Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Theo phong tục cổ truyền của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng, sau thời khắc giao thừa đồng bào dân tộc thường đi “lấy nước mới” đầu năm để dâng bàn thờ tổ tiên
Lễ giải hạn đầu năm của dân tộc Tày, Nùng

Theo phong tục cổ truyền của dân tộc Tày, Nùng huyện Quảng Hà, tỉnh Cao Bằng, sau thời khắc giao thừa, giây phút chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, đồng bào dân tộc thường đi “lấy nước mới” đầu năm để dâng lên bàn thờ tổ tiên với ước nguyện một năm mới vạn vật sinh sôi nảy nở, sức khỏe dồi dào, mùa màng bội thu.

Nguồn sống của bản làng

Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với các danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử cách mạng mà còn hấp dẫn du khách bởi những giá trị văn hóa đặc sắc. Trong chuyến công tác vào một ngày đông cuối năm, dừng chân tại xóm Pắc Pó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, chúng tôi được già làng Quán Chí Khiang dẫn về nơi có con suối nước đầu nguồn trong vắt, xanh biếc. Đây cũng từng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc sau 30 năm ra đi tìm đường cứu nước.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Giữa nơi thắng cảnh như bích họa, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi tiếng chim hót thánh thót, tiếng suối chảy róc rách mà còn bởi câu chuyện đặc sắc về phong tục lấy nước mới đầu năm của đồng bào Tày, Nùng nơi đây.

Theo già làng Quán Chí Khiang, bao đời nay, đồng bào Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng đã có tục lấy nước mới vào đêm giao thừa. Vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mỗi gia đình cử một thành viên đi lấy nước mới tại con suối đầu nguồn của làng. Truyền thống này duy trì từ xa xưa và được lưu giữ đến nay. Dòng nước đầu nguồn vốn gắn liền với tâm linh của người Tày, Nùng và được coi là tài sản, nguồn sống của bản làng.

Đôi mắt trầm ngâm, cụ Khiang kể: “Tết Nguyên đán được người Tày, Nùng rất coi trọng. Những người đi lấy nước chỉ cần là thành viên trong gia đình, không phân biệt già, trẻ, gái, trai. Ngày xưa, lúc chưa có đồng hồ, thời điểm lấy nước mới dựa vào tiếng gà gáy đầu tiên. Thông thường, bà con đến lấy nước tại mỏ ở gần khu nhà của mình, nhưng thiêng nhất vẫn là nước tại đầu nguồn Pắc Pó - cụ Khiang chia sẻ.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng
Lấy nước đầu nguồn trong ngày đầu năm mới

Đồng bào Tày, Nùng quan niệm, những ai lấy nước sớm nhất khi thời khắc iao thừa đến sẽ nhận được nhiều may mắn nên có nhiều người đi từ rất sớm. Sau khi lấy nước về, thành viên ở nhà sẽ thắp một tuần nhang, thông báo với tổ tiên là nước mới đã được mang về. Các loại cây lộc, hoa đào, hoa mận... mà gia chủ chuẩn bị để trước cửa nhà được mang vào trong nhà cho vào một chiếc bình rồi cho nước mới vào bình và đặt tại nơi trang trọng nhất trên bàn thờ. Nước mới đem về được dùng để nấu cơm, đánh răng, rửa mặt... với mong muốn sức khoẻ dồi dào và một năm mới nhiều may mắn, bình an.

Với người dân nơi đây, khi nước mới được đưa về nhà là lúc khép lại mọi điều không may của năm cũ và đón nhận những điều mới mẻ của năm mới. Đây là thời điểm khởi đầu cho một năm mới với ước nguyện cầu cho một năm mới ấm no, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.

Duy trì và phát huy nét đẹp văn hoá truyền thống

Ông Nông Thái Học - Chủ tịch Uỷ ban mặt trận tổ quốc xã Trường Hà cho biết, dân tộc Tày, Nùng cư trú hầu khắp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, nhưng tập trung đông ở 4 huyện: Phục Hòa, Quảng Uyên, Hạ Lang, Trà Lĩnh. Kinh tế của người dân nơi đây chủ yếu là canh tác lúa nước, chăn nuôi lợn đen, trồng thuốc lá. Ngoài ra, ở một số địa phương, người Tày, Nùng rất coi trọng bảo tồn những nghề truyền thống như: Dệt, rèn, đúc nông cụ, đan lát, làm hương, ngói... Những công cụ cầm tay (dao, búa, cuốc, cày) của đồng bào đã trở thành hàng hóa được thị trường ưa chuộng đời sống của đồng bào ngày càng được cải thiện.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Địa bàn cư trú của dân tộc Tày, Nùng tập trung ở vùng đồi núi thấp, ven chân núi, thung lũng, vùng địa hình gần sông, suối, thuận lợi cho canh tác nông, lâm nghiệp. Theo quan niệm của đồng bào, nước là khởi nguồn cho sự sống, cho vạn vật sinh sôi phát triển. Do đó, người dân thường lập bản, dựng nhà tại những nơi có dòng suối trong vắt, mát lạnh.

