Điểm tên 3 mặt hàng nông lâm sản chịu sự điều chỉnh bởi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR)

Việt Nam hiện có ba mặt hàng nông lâm sản xuất khẩu vào EU chịu sự điều chỉnh của Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) bao gồm cà phê, gỗ và cao su.
Mặt hàng xuất khẩu nào bị áp dụng theo Quy định chống phá rừng của EU? Bài 1: Thêm "hàng rào xanh" từ thị trường EU Bài 2: Liệu chỉ toàn thách thức? Bài 3: Minh bạch để nông lâm sản Việt tiến sâu vào thị trường EU

Mỗi năm, EU nhập khẩu gần 3 tỷ USD ba nhóm mặt hàng cà phê, gỗ và cao su từ Việt Nam

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) bắt đầu có hiệu lực từ 29/06/2023. Trong số 7 nhóm mặt hàng gồm dầu cọ, đậu nành, gỗ, ca cao, cà phê, gia súc và cao su chịu sự điều chỉnh của EUDR, Việt Nam hiện có ba mặt hàng bao gồm cà phê, gỗ và cao su chịu sự điều chỉnh này.

cà phê là một trong số 3 mặt hàng chịu sự tác động của quy định chống phá rừng của EU
Cà phê là một trong số 3 mặt hàng nông lâm sản của Việt Nam chịu sự điều chỉnh của quy định chống phá rừng của EU

Để được phép lưu thông các mặt hàng này tại EU, các doanh nghiệp nhập khẩu từ EU cần đảm bảo sản phẩm là hợp pháp và không gây mất rừng và suy thoái rừng (sau đây gọi tắt là mất rừng) với thời điểm mất rừng tính từ 30/12/2020 trở về sau. Doanh nghiệp có 18 tháng (doanh nghiệp lớn) hoặc 24 tháng (doanh nghiệp vừa và nhỏ) sau khi EUDR có hiệu lực để chuẩn bị đáp ứng với các yêu cầu của EUDR.

Do EU là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất, nhập khẩu khoảng gần 3 tỷ USD ba nhóm mặt hàng cà phê, gỗ, cao su từ Việt Nam mỗi năm, việc đáp ứng các yêu cầu trong EUDR có ý nghĩa đặc biệt cấp thiết đối với doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam nói riêng và toàn bộ các bên tham gia ba ngành hàng này của Việt Nam nói chung.

Ông Tô Xuân Phúc – Chuyên gia phân tích chính sách Tổ chức Forest Trends – cho hay, cà phê, gỗ và cao su là ba nhóm mặt hàng quan trọng hiện đang được các doanh nghiệp xuất khẩu sang EU.

Hiện Chính phủ Việt Nam đang thực hiện chính sách đóng cửa rừng tự nhiên. Các diện tích mới chuyển đổi từ các diện tích rừng tự nhiên sang rừng trồng, cà phê, cao su chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ.

Nếu chiếu theo quy định của EUDR, nhìn chung ba ngành hàng này của Việt Nam ít có nguy cơ bị xếp vào nhóm rủi ro gây mất rừng và suy thoái rừng do diện tích sản xuất ba mặt hàng đã ổn định từ trước 2020.

Tuy nhiên, để chứng minh điều này trên thực tế lại đối mặt với nhiều thách thức do thiếu các bằng chứng pháp lý cần thiết. Theo đó, tính pháp lý của đất canh tác thuộc sở hữu của nông hộ sản xuất chưa rõ ràng; chuỗi cung phức tạp, nhiều khâu trung gian; khó khăn trong việc nông hộ tiếp cận thông tin về cơ chế, chính sách.

Nhiều khuyến nghị đã được đưa ra

Trong bối cảnh chỉ còn chưa tới 18 tháng trước khi EUDR chính thức được thực hiện, việc rà soát các điểm rủi ro trong chuỗi cung ứng liên quan tới nông hộ là cực kỳ cấp thiết. Việc này cần triển khai một cách có hệ thống và chiến lược rõ ràng để kịp thời thu thập và xử lý thông tin của hàng triệu nông hộ theo quy định của EUDR.

