Dệt may Việt Nam tìm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh cạnh tranh

Dệt may chuyển hướng sang tăng trưởng chất lượng

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động và cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh chiến lược phát triển theo hướng bền vững hơn. Thay vì chỉ tập trung vào mở rộng quy mô xuất khẩu, ngành đang chuyển dần sang chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng giá trị sản phẩm và chủ động hơn trong chuỗi cung ứng. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng dệt may toàn cầu tăng chậm, trong khi nhiều quốc gia xuất khẩu lớn đều gia tăng năng lực cạnh tranh.

Chia sẻ tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý I/2026, ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho rằng, ngành dệt may vẫn đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng trong giai đoạn tới, song cần được nhìn nhận trên cơ sở thực tế của thị trường thế giới cũng như năng lực của ngành.

“Trong điều kiện hiện nay, chúng tôi cho rằng, mục tiêu tăng trưởng khoảng 6 - 7% mỗi năm trong giai đoạn đến năm 2030 là phù hợp. Mức tăng này cũng tương đồng với chiến lược phát triển ngành dệt may đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt,” ông Cẩm cho biết.

Theo lãnh đạo VITAS, nhu cầu tiêu dùng dệt may toàn cầu mỗi năm chỉ tăng khoảng 2 - 3%, trong khi nhiều quốc gia cũng đang đẩy mạnh xuất khẩu, khiến cạnh tranh ngày càng gay gắt. Trong bối cảnh đó, việc đặt mục tiêu tăng trưởng hợp lý, đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng được xem là hướng đi cần thiết để bảo đảm sự phát triển ổn định của ngành trong dài hạn.

Theo ông Trương Văn Cẩm, để đóng góp hiệu quả vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung của đất nước, ngành dệt may không thể chỉ dựa vào việc gia tăng sản lượng xuất khẩu mà cần chuyển mạnh sang nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào công nghệ, cải tiến thiết kế, nâng cấp chất lượng sản phẩm cũng như từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị cao trong chuỗi cung ứng.

“Điều quan trọng là phải quan tâm đến chất lượng tăng trưởng. Trong đó, trước hết phải tập trung phát triển sản xuất nguyên phụ liệu trong nước, tiếp theo là nâng cấp sản phẩm và gia tăng giá trị cho sản phẩm”, ông Cẩm nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, dệt may vẫn là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt khoảng 46,2 tỷ USD, trong đó ngành xuất siêu khoảng 20,7 tỷ USD, đóng góp đáng kể vào cán cân thương mại của cả nước. Bên cạnh đó, sản phẩm dệt may Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, với các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN chiếm gần 90% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Theo lãnh đạo VITAS, những kết quả này có được không chỉ nhờ nỗ lực của doanh nghiệp mà còn nhờ sự hỗ trợ tích cực từ các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến thương mại và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong việc cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác.

“Chúng tôi đánh giá rất cao hoạt động giao ban xúc tiến thương mại cũng như sự hỗ trợ của hệ thống Thương vụ. Những thông tin về thị trường và đối thủ cạnh tranh mà các thương vụ cung cấp là rất quý đối với doanh nghiệp”, ông Cẩm chia sẻ.

Phát triển nguyên phụ liệu để tăng sức cạnh tranh

Một trong những vấn đề được lãnh đạo VITAS đặc biệt nhấn mạnh là sự phụ thuộc lớn của ngành dệt may vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu. Trong bối cảnh nhiều Hiệp định thương mại tự do yêu cầu quy tắc xuất xứ chặt chẽ, việc không chủ động được nguồn nguyên liệu sẽ khiến doanh nghiệp khó tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định này.

“Nếu chúng ta không sản xuất được nguyên phụ liệu, rất khó tận dụng các Hiệp định thương mại tự do, thậm chí có những trường hợp chỉ được hưởng lợi rất ít”, ông Cẩm cho biết.

Vì vậy, hiệp hội kiến nghị cần đẩy mạnh thu hút đầu tư vào lĩnh vực sản xuất vải, nhuộm và hoàn tất. Đồng thời, sớm triển khai các khu công nghiệp chuyên ngành dệt may theo định hướng trong chiến lược phát triển ngành đến năm 2030. Theo ông Cẩm, việc phát triển các trung tâm sản xuất nguyên phụ liệu quy mô lớn không chỉ giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn ngành.

Song song với đó, ngành dệt may cũng đang tiếp tục thực hiện chiến lược đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa khách hàng và đa dạng hóa sản phẩm, nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và mở rộng thêm dư địa tăng trưởng.

“Chúng tôi mong Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến thương mại và hệ thống thương vụ tiếp tục hỗ trợ ngành dệt may trong việc cung cấp thông tin thị trường, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại và kết nối doanh nghiệp với các đối tác quốc tế”, ông Cẩm bày tỏ.

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc nâng cao giá trị sản phẩm, chủ động nguồn nguyên liệu và mở rộng thị trường sẽ là những yếu tố then chốt giúp ngành dệt may duy trì vai trò là một trong những trụ cột xuất khẩu quan trọng của Việt Nam trong thời gian tới.

Ngành dệt may Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu. Việc mở rộng thị trường được xem là yếu tố quan trọng giúp ngành dệt may duy trì tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.