Doanh nghiệp xuất khẩu thấp thỏm trước căng thẳng Trung Đông

Doanh nghiệp đứng ngồi không yên

Khu vực Trung Đông là một trong những thị trường xuất khẩu tiềm năng của Nệm Liên Á. Ông Nguyễn Thanh Vũ, Giám đốc Kinh doanh quốc tế Công ty Nệm Liên Á cho biết, doanh nghiệp đang có đơn hàng xuất sang các nước Saudi Arabia, Dubai, Qatar...nhưng trước căng thẳng xung đột quân sự những ngày qua, đơn hàng vẫn chưa thể giao.

“Chúng tôi có đơn hàng chuẩn bị xuất khẩu đi một số nước ở khu vực Trung Đông, nhưng hiện tại đang phải chờ bên hãng tàu xác nhận xem có thể nhận hàng được vào thời điểm nào thì mới có thể vận chuyển”, ông Vũ nói.

Cũng theo đại diện doanh nghiệp, trong trường hợp khách đặt hàng trong thời điểm này mà căng thẳng chiến sự không hạ nhiệt, kéo dài, lô hàng không thể giao, hàng sẽ buộc phải để lại và bán trong nước. Sau khi ổn định tình hình sẽ xuất hàng mới cho khách. Thời điểm hiện tại, doanh nghiệp chỉ biết chờ những tín hiệu hạ nhiệt hoặc sớm chấm dứt những căng thẳng tại khu vực này.

Ông Lê Mai Hữu Lâm, Tổng giám đốc Công ty CP Sản xuất thiết bị điện công nghiệp Cát Vạn Lợi cho hay, doanh nghiệp vừa xuất khẩu lô thiết bị đầu tiên phục vụ dự án nhà máy điện Khuma tại Saudi Arabia thông qua tổng thầu Nhật Bản.

Thế nhưng, căng thẳng quân sự giữa Israel, Mỹ và Iran những ngày qua khiến ông cũng như nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu thấp thỏm không yên, do lo ngại việc vận chuyển các chuyến hàng trên có thể sẽ bị ảnh hưởng.

“Container đầu tiên đã đi rồi, hiện đang trên biển. Lô thứ hai dự kiến hoàn tất sản xuất và giao vào cuối tháng 3 thì xảy ra chiến sự, nên khả năng cao sẽ bị trì hoãn”, ông Lâm chia sẻ.

Đây là đơn hàng đầu tiên xuất sang thị trường Saudi Arabia và khi kế hoạch mở rộng thị trường vừa khởi động thì biến động địa chính trị bất ngờ ập đến, khiến mọi tính toán của doanh nghiệp phải xem xét lại. Theo ông Lâm, trong bối cảnh hiện tại, gần như không có giải pháp ứng phó để kiểm soát rủi ro.

“Đây là tình huống bất khả kháng. Doanh nghiệp chỉ có thể giảm thiểu hậu quả chứ không thể thay đổi cục diện", ông Lâm nói.

Ngành gỗ lo ngại đơn hàng giảm, đội chi phí

Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) cho hay, tình hình chiến sự ở Trung Đông đã có những tác động đầu tiên đến thị trường đồ gỗ toàn cầu, cụ thể hơn là thị trường châu Âu và Mỹ. Việc này ảnh hưởng đến tâm lý các nhà tiêu dùng, họ sẽ không lạc quan, nhà nhập khẩu sẽ thận trọng, phòng thủ.

Dẫn chứng cho nhận định này, ông Phương cho biết, các chuyến mua sắm của các nhà nhập khẩu qua các hội chợ đồ gỗ trong khu vực Asean và Trung Quốc đã giảm đáng kể. “Do không có chuyến bay hoặc do tâm lý ngại di chuyển, các nhà nhập khẩu đã giảm rõ rệt qua các hội chợ đồ gỗ gần đây”, ông Phương nói.

Cũng theo ông Phương, giá dầu tăng sẽ tạo áp lực lên giá thành của các nguyên vật liệu thô. Dù phải có độ trễ nhất định và thực chất không tác động quá nhiều để dẫn đến đột biến về giá, nhưng không ngoại trừ việc “tát nước theo mưa”.

“Hy vọng căng thẳng chiến sự tại Trung Đông sẽ sớm kết thúc chứ không kéo dài như Nga và Ucraina", ông Phương kỳ vọng.

Chủ động "phòng thủ" trước rủi ro

Ông Lê Mai Hữu Lâm, Tổng giám đốc Công ty CP Sản xuất thiết bị điện công nghiệp Cát Vạn Lợi chia sẻ, doanh nghiệp đã có những lớp “phòng thủ” từ trước. Theo đó, các hợp đồng xuất khẩu được ký theo điều kiện Ex Works (EXW) - giao hàng tại xưởng. Điều này đồng nghĩa, bên mua chịu trách nhiệm thuê tàu, mua bảo hiểm và gánh rủi ro vận tải. Doanh nghiệp không ký theo điều kiện CFR hay CIF - những điều khoản khiến bên bán phải đứng ra thu xếp cước tàu và bảo hiểm.

“Chi phí logistics chắc chắn sẽ tăng, đặc biệt là cước tàu và bảo hiểm chiến tranh. Nhưng với hợp đồng đã ký, khách hàng sẽ chịu phần rủi ro đó”, ông Lâm phân tích.

Nhưng theo ông Lâm, chi phí không phải là điều đáng lo. "Nếu chiến sự kéo dài, các dự án tại khu vực Trung Đông có thể bị đình hoãn. Khi đó, những đơn hàng tiếp theo khó tránh khỏi chậm tiến độ, thậm chí tạm dừng", ông Lâm lo lắng.

Theo ông Lâm, không chỉ riêng tuyến Trung Đông, biến động địa chính trị còn có thể đẩy chi phí logistics toàn cầu tăng theo. Khi các tuyến hàng hải chiến lược bị đe dọa, hãng tàu buộc phải điều chỉnh lộ trình, tăng phụ phí bảo hiểm và nhiên liệu. Ở tầm rộng hơn, nếu giá dầu tăng kéo dài, chi phí sản xuất, vận chuyển và cả lãi suất có thể chịu áp lực. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến đơn hàng tại Trung Đông mà còn lan sang các thị trường khác.

Xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi vận tải toàn cầu. Khi nguy cơ gián đoạn các tuyến hàng hải chiến lược gia tăng, chi phí vận chuyển, phụ phí nhiên liệu và bảo hiểm chiến tranh có thể tăng theo. Giá dầu thế giới biến động cũng tạo thêm áp lực lên chi phí sản xuất và logistics. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải theo dõi sát tình hình, chủ động điều chỉnh kế hoạch giao hàng và quản trị rủi ro hợp đồng.