Tuy nhiên, do năng lực và nguồn lực của nông hộ nhìn chung rất hạn chế, ông Tô Xuân Phúc cho rằng, cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu và cơ quan quản lý các cấp.

Theo đó, Chính phủ và các cơ quan quản lý Chính phủ cần gấp rút nghiên cứu xây dựng, cập nhật các thông tin gồm: Bản đồ thực trạng rừng, mất rừng, suy thoái rừng; Hiện trạng đất đai – bản đồ số hóa, vị trí và hiện trạng các lô đất chưa được cấp sổ đỏ, tính chính xác của vị trí và ranh giới các thửa đất theo sổ đỏ đã cấp,… và chia sẻ với các bên liên quan như hiệp hội, doanh nghiệp và phía EU.

Ngoài ra, Chính phủ cần giao cho bộ ngành liên quan rà soát chuỗi cung ứng của các ngành hàng – bắt đầu từ các ngành hàng gỗ, cà phê, cao su – để đánh giá rủi ro và khả năng đáp ứng của người sản xuất, thương lái và doanh nghiệp với yêu cầu của EUDR như đã trình bày ở trên.

Trên cơ sở này, Chính phủ sẽ chỉ đạo các ban ngành, đặc biệt là chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động thông tin tuyên truyền, xây dựng năng lực cho nông hộ, đặc biệt là tại các khu vực có nhiều người dân tộc thiểu số.

Ngoài ra, Chính phủ cần xem xét đưa ra chính sách phù hợp để nhanh chóng hợp thức hóa các thửa đất sản xuất của hộ hiện chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng không nằm trong diện rủi ro gây mất và suy thoái rừng.

Về phía các doanh nghiệp, cần nhanh chóng rà soát lại chuỗi cung ứng của mình và làm việc với chính quyền địa phương và các thương lái cung cấp hàng cho mình để đánh giá khả năng đáp ứng quy định EUDR của chuỗi cung hiện tại của mình.

Việc đánh giá cũng cần xác định những tồn tại của chuỗi. Qua đó, doanh nghiệp sẽ xây dựng phương án khắc phục các vấn đề này.

Khắc phục các tồn tại này có thể phải đòi hỏi các nguồn lực về con người, tài chính và sự tham gia tích cực của các bên liên quan, đặc biệt là chính quyền địa phương - cơ quan có trách nhiệm trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu về tình trạng pháp lý và vị trí địa lý của các thửa đất canh tác của hộ.

Đáp ứng truy xuất nguồn gốc đòi hỏi doanh nghiệp tổ chức lại chuỗi cung ứng, đặc biệt chính thức hóa giao dịch giữa các hộ và hệ thống thương lái. Việc hính thức hóa giao dịch đòi hỏi việc đơn giản hóa các yêu cầu tại các khâu này.

Cắt ngắn chuỗi cung ứng thông qua thiết lập liên kết giữa các hộ và các công ty chế biến trong các dự án xây dựng vùng nguyên liệu có chứng chỉ bền vững là một trong những cách thức tốt để thực hiện việc đơn giản hóa chuỗi.

“Một số công ty gỗ, cà phê, cao su đã có kinh nghiệm tham gia các chương trình chứng chỉ bền vững trong nhiều năm cho biết việc truy xuất nguồn gốc là một yêu cầu bắt buộc trong các chương trình này. Do đó, các doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu sang thị trường EU trong tương lai mà chưa tham gia làm chứng chỉ thì có thể xem xét phương án này để vượt qua các rào cản sắp tới”, ông Tô Xuân Phúc nói.

Các nông hộ cần được tập huấn nâng cao nhận thức về tính hợp pháp của nông lâm sản nói chung và quy định mới trong EUDR nói riêng để hộ ý thức được tầm quan trọng của việc truy xuất nguồn gốc, qua đó tích cực và chủ động thực hiện các hành động cần thiết để tăng cường tính minh bạch đối với nguồn gốc sản phẩm và giảm thiểu rủi ro trong chuỗi cung ứng.

