Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Theo phong tục cổ truyền của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng, sau thời khắc giao thừa đồng bào dân tộc thường đi “lấy nước mới” đầu năm để dâng bàn thờ tổ tiên
Lễ giải hạn đầu năm của dân tộc Tày, Nùng

Theo phong tục cổ truyền của dân tộc Tày, Nùng huyện Quảng Hà, tỉnh Cao Bằng, sau thời khắc giao thừa, giây phút chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, đồng bào dân tộc thường đi “lấy nước mới” đầu năm để dâng lên bàn thờ tổ tiên với ước nguyện một năm mới vạn vật sinh sôi nảy nở, sức khỏe dồi dào, mùa màng bội thu.

Nguồn sống của bản làng

Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với các danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử cách mạng mà còn hấp dẫn du khách bởi những giá trị văn hóa đặc sắc. Trong chuyến công tác vào một ngày đông cuối năm, dừng chân tại xóm Pắc Pó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, chúng tôi được già làng Quán Chí Khiang dẫn về nơi có con suối nước đầu nguồn trong vắt, xanh biếc. Đây cũng từng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc sau 30 năm ra đi tìm đường cứu nước.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Giữa nơi thắng cảnh như bích họa, chúng tôi không chỉ bị thu hút bởi tiếng chim hót thánh thót, tiếng suối chảy róc rách mà còn bởi câu chuyện đặc sắc về phong tục lấy nước mới đầu năm của đồng bào Tày, Nùng nơi đây.

Theo già làng Quán Chí Khiang, bao đời nay, đồng bào Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng đã có tục lấy nước mới vào đêm giao thừa. Vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mỗi gia đình cử một thành viên đi lấy nước mới tại con suối đầu nguồn của làng. Truyền thống này duy trì từ xa xưa và được lưu giữ đến nay. Dòng nước đầu nguồn vốn gắn liền với tâm linh của người Tày, Nùng và được coi là tài sản, nguồn sống của bản làng.

Đôi mắt trầm ngâm, cụ Khiang kể: “Tết Nguyên đán được người Tày, Nùng rất coi trọng. Những người đi lấy nước chỉ cần là thành viên trong gia đình, không phân biệt già, trẻ, gái, trai. Ngày xưa, lúc chưa có đồng hồ, thời điểm lấy nước mới dựa vào tiếng gà gáy đầu tiên. Thông thường, bà con đến lấy nước tại mỏ ở gần khu nhà của mình, nhưng thiêng nhất vẫn là nước tại đầu nguồn Pắc Pó - cụ Khiang chia sẻ.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng
Lấy nước đầu nguồn trong ngày đầu năm mới

Đồng bào Tày, Nùng quan niệm, những ai lấy nước sớm nhất khi thời khắc iao thừa đến sẽ nhận được nhiều may mắn nên có nhiều người đi từ rất sớm. Sau khi lấy nước về, thành viên ở nhà sẽ thắp một tuần nhang, thông báo với tổ tiên là nước mới đã được mang về. Các loại cây lộc, hoa đào, hoa mận... mà gia chủ chuẩn bị để trước cửa nhà được mang vào trong nhà cho vào một chiếc bình rồi cho nước mới vào bình và đặt tại nơi trang trọng nhất trên bàn thờ. Nước mới đem về được dùng để nấu cơm, đánh răng, rửa mặt... với mong muốn sức khoẻ dồi dào và một năm mới nhiều may mắn, bình an.

Với người dân nơi đây, khi nước mới được đưa về nhà là lúc khép lại mọi điều không may của năm cũ và đón nhận những điều mới mẻ của năm mới. Đây là thời điểm khởi đầu cho một năm mới với ước nguyện cầu cho một năm mới ấm no, mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.

Duy trì và phát huy nét đẹp văn hoá truyền thống

Ông Nông Thái Học - Chủ tịch Uỷ ban mặt trận tổ quốc xã Trường Hà cho biết, dân tộc Tày, Nùng cư trú hầu khắp trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, nhưng tập trung đông ở 4 huyện: Phục Hòa, Quảng Uyên, Hạ Lang, Trà Lĩnh. Kinh tế của người dân nơi đây chủ yếu là canh tác lúa nước, chăn nuôi lợn đen, trồng thuốc lá. Ngoài ra, ở một số địa phương, người Tày, Nùng rất coi trọng bảo tồn những nghề truyền thống như: Dệt, rèn, đúc nông cụ, đan lát, làm hương, ngói... Những công cụ cầm tay (dao, búa, cuốc, cày) của đồng bào đã trở thành hàng hóa được thị trường ưa chuộng đời sống của đồng bào ngày càng được cải thiện.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Địa bàn cư trú của dân tộc Tày, Nùng tập trung ở vùng đồi núi thấp, ven chân núi, thung lũng, vùng địa hình gần sông, suối, thuận lợi cho canh tác nông, lâm nghiệp. Theo quan niệm của đồng bào, nước là khởi nguồn cho sự sống, cho vạn vật sinh sôi phát triển. Do đó, người dân thường lập bản, dựng nhà tại những nơi có dòng suối trong vắt, mát lạnh.

