

“Do đó, yêu cầu cấp điện phục vụ APEC 2027 không chỉ dừng ở việc đáp ứng đủ công suất tại các địa điểm tổ chức hội nghị, mà hệ thống điện còn phải có khả năng dự phòng khi xảy ra sự cố, linh hoạt chuyển tải và nhanh chóng khôi phục cấp điện cho các phụ tải quan trọng. Đây là yêu cầu đặt ra đối với ngành điện trong quá trình tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, xây dựng phương thức vận hành và chuẩn bị các kịch bản ứng phó trước khi APEC 2027 diễn ra”, ông Hoan nhấn mạnh.

Để chủ động triển khai nhiệm vụ này, EVNSPC đã thành lập Ban Chỉ đạo bảo đảm cung ứng điện phục vụ APEC 2027 do Tổng giám đốc Tổng công ty làm Trưởng ban, đồng thời xây dựng phương án cấp điện đặc biệt với nhiều kịch bản vận hành tương ứng ở các cấp điện áp 22kV, 110kV và 220kV. Các phương án được xây dựng theo hướng tăng khả năng dự phòng, chuyển tải và chủ động ứng phó với những tình huống bất thường có thể xảy ra trong thời gian diễn ra hội nghị.

Cùng với hoàn thiện phương thức vận hành, EVNSPC tập trung rà soát toàn bộ hệ thống SCADA, bảo vệ - tự động hóa, nguồn điện dự phòng; chuẩn bị lực lượng ứng trực, vật tư, thiết bị phục vụ xử lý sự cố và tổ chức diễn tập các tình huống nhằm kiểm tra khả năng phối hợp, phản ứng khi có sự cố phát sinh.

Ở cấp đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành lưới điện trên địa bàn, Công ty Điện lực An Giang đang đồng thời rà soát, chỉnh trang lưới điện tại khu vực Dương Đông - An Thới và các địa bàn trọng điểm phục vụ APEC; phát quang hành lang tuyến, kiểm tra, thí nghiệm, bảo dưỡng thiết bị. Nhân lực, phương tiện, vật tư dự phòng cũng được chuẩn bị theo các phương án đã xây dựng, hướng tới mục tiêu duy trì hệ thống điện trong trạng thái sẵn sàng cao nhất, đáp ứng yêu cầu cấp điện an toàn, liên tục cho APEC 2027.

“Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là đủ điện cho APEC 2027, mà phải bảo đảm điện an toàn, liên tục, tin cậy, có dự phòng và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của Phú Quốc”, ông Hoan nhấn mạnh.

APEC 2027 đặt ra một mốc thời gian rất cụ thể, nhưng phía sau mốc thời gian ấy là một Phú Quốc đang phát triển với nhu cầu điện tăng 18-20% mỗi năm. Vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm điện cho APEC, EVNSPC xác định phải hình thành một hệ thống điện đủ mạnh, đủ dự phòng và đủ linh hoạt để khi APEC 2027 khép lại, hạ tầng điện tiếp tục đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng, phát triển mới của đặc khu Phú Quốc trong mục tiêu đảm bảo tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đề ra.