Mạng lưới tư thương với vai trò là cầu nối giữa hàng triệu hộ nông dân với các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu lớn cần được tham gia vào các hoạt động xây dựng năng lực, tuyên truyền, phổ biến thông tin về EUDR để hiểu và nắm rõ về các quy định mới phát sinh nhằm thu thập đủ và đúng các thông tin cần thiết để truy xuất nguồn gốc nông sản.

Đối với quy định về tọa độ địa lý của lô đất sản xuất, doanh nghiệp và chính quyền địa phương cần phối hợp để giúp hộ nắm được thông tin về tọa độ vị trí của thửa đất của mình để có thể cung cấp cho người mua khi được yêu cầu.

Do việc phân chia chuỗi cung sản phẩm gặp nhiều khó khăn trên thực tế, việc yêu cầu các hộ cung cấp thông tin này khi bán sản phẩm cho bất cứ người mua nào cần được thực hiện đồng bộ thì mới đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.

Doanh nghiệp và chính quyền địa phương cần tạo cơ sở dữ liệu về hộ và bản đồ thửa đất cũng như phần mềm để hộ tự khai báo thông tin nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc liên tục trong tương lai. Các tiện ích này phải được cung cấp miễn phí và truy cập dễ dàng đối với hộ và bất cứ bên quan tâm nào.

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: chống phá rừng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Trong vòng 1 tuần qua, giá lúa trong nước và giá gạo xuất khẩu giảm chiếm sóng nhiều diễn đàn. Tâm lý “chờ đợi” là nguyên nhân của tình trạng này.
Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Tháng 1/2024 xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 84,73 triệu USD, giảm 1,5% về kim ngạch so với tháng 12/2023; tăng mạnh 69,3% so với tháng 1/2023.
Nhiều đơn hàng trở lại, doanh  nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Nhiều đơn hàng trở lại, doanh nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Ngay từ những ngày đầu năm 2024, nhiều doanh nghiệp da giày liên tục đón tin vui khi đơn hàng quay trở lại, một số doanh nghiệp có đủ đơn hàng cho quý II/2024.
Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sự cải thiện từ nguồn cung, kết hợp chênh lệch tỷ giá gây sức ép đến giá cà phê. Giá cà phê tiếp đà suy yếu mức giảm 3,43% với Arabica và 3,53% với Robusta.
Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Nếu vận tải đường hàng không chi phí cao, thì đường sắt là bài toán dài hơi khi những xung đột địa chính trị khiến vận tải đường biển đang là vấn đề rất nóng.

Tin cùng chuyên mục

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD là nhà xuất khẩu đứng đầu thế giới; XK thuỷ sản đón tin vui đầu năm.. là những tin nổi bật trong điểm tin tuần từ 19-26.
Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường, giảm 1 thị trường so với tháng 1/2023 (Philippines), và giảm 3 thị trường so với cả năm 2023.
Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Trong tháng đầu năm 2024, có 7 thị trường, nhóm thị trường mà Việt Nam nhập khẩu hàng hóa với kim ngạch đạt 1 tỷ USD trở lên.
Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Australia vẫn đứng đầu về thị trường cung cấp lúa mì cho Việt Nam, chiếm 40,3% trong tổng lượng và chiếm 44,4% trong tổng kim ngạch lúa mì nhập khẩu cả nước.
Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai vừa thực hiện phương án phân luồng đối với phương tiện chở hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.
Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính từ đầu năm đến ngày 15/2/2024, xuất khẩu gạo tiếp tục đạt kết quả tích cực với kim ngạch đạt 466,6 triệu USD.
Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Hơn 80.000 đồng/kg cà phê nhân xô. Đây được cho là mức giá trong mơ của người trồng cà phê, cũng là đỉnh lịch sử 30 năm qua đối với mặt hàng này.
Xuất khẩu tôm dự báo sẽ đạt hơn 4 tỷ USD trong năm 2024

Xuất khẩu tôm dự báo sẽ đạt hơn 4 tỷ USD trong năm 2024

Năm 2024, xuất khẩu tôm Việt Nam được nhận định sẽ phục hồi và tăng nhẹ từ 10% đến 15% và dự kiến thu về hơn 4 tỷ USD.
Tháng 1/2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 17,28%