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, tiếp tục duy trì nét đẹp văn hoá truyền thống từ tục lấy nước mới của người dân nơi đây, hằng năm, vào những ngày đầu năm mới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cao Bằng thường tổ chức Nghi lễ lấy nước đầu nguồn Pác Bó tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Quảng Hà, huyện Hà Quảng.

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

“Nghi lễ rước nước đầu nguồn trong Lễ hội về nguồn Pác Bó hằng năm không chỉ nhằm thực hiện có hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc các dân tộc Tày, Nùng mà còn giáo dục truyền thống cho các thế hệ hướng về cội nguồn. Đây còn là dịp để nhân dân và du khách tưởng nhớ tới công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, bồi đắp thêm tình yêu quê hương đất nước” - ông Nông Thái Học nhấn mạnh.

Tục lấy nước mới đầu năm không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn thể hiện nét sinh hoạt cộng đồng mang đậm bản sắc truyền thống độc đáo của dân tộc Tày, Nùng.
Đỗ Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: dân tộc Tày

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Phú Thọ: Không tổ chức cướp phết tại Lễ hội Phết Hiền Quan

Phú Thọ: Không tổ chức cướp phết tại Lễ hội Phết Hiền Quan

Lễ hội Phết Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ diễn ra từ ngày 12-13 tháng Giêng, chỉ tổ chức nghi lễ tại đình, không tổ chức lễ đánh trận phết.
Mẹ Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano Thái Thị Liên qua đời

Mẹ Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano Thái Thị Liên qua đời

Mẹ danh cầm Đặng Thái Sơn, nghệ sĩ piano, nhà giáo nhân dân Thái Thị Liên đã qua đời 31/1, thọ 105 tuổi, bà là người thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ nổi tiếng.
Thừa Thiên Huế: Cận cảnh hội vật hơn 200 năm tuổi được “phủ sóng” mạng xã hội

Thừa Thiên Huế: Cận cảnh hội vật hơn 200 năm tuổi được “phủ sóng” mạng xã hội

Ngày 31/1, lễ hội vật làng Sình, TP. Huế, Thừa Thiên Huế có lịch sử hơn 200 năm chính thức khai hội và được “phủ sóng” rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội.
Quảng Ninh: Khai hội Xuân Yên Tử năm 2023

Quảng Ninh: Khai hội Xuân Yên Tử năm 2023

Ngày 31/1 (mùng 10 tháng Giêng) TP Uông Bí (Quảng Ninh) đã trang trọng tổ chức Lễ khai Hội xuân Yên Tử. Lễ hội sẽ kéo dài 3 tháng đầu năm Quý Mão 2023.
Đà Nẵng: Rộn ràng Lễ rước sắc Thần tại đình làng Túy Loan

Đà Nẵng: Rộn ràng Lễ rước sắc Thần tại đình làng Túy Loan

Trong không khí hân hoan đầu Xuân Quý Mão 2023, Lễ hội đình làng Túy Loan đã chính thức khai mạc với Lễ rước sắc Thần, kế tiếp văn hóa truyền thống của làng.

Tin cùng chuyên mục

Lễ hội Đình Lục Nà năm 2023 hứa hẹn nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc

Lễ hội Đình Lục Nà năm 2023 hứa hẹn nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc

Lễ hội đình Lục Nà -Bình Liêu sẽ được tổ chức vào ngày 6-7/2 (tức ngày 16-17 tháng Giêng) với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao hấp dẫn.
Kỳ bí ngôi làng hơn một thế kỷ canh giữ bảo vật của vua Hàm Nghi

Kỳ bí ngôi làng hơn một thế kỷ canh giữ bảo vật của vua Hàm Nghi

Hơn một thế kỷ qua, người dân xã Gia Phú, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) thay nhau canh giữ báu vật của vua Hàm Nghi ban tặng.
Thêm 27 bảo vật vừa được công nhận bảo vật quốc gia

Thêm 27 bảo vật vừa được công nhận bảo vật quốc gia

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30/1/2023 công nhận 27 bảo vật quốc gia (đợt 11, năm 2022).
Lễ "mở cổng trời" ở Khu Di tích Am Tiên có gì đặc biệt?

Lễ "mở cổng trời" ở Khu Di tích Am Tiên có gì đặc biệt?