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, tiếp tục duy trì nét đẹp văn hoá truyền thống từ tục lấy nước mới của người dân nơi đây, hằng năm, vào những ngày đầu năm mới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cao Bằng thường tổ chức Nghi lễ lấy nước đầu nguồn Pác Bó tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Quảng Hà, huyện Hà Quảng.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

“Nghi lễ rước nước đầu nguồn trong Lễ hội về nguồn Pác Bó hằng năm không chỉ nhằm thực hiện có hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc các dân tộc Tày, Nùng mà còn giáo dục truyền thống cho các thế hệ hướng về cội nguồn. Đây còn là dịp để nhân dân và du khách tưởng nhớ tới công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, bồi đắp thêm tình yêu quê hương đất nước” - ông Nông Thái Học nhấn mạnh.

Tục lấy nước mới đầu năm không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn thể hiện nét sinh hoạt cộng đồng mang đậm bản sắc truyền thống độc đáo của dân tộc Tày, Nùng.
Đỗ Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: dân tộc Tày

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Lễ hội Đền Hùng 2024: Du khách nước ngoài thích thú trải nghiệm Hát Xoan làng cổ

Lễ hội Đền Hùng 2024: Du khách nước ngoài thích thú trải nghiệm Hát Xoan làng cổ

Các du khách nước ngoài tỏ ra thích thú khi được tham gia trải nghiệm cùng các nghệ nhân trong chặng hát hội tại "Hát Xoan làng cổ".
Chiêm ngưỡng Leonardo da Vinci, Beethoven qua nghệ thuật điêu khắc ánh sáng

Chiêm ngưỡng Leonardo da Vinci, Beethoven qua nghệ thuật điêu khắc ánh sáng

Đến không gian trưng bày nghệ thuật điêu khắc ánh sáng của Bùi Văn Tự, du khách được ngắm nhìn các vĩ nhân nổi tiếng thế giới qua những chất liệu đơn sơ.
Mẫu biểu trưng sử dụng chính thức trong hoạt động Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Mẫu biểu trưng sử dụng chính thức trong hoạt động Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa phê duyệt mẫu biểu trưng (logo) sử dụng chính thức trong các hoạt động tuyên truyền Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
Lào Cai: Phát động “Tuần lễ trang phục truyền thống các dân tộc”

Lào Cai: Phát động “Tuần lễ trang phục truyền thống các dân tộc”

Sáng nay (15/4), UBND tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình phát động “Tuần lễ trang phục truyền thống các dân tộc” tỉnh Lào Cai năm 2024.
Thụy Điển giới thiệu văn hoá ẩm thực đặc sắc tại Hà Nội

Thụy Điển giới thiệu văn hoá ẩm thực đặc sắc tại Hà Nội

Chương trình "Hương vị Thụy Điển - Quà chiều" diễn ra chiều 13/4 tại Hà Nội nhằm tạo điều kiện trao đổi văn hóa, tôn vinh ẩm thực Việt Nam - Thụy Điển.

Tin cùng chuyên mục

Gần 200 nghệ sĩ tham gia Chương trình nghệ thuật Điện Biên Phủ - Mốc vàng lịch sử

Gần 200 nghệ sĩ tham gia Chương trình nghệ thuật Điện Biên Phủ - Mốc vàng lịch sử

Chương trình nghệ thuật Điện Biên Phủ - Mốc vàng lịch sử vào 20h10 ngày 6/5/2024 tại Quảng trường 7/5, TP. Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Du lịch Lâm Đồng tiếp tục vững đà tăng trưởng

Du lịch Lâm Đồng tiếp tục vững đà tăng trưởng

Hết quý I/2024, lượng khách đến Lâm Đồng ước đạt 2,38 triệu lượt, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2023, đạt 24,5% kế hoạch năm 2024.
Gắn hoạt động văn học với "hơi thở" phát triển của công nghiệp văn hoá

Gắn hoạt động văn học với "hơi thở" phát triển của công nghiệp văn hoá

Cần nhìn hoạt động văn học như một lĩnh vực của công nghiệp văn hoá, không chỉ có sáng tác văn học, mà còn liên quan đến công nghệ và phát triển công chúng.
Đặc sắc Lễ hội truyền thống Bình Đà 2024

Đặc sắc Lễ hội truyền thống Bình Đà 2024

Lễ hội truyền thống Bình Đà sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 12-14/4/2024 (tức 4- 6/3 âm lịch) hàng năm, tại Đình Nội, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai,TP.Hà Nội.
Trà Vinh: Công nhận lễ hội Đom Lơng Néak Tà là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Trà Vinh: Công nhận lễ hội Đom Lơng Néak Tà là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Chiều ngày 11/4, Trà Vinh tổ chức lễ công bố quyết định Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lễ hội Đom Lơng Néak Tà của đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Trà Vinh.
Độc, lạ thi kéo co trong tư thế ngồi và nằm tại đền Trấn Vũ

