Đẩy mạnh đào tạo, tháo gỡ kịp thời tình trạng thiếu hụt nhân lực về FTA

Để thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) hiệu quả, Việt Nam cần phải đào tạo được đội ngũ chuyên gia, nguồn nhân lực về FTA một cách bài bản, kịp thời.
Longform | Cổng thông tin FTAP: Công cụ tra cứu các cam kết FTA thông minh, tiên tiến Phát triển nguồn nhân lực chuyên gia, tăng hiệu quả thực thi FTA

Đến nay, Việt Nam tham gia 19 Hiệp định thương mại tự do (FTA) nhưng nguồn nhân lực, đặc biệt là chuyên gia về FTA còn rất hạn chế, chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu thực thi hiệu quả các FTA. Bà Nguyễn Thị Lan Phương - Phó Trưởng phòng WTO và FTA, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương đã trao đổi với báo chí về vấn đề này.

Đẩy mạnh đào tạo, tháo gỡ kịp thời tình trạng thiếu hụt nhân lực về FTA
Mức độ tận dụng FTA của các doanh nghiệp còn khiêm tốn do nguồn nhân lực về FTA còn hạn chế. Ảnh: TTXVN

Nguồn nhân lực được đánh giá là một trong các rào cản, hạn chế tác động đến hiệu quả tận dụng FTA của các doanh nghiệp và địa phương. Xin bà chia sẻ thêm về vấn đề này?

Đến thời điểm hiện nay, chúng ta đã và đang thực thi 19 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA và UKVFTA. Trong nội dung cam kết các Hiệp định thương mại tự do không chỉ có lĩnh vực truyền thống mà còn bao gồm những lĩnh vực phi truyền thống như lao động, môi trường, sở hữu trí tuệ... Nội dung cam kết tương đối phức tạp và có rất nhiều những tiêu chuẩn cao đòi hỏi phải có một đội ngũ nguồn nhân lực có thể hiểu sâu và hiểu rõ để có thể giúp các cơ quan quản lý ở cấp địa phương cũng như doanh nghiệp thực thi hiệu quả.

Thực tế chúng ta có thể thấy được rằng trong thời gian vừa qua, Chính phủ, các bộ, ngành và các địa phương, các hiệp hội và doanh nghiệp đã rất nỗ lực đồng hành cùng nhau để có thể nâng cao hiệu quả thực thi các FTA. Tuy nhiên, tỷ lệ tận dụng các FTA này còn tương đối hạn chế. Với những FTA chúng ta có những kết quả tốt như EVFTA cũng chỉ đạt được ở mức khoảng 26% hoặc những FTA như CPTPP thì chỉ ở mức 5%.

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến trở ngại cho việc các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng được các FTA , trong đó nguyên nhân vô cùng quan trọng chính là lực cản về nguồn nhân lực, nguồn nhân lực này khó khăn ở cả cấp độ Trung ương, cấp độ tỉnh, thành và cấp độ doanh nghiệp.

Ở cấp trung ương, ví dụ như Vụ Chính sách thương mại đa biên là đơn vị chủ trì tham gia việc đàm phán, ký kết, phê chuẩn và thực thi các FTA, nhưng đơn vị chuyên trách của chúng tôi cũng chỉ có 10 nhân sự thực hiện tất cả các công việc, từ quá trình đàm phán, ký kết, phê chuẩn cho đến khi thực thi. Khối lượng công việc rất lớn nên đòi hỏi một lực lượng chuyên trách phải nhiều hơn nữa để có thể đủ sức hỗ trợ cho các tỉnh, thành và doanh nghiệp thực thi các FTA.

Còn ở cấp độ địa phương, mỗi tỉnh thành chỉ có 5 - 7 nhân sự phụ trách về FTA, thậm chí có những tỉnh, thành chỉ được 1-2 nhân sự và bản thân những nhân sự đó phải kiêm nhiệm rất nhiều công việc khác nhau. Ví dụ họ phải thực hiện việc cấp C/O, quản lý xuất nhập khẩu… Bản thân các nhân sự đã kiêm nhiệm cũng chưa có điều kiện để được đào tạo chuyên sâu về các nội dung cam kết FTA. Ngoài ra, họ chưa sẵn sàng nắm bắt được những nội dung cam kết khó như về lao động, môi trường, sở hữu trí tuệ và xa hơn nữa trong quá trình thực thi.

Đối với cấp độ doanh nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam phần lớn đến hơn 90% là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) nên khả năng có được một bộ phận pháp chế, một bộ phận chuyên gia về FTA tương đối khó khăn; với nhiều doanh nghiệp lớn thì họ có nguồn lực để chuẩn bị nhưng đa phần các doanh nghiệp nhỏ và vừa để thiết lập một bộ phận như vậy là một thách thức rất lớn.