Mặc dù thời tiết rét sâu, thế nhưng từ sáng sớm 30/1 (tức mùng 9 Tết Nguyên đán) hàng ngàn du khách đã hành hương về Khu di tích Am Tiêm để dự lễ “mở cổng trời"
Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Ngày mùng 8 Tết Nguyên đán, chùa Thầy thuộc địa phận xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai (Hà Nội) tấp nập đón hàng vạn du khách tham quan, chiêm bái đầu năm.
Ngày khai hội chùa Hương Tích (Hà Tĩnh) đón 15.000 lượt du khách

Ngày khai hội chùa Hương Tích (Hà Tĩnh) đón 15.000 lượt du khách

Ngày 29/1 (tức mùng 8 tháng giêng), hàng chục nghìn du khách nườm nượp đổ về chùa Hương Tích vãn cảnh, hành hương ngày đầu khai hội.
Thừa Thiên Huế: Chính thức khai hội đền Huyền Trân

Thừa Thiên Huế: Chính thức khai hội đền Huyền Trân

Lễ hội Đền Huyền Trân là một hoạt động tiêu biểu của Festival Huế mùa Xuân được diễn ra tại núi Ngũ Phong, phường An Tây, thành phố Huế, Thừa Thiên Huế.
Hàng vạn du khách đến đền Cửa Đạt cầu may đầu năm mới

Hàng vạn du khách đến đền Cửa Đạt cầu may đầu năm mới

Những ngày đầu năm mới Quý Mão 2023, đã có hàng vạn du khách tụ hội về đền Cửa Đạt của tỉnh Thanh Hóa để dâng hương, cầu may mắn, mong cho một năm mới bình an.
Bỏ túi kinh nghiệm đi đền ông Hoàng Mười chi tiết nhất 2023

Bỏ túi kinh nghiệm đi đền ông Hoàng Mười chi tiết nhất 2023

Nắm vững những kinh nghiệm đi lễ đền ông Hoàng Mười sau đây để hành trình tham quan, hành hương của bạn thêm phần trọn vẹn khi đến với Nghệ An.
Đền ông Hoàng Mười đông đúc người dân, du khách xin lộc ngày đầu năm

Đền ông Hoàng Mười đông đúc người dân, du khách xin lộc ngày đầu năm

Những ngày đầu xuân năm mới, đông đảo người dânn, du khách thập phương về đền ông Hoàng Mười, huyện Hưng Nguyên để dâng hương, dâng lễ cầu bình an, phúc lộc.
Chen chân “mua may bán đắt” tại chợ họp 1 lần duy nhất trong năm

Chen chân “mua may bán đắt” tại chợ họp 1 lần duy nhất trong năm

Đêm ngày 7 rạng sáng ngày 8 tháng giêng chợ Viềng tỉnh Nam Định đã được khai mạc, người dân khắp nơi ùn ùn đổ về “mua may bán đắt”.
Hội Lim Xuân Quý Mão 2023: Nghiêm cấm hát quan họ “ngửa nón xin tiền”

Hội Lim Xuân Quý Mão 2023: Nghiêm cấm hát quan họ “ngửa nón xin tiền”

Hội Lim Xuân Quý Mão 2023 cần thực hiện với tinh thần vui tươi, thiết thực, đảm bảo tính trang nghiêm, an toàn và tiết kiệm.
Hà Nam: Đón nhận Bằng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng

Hà Nam: Đón nhận Bằng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng

Vừa qua, UBND xã Đức Lý (Lý Nhân - Hà Nam) đã tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng.
Ninh Bình: Khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023

Ninh Bình: Khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023

Sáng 27/1 (mùng 6 tháng Giêng), chùa Bái Đính đã diễn ra Lễ khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023.
Đảm bảo an ninh trật tự phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023

Đảm bảo an ninh trật tự phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023

Để đảm bảo an ninh trật tự cho phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023, các cơ quan chức năng liên quan tỉnh Nam Định sẽ triển khai nhiều hoạt động.
Nhộn nhịp Lễ hội khèn hoa, Hội xuân mở cổng trời trên đỉnh Fansipan

Nhộn nhịp Lễ hội khèn hoa, Hội xuân mở cổng trời trên đỉnh Fansipan

Sáng 26/1 (tức mùng 5 Tết Quý Mão), khu du lịch Sun World Fansipan Legend tưng bừng khai mạc Lễ hội khèn hoa và Hội xuân mở cổng trời.
Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam”

Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam”

Ngày 27/01/2023, Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (1973-2023)” đã chính thức được phát hành.
Cúng khai trương đầu năm như thế nào để làm ăn thuận lợi, phát tài?

Cúng khai trương đầu năm như thế nào để làm ăn thuận lợi, phát tài?

Cúng khai trương đầu năm mới là điều quan trọng để khởi đầu công việc làm ăn, buôn bán, kinh doanh của các tiểu thương, doanh nghiệp.
Tựa sách nào bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023?

Tựa sách nào bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023?

Đắc nhân tâm, Cây cam ngọt của tôi, Võ Văn Kiệt trăm năm một chữ dân, Muôn kiếp nhân sinh là những tựa sách bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão.
Khai mạc Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Khai mạc Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa được tổ chức để tưởng nhớ công lao to lớn của người Anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ...
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động