Cơ hội cho doanh nghiệp nội địa gia nhập mạng lưới sản xuất thế giới

"Rào cản" kìm hãm khả năng bứt phá của doanh nghiệp nội địa 

Hội thảo do Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và Đầu tư thuộc Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức. Hội thảo được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội kết hợp hình thức trực tuyến.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, bộ, ngành, địa phương; hiệp hội ngành hàng; tổ chức xúc tiến thương mại; cùng các doanh nghiệp liên quan.

Chương trình nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp cập nhật xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, phân tích vị thế mới của Việt Nam trong làn sóng dịch chuyển này. 

Hội thảo cũng nhằm đưa ra cơ hội, thách thức và tiềm năng thực tế của doanh nghiệp nội địa khi gia nhập mạng lưới sản xuất thế giới. Đồng thời trong chương trình có tư vấn một số giải pháp về tài chính, công nghệ, chuẩn hóa năng lực doanh nghiệp thông qua minh bạch hóa thông tin chuỗi cung ứng.

Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết, bước sang năm 2026, cục diện địa chính trị và kinh tế thế giới tiếp tục trải qua những biến động sâu sắc, phức tạp. Làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra với tốc độ mạnh mẽ.

Các tập đoàn đa quốc gia đang đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm thiểu rủi ro hệ thống thông qua các mô hình dịch chuyển sản xuất tiên tiến, nổi bật là xu hướng kết hợp linh hoạt giữa chiến lược Trung Quốc cộng một (China +1), dịch chuyển sản xuất về gần thị trường tiêu thụ và chuyển dịch chuỗi giá trị sang các quốc gia có sự đồng điệu về chính sách.

Trong làn sóng dịch chuyển mang tính lịch sử này, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng thu hút sự chú ý đặc biệt nhờ giữ vững được sự ổn định vĩ mô và sở hữu mạng lưới liên kết kinh tế sâu rộng với 17 hiệp định thương mại tự do đã được ký kết và thực thi.

"Chúng ta đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế, chuyển mình từ một mắt xích gia công đơn thuần thành một trung tâm sản xuất và cung ứng quan trọng, có hàm lượng giá trị gia tăng cao trong mạng lưới toàn cầu", ông Tài nhấn mạnh.

Tuy nhiên, thực tế khách quan cũng chỉ ra rằng, đi kèm với thời cơ chiến lược luôn là những thách thức vô cùng gai góc.

Để có thể bước chân vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp nội địa đang phải đối mặt với những tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt. Đó là các rào cản xanh liên quan đến phát triển bền vững, các tiêu chí đánh giá khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị, yêu cầu bắt buộc về tối ưu hóa quy trình sản xuất thông qua chuyển đổi số sâu rộng, cũng như tính minh bạch tuyệt đối trong công tác truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ nguyên liệu đầu vào cho đến thành phẩm đầu ra.

"Đứng trước những tiêu chuẩn khắt khe đó, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận vào thực trạng của khối doanh nghiệp nội địa", ông Tài cho biết. 

Phần lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam hiện nay vẫn đang tồn tại một khoảng cách năng lực khá lớn so với yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia. Sự hạn chế về quy mô vốn, sự thiếu hụt trong tiếp cận các giải pháp công