Đẩy mạnh đào tạo, tháo gỡ kịp thời tình trạng thiếu hụt nhân lực về FTA
Bà Nguyễn Thị Lan Phương - Phó Trưởng phòng WTO và FTA, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương

Trước thực tế hiện nay, để thực thi các FTA, theo bà các giải pháp để tháo gỡ khó khăn về nguồn nhân lực sẽ như thế nào?

Thứ nhất, chúng ta phải gia tăng số lượng nguồn nhân lực, nguồn chuyên gia về FTA. Theo đó, ở cả cơ quan quản lý cấp trung ương và cơ quan quản lý cấp địa phương và doanh nghiệp phải bố trí được nhân lực chuyên trách về vấn đề FTA này. Riêng địa phương phải tăng nhân sự làm chuyên trách công tác FTA, giảm các công tác kiêm nhiệm như thế họ mới có điều kiện để tập trung vào nội dung chuyên môn về FTA và hỗ trợ thực thi các FTA này được tốt hơn cho doanh nghiệp.

Thứ hai, chúng ta phải đào tạo đội ngũ chuyên gia FTA một cách bài bản và chuyên môn hơn. Về vấn đề này, trong thời gian vừa qua với sự vào cuộc của Chính phủ, các Bộ, ban, ngành và các địa phương và các hiệp hội cũng rất tích cực trong việc tổ chức rất nhiều các hội nghị, hội thảo, tập huấn. Nhưng chúng tôi cũng nhìn nhận thấy rằng quá trình triển khai trong thời gian vừa qua vẫn mang tính chất chung chung rất nhiều. Nội dung đào tạo, tập huấn cho các doanh nghiệp và các tỉnh chưa đi sâu, đi sát vào những nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Thứ ba, ở cấp độ doanh nghiệp, nếu những doanh nghiệp có điều kiện xây dựng được một bộ phận chuyên gia về FTA là điều quá tốt. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ chúng tôi cũng hiểu khó khăn trong việc xây dựng hẳn một bộ phận chuyên gia riêng. Tuy nhiên, chúng ta có thể hình thành một nhân sự chuyên trách nhưng kết nối với những đơn vị có thể cung ứng được nhân lực về chuyên gia FTA để nhiều doanh nghiệp SME có thể hỏi cùng về một đơn vị cung ứng nhân lực về chuyên gia FTA. Như thế chúng ta cũng sẽ giảm gánh nặng cho doanh nghiệp trong việc phải thiết lập riêng một bộ phận cho mình.

Bộ Công Thương sẽ có hoạt động hỗ trợ như thế nào để có thể tháo gỡ khó khăn về vấn đề nhân lực trong thực thi FTA và xa hơn nữa là phát triển được một nguồn nhân lực đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu của việc hội nhập kinh tế quốc tế, thưa bà?

Bên cạnh rất nhiều những giải pháp đồng bộ để hỗ trợ cho các địa phương và doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các FTA, Bộ Công Thương có báo cáo Thủ tướng Chính phủ kiến nghị giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì xây dựng một chương trình với các trường đại học và cao đẳng để hỗ trợ cho các địa phương và các doanh nghiệp tận dụng tốt hơn FTA.

Hiện nay trên cơ sở chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Công Thương chủ động làm việc với các Bộ, ngành có liên quan để xây dựng chương trình đào tạo cũng như hướng dẫn các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp để tận dụng tốt hơn các FTA. Trên cơ sở chỉ đạo này trong thời gian tới chúng tôi cũng sẽ triển khai rất quyết liệt để có thể hướng tới xây dựng một nguồn nhân lực tốt hơn cho Việt Nam trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài để tận dụng các FTA.

Trước mắt Bộ Công Thương đang phối hợp với Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công Thương Trung ương của Bộ Công Thương xây dựng một khung tài liệu đào tạo chuyên gia FTA. Trong năm 2023 tập trung xây dựng tài liệu đào tạo cho nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu và phát triển bền vững; năm 2024 và những năm tiếp theo Bộ Công Thương cũng đã có kế hoạch để đưa ra những chương trình đào tạo tổng thể và rất bài bản cũng như cụ thể cho từng lĩnh vực để có thể đáp ứng được nội dung đào tạo nhân lực về FTA.