Tháng 1/2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 17,28%

Tháng 1/2024, thương mại Việt Nam - Trung Quốc đạt hơn 16 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 4,555 tỷ USD, tăng 17,28% so với cùng kỳ.
Xuất khẩu phân bón tháng 1/2024 tăng cả về lượng và kim ngạch

Xuất khẩu phân bón tháng 1/2024 tăng cả về lượng và kim ngạch

Tháng 1/2024 cả nước xuất khẩu 180.221 tấn phân bón, tương đương trên 72,9 triệu USD, tăng 41,7% về khối lượng, tăng 14% về kim ngạch so với tháng 1/2023.
Tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU với nông sản Việt

Tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU với nông sản Việt

Việc tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU sẽ giúp nông sản Việt hiện diện nhiều hơn tại các thị trường thuộc châu Âu và Bắc Mỹ.
Tháng đầu năm 2024, Trung Quốc là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam

Tháng đầu năm 2024, Trung Quốc là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam

Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc tăng gấp gần 3 lần. Đây cũng là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam trong tháng 1 này.
Giá cà phê Robusta quay đầu giảm 2% sau 2 phiên tăng nhẹ

Giá cà phê Robusta quay đầu giảm 2% sau 2 phiên tăng nhẹ

Giá Arabica giảm 2,63%, giá Robusta đánh mất 2,01%. Tín hiệu tích cực từ nguồn cung kết hợp với tỷ giá USD/BRL tăng đã tạo áp lực kép lên giá cà phê xuất khẩu.
Giá hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?

Giá hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?

Giá hồ tiêu liên tục bứt phá thời điểm sau Tết Nguyên đán 2024 và vượt mốc 90.000 đồng/kg. Liệu hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?
Cú “phanh gấp” của ngành rau quả

Cú “phanh gấp” của ngành rau quả

Sau khi tăng đến 89% trong tháng 1/2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam bất ngờ quay đầu giảm mạnh tới 11% trong tháng 2.
Không thiếu đất trồng nhưng tháng 1/2024 Việt Nam chi hơn 250 triệu USD nhập khẩu ngũ cốc này

Không thiếu đất trồng nhưng tháng 1/2024 Việt Nam chi hơn 250 triệu USD nhập khẩu ngũ cốc này

Tháng 1 năm 2024, Việt Nam chi 250,23 triệu USD nhập khẩu ngô các loại, tăng 22% về khối lượng, nhưng giảm 7,1% về kim ngạch so với cùng năm 2023.
Mặt hàng được Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia thu mua tháng 1 thu về 268 triệu USD

Mặt hàng được Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia thu mua tháng 1 thu về 268 triệu USD

Trong tháng 1/2024, Việt Nam xuất khẩu 254.683 tấn chất dẻo thu về hơn 268 triệu USD, tăng mạnh 33,8% về lượng và tăng 33,9% về trị giá so với tháng trước đó.
Hãng tàu nước ngoài tăng cước phí, doanh nghiệp xuất nhập khẩu "khóc ròng"

Hãng tàu nước ngoài tăng cước phí, doanh nghiệp xuất nhập khẩu "khóc ròng"

Đầu tháng 2/2024 các hãng tàu nước ngoài công bố tăng 10 - 20% phí THC (Terminal Handling Charge - phụ phí xếp dỡ tại cảng) đối với mỗi loại dịch vụ container.
Việt Nam là nguồn cung cấp bột cá lớn thứ 2 cho Trung Quốc

Việt Nam là nguồn cung cấp bột cá lớn thứ 2 cho Trung Quốc

Năm 2023, Trung Quốc nhập khẩu từ Việt Nam gần 262 nghìn tấn bột cá với giá trị 425 triệu USD. Việt Nam hiện là nguồn cung cấp bột cá lớn thứ 2 cho Trung Quốc.
Hơn 200 tấn nông sản khởi hành từ ga Sóng Thần đi Trung Quốc

Hơn 200 tấn nông sản khởi hành từ ga Sóng Thần đi Trung Quốc

Chuyến tàu gồm 21 toa, trong đó có 9 container lạnh chở 200 tấn nông sản xuất khẩu đã xuất phát từ ga liên vận quốc tế Sóng Thần (Bình Dương) đi Trung Quốc.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động