Độc, lạ thi kéo co trong tư thế ngồi và nằm tại đền Trấn Vũ

Ngày 11/4 trong khuôn khổ Lễ hội đền Trấn Vũ 2024, lần đầu tiên người dân, du khách được chiêm ngưỡng kéo co ngồi đấu với kéo co nằm.
Phim Đào, phở và piano đạt doanh thu 21 tỷ đồng sau "cơn sốt" phòng vé

Phim Đào, phở và piano đạt doanh thu 21 tỷ đồng sau "cơn sốt" phòng vé

Dù không có kinh phí truyền thông, nhưng phim Đào, phở và piano vẫn có sức lan toả rộng rãi và đạt doanh thu 21 tỷ đồng sau thời gian công chiếu.
Cố đô Huế trong top 8 điểm du lịch tiết kiệm nhất châu Á

Cố đô Huế trong top 8 điểm du lịch tiết kiệm nhất châu Á

Cố đô Huế xếp thứ ba trong 8 thành phố có mức giá phòng cạnh tranh nhất châu Á tháng 4 và 5/2024, thời điểm các quốc gia có nhiều lễ hội và kỳ nghỉ.
Nhiều kết quả nổi bật của ngành văn hoá, thể thao và du lịch quý I/2024

Nhiều kết quả nổi bật của ngành văn hoá, thể thao và du lịch quý I/2024

Trong quý I/2024, dù có những khó khăn, song ngành văn hoá, thể thao và du lịch đã gặt hái được nhiều kết quả nổi bật.
Thừa Thiên Huế: Hàng ngàn người rước Thánh mẫu tại lễ hội Điện Huệ Nam

Thừa Thiên Huế: Hàng ngàn người rước Thánh mẫu tại lễ hội Điện Huệ Nam

Ngày 10/4, (mùng 2/3 âm lịch) lễ hội Điện Huệ Nam hay còn gọi là lễ hội Điện Hòn Chén năm 2024 đã chính thức diễn ra thu hút hàng ngàn người tham gia.
Công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực di sản

Công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực di sản

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực di sản văn hóa.
Tuần phim Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Tuần phim Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Tuần phim Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ sẽ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Điện Biên tổ chức từ ngày 24-30/4/2024.
Công nhận nghề chằm nón ngựa Phú Gia là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Công nhận nghề chằm nón ngựa Phú Gia là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa Nghề thủ công truyền thống chằm nón ngựa Phú Gia (Bình Định) vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Hà Nội: Tổ chức Festival mỹ thuật trẻ lần thứ 7

Hà Nội: Tổ chức Festival mỹ thuật trẻ lần thứ 7

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành đề án tổ chức Festival mỹ thuật trẻ lần thứ 7, Festival sẽ được tổ chức tại Hà Nội và phát động trên toàn quốc.
Tổ chức Cuộc thi và triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2024

Tổ chức Cuộc thi và triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2024

Cuộc thi và triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2024 được tổ chức quy mô toàn quốc, nhằm chào mừng kỷ niệm các ngày lễ lớn và 70 năm ngày Giải phóng Thủ đô.
"Biển người" đổ về khai hội Am Chúa

"Biển người" đổ về khai hội Am Chúa

Lễ hội Am Chúa được khai mạc tại Khu Di tích lịch sử văn hóa Am Chúa, tỉnh Khánh Hoà thu hút hàng nghìn du khách thập phương dâng lễ tạ ơn.
Songkran 2024: Lễ hội té nước hoành tráng đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của du lịch Thái Lan

Songkran 2024: Lễ hội té nước hoành tráng đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của du lịch Thái Lan

Sự trở lại của Songkran 2024 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực phục hồi du lịch của Thái Lan.
Mục sở thị toà nhà đá có trọng lượng 2.025 tấn ở Ninh Bình

Mục sở thị toà nhà đá có trọng lượng 2.025 tấn ở Ninh Bình

Từ phiến đá thô sơ, qua bàn tay tài hoa của người thợ đá Ninh Vân, tỉnh Ninh Bình đã chế tác, gắn kết tạo nên công trình toà nhà đá khổng lồ ở Ninh Bình.
Khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ 2024

Khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ 2024

Sáng nay 9/4 (tức 1/3 Âm lịch), tỉnh Phú Thọ đã tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Giáp Thìn 2024.
Hà Nội: Tổ chức Chương trình nghệ thuật Ký ức Điện Biên

Hà Nội: Tổ chức Chương trình nghệ thuật Ký ức Điện Biên

Chương trình nghệ thuật Ký ức Điện Biên dự kiến tổ chức ngày 4/5/2024, tại Nhà hát Lớn Hà Nội nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024).
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động