Năm 2023 trên cơ sở khảo sát nhu cầu của các tỉnh, thành, chúng tôi cũng bước đầu triển khai thí điểm đào tạo các lớp chuyên gia đầu tiên để có thể cung ứng được nguồn nhân lực ngay lập tức và tại chỗ cho các tỉnh, thành và cố vấn hỗ trợ cho các doanh nghiệp khi mà doanh nghiệp có nhu cầu. Về mặt lâu dài, chúng tôi đã bắt đầu triển khai việc thí điểm với một số trường đại học mà họ có khối ngành về kinh tế và đặc biệt về thương mại quốc tế để cân nhắc, xem xét lại những nội dung đào tạo cũng như sẽ thực hiện khảo sát đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu với các thị trường, đặc biệt là thị trường FTA để xác định chính xác nhu cầu về nhân lực.

Xin cảm ơn bà!

Bộ Công Thương đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thực hiện việc xây dựng Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực thi FTA tại các địa phương (FTA Index) để có thể công bố vào cuối năm 2023. Thông qua FTA Index sẽ đánh giá kết quả thực hiện các FTA, tìm ra những ưu điểm cũng như hạn chế trong việc thực hiện các FTA này để có các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời.
Bảo Thoa
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Hiệp định thương mại tự do (FTA)

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Thu hút FDI và câu chuyện “đất lành, chim đậu”

Tại Đông Nam Á, Việt Nam là nơi đầu tư an toàn. Đây là lý do mà các doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn Việt Nam làm điểm đến để hợp tác đầu tư.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: 4 cơ hội của Việt Nam khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: 4 cơ hội của Việt Nam khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Nhân dịp đầu xuân mới, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã có chia sẻ về việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ dầu năm 2024.
Chuyên gia Nguyễn Minh Phong: Cần "cú huých" mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế

Chuyên gia Nguyễn Minh Phong: Cần "cú huých" mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế

Mặc dù nền kinh tế Việt Nam từ đầu năm đã có những tín hiệu khởi sắc, song, dự báo còn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức và cần cú huých mạnh mẽ hơn.
Chuyên gia kinh tế - PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh: Chủ động thích ứng, tăng tốc xuất khẩu

Chuyên gia kinh tế - PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh: Chủ động thích ứng, tăng tốc xuất khẩu

Xuất nhập khẩu tháng 1/2024 tăng gần 40%, kết quả của sự nỗ lực từ các doanh nghiệp trong việc tìm kiếm đơn hàng ở cả thị trường truyền thống và thị trường mới.
Bài 4: Tăng trưởng xuất khẩu nông lâm thủy sản liệu có ăn may?

Bài 4: Tăng trưởng xuất khẩu nông lâm thủy sản liệu có ăn may?

Nếu nói là “ăn may” tôi e rằng, đã làm mờ đi sự vận động của sản xuất, xuất khẩu, chỉ đạo của các bộ ngành, sự nỗ lực, bền bỉ của nông dân, doanh nghiệp…

Tin cùng chuyên mục

Căng thẳng ở Biển Đỏ: Bám sát tình hình, có kịch bản điều hành phù hợp

Căng thẳng ở Biển Đỏ: Bám sát tình hình, có kịch bản điều hành phù hợp

TS. Võ Trí Thành khuyến nghị điều hành vĩ mô theo hướng bám sát tình hình để có kịch bản phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp trong tình hình căng thẳng ở Biển Đỏ.
Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam còn nhiều cơ hội để vươn xa

Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam còn nhiều cơ hội để vươn xa

Năm 2024, dự báo nền kinh tế thế giới sẽ từng bước phục hồi. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp logistics tìm lại đơn hàng.
TS. Võ Trí Thành: Bất động sản sẽ phục hồi rõ nét

TS. Võ Trí Thành: Bất động sản sẽ phục hồi rõ nét

TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh chia sẻ về quan điểm thị trường bất động sản trong thời gian tới.
Cảnh giác với thủ đoạn dùng công nghệ video Deepfake để lừa đảo

Cảnh giác với thủ đoạn dùng công nghệ video Deepfake để lừa đảo

Deepfake trở thành cơn ác mộng đối với toàn xã hội, tội phạm mạng hiện đang khai thác trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi đánh cắp thông tin, lừa đảo.
Dự báo các hãng vận tải biển sẽ gặp khó khăn hơn trong năm 2024

Dự báo các hãng vận tải biển sẽ gặp khó khăn hơn trong năm 2024

Cuộc khủng hoảng, căng thẳng ở Biển Đỏ không phải là khó khăn duy nhất mà các hãng vận tải lớn phải đối mặt trong năm 2024.
Tăng trưởng GDP có thể đạt 7% trong năm 2024: Lãng mạn nhưng có cơ sở!

Tăng trưởng GDP có thể đạt 7% trong năm 2024: Lãng mạn nhưng có cơ sở!

Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, kịch bản tăng trưởng GDP 7% trong năm 2024 có chút lãng mạn, nhưng không phải là không thể.
Sau năm 5, dư địa thị trường Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn

Sau năm 5, dư địa thị trường Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn

Với nhiều cơ hội theo các cam kết mang lại, song sau 5 năm dư địa thị trường từ Hiệp định CPTPP đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam còn rất lớn.
Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ gửi thông điệp "đoàn kết, lòng tin" tới WEF Davos 2024

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ gửi thông điệp "đoàn kết, lòng tin" tới WEF Davos 2024

Tại WEF Davos 2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường đoàn kết quốc tế, tái thiết lòng tin, thúc đẩy hợp tác giữa các nước.
Bài 3: Khắc phục khó khăn trong chuyển đổi xanh để ngành gỗ bứt tốc

Bài 3: Khắc phục khó khăn trong chuyển đổi xanh để ngành gỗ bứt tốc

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu đang thay đổi, việc tập trung xây dựng hình ảnh ngành gỗ Việt Nam phát triển bền vững là nhiệm vụ trọng tâm của ngành.
6 nhóm giải pháp giúp hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2024

6 nhóm giải pháp giúp hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2024

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2024 từ 6%- 6,5%, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương cần kiên trì thực hiện 6 nhóm giải pháp.
Chuyên giá kinh tế Đinh Trọng Thịnh: Năm 2024 và 2 kịch bản cho tăng trưởng kinh tế

Chuyên giá kinh tế Đinh Trọng Thịnh: Năm 2024 và 2 kịch bản cho tăng trưởng kinh tế

Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát tương đối thấp sẽ tạo vị thế cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2024 này.
Ngành lúa gạo Việt năm 2023: Khi thiên thời, địa lợi, nhân hòa

Ngành lúa gạo Việt năm 2023: Khi thiên thời, địa lợi, nhân hòa

Hội tụ đủ cả 3 yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hòa, năm 2023, ngành lúa gạo Việt Nam ghi nhận một năm bứt phá khi được mùa, được giá.
Thị trường, giá cả hàng hóa năm 2023 và những dự báo cho năm tới

Thị trường, giá cả hàng hóa năm 2023 và những dự báo cho năm tới

Năm 2023 sắp đi qua, nhìn chung thị trường hàng hóa đa dạng, dồi dào và phong phú, giá cả có những thời kì biến động do tác động của giá xăng dầu bán lẻ.
Xuất siêu liên tiếp giúp ổn định tỷ giá và các chỉ số kinh tế vĩ mô!

Xuất siêu liên tiếp giúp ổn định tỷ giá và các chỉ số kinh tế vĩ mô!

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh đã khẳng định như vậy về thành tích xuất siêu năm 2023 trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.
Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn: Còn nhiều cơ hội cho hàng hoá Việt tại thị trường Hoa Kỳ

Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn: Còn nhiều cơ hội cho hàng hoá Việt tại thị trường Hoa Kỳ

Theo Phó Chủ tịch VUCC Trần Trung Tuấn, Việt Nam có rất nhiều sản phẩm, sản vật tiềm năng hoàn toàn có thể xuất khẩu thị trường Hoa Kỳ và ngược lại…
Giữ vững chất lượng sản phẩm là yêu cầu trước nhất của các sàn thương mại điện tử

Giữ vững chất lượng sản phẩm là yêu cầu trước nhất của các sàn thương mại điện tử

Đối với các sàn thương mại điện tử, việc giữ vững chất lượng sản phẩm từ trên sàn cho đến khi tới tay người tiêu dùng luôn là yêu cầu đầu tiên, trước nhất.
Hải Phòng: Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Hải Phòng: Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Hiệp định EVFTA đã và đang mang lại những tác động tích cực đối với hoạt động xuất khẩu hàng hóa và phát triển kinh tế của TP.Hải Phòng.
Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam

Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam

Ngoài tác động tích cực đến hoạt động thương mại, Hiệp định UKVFTA sẽ tạo thêm những động lực mới để các nhà đầu tư Anh đến Việt Nam.
PGS.TS. Trần Đình Thiên: Thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công làm khó cho người thực thi

PGS.TS. Trần Đình Thiên: Thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công làm khó cho người thực thi

Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, thể chế chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư công có khả năng làm khó cho bộ máy, người thực thi, vì vẫn còn có cách hiểu khác nhau.
Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công: Cần sự quyết liệt đồng bộ

Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công: Cần sự quyết liệt đồng bộ

Thực hiện mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công, các bộ, ngành, địa phương phải quyết tâm, quyết liệt xông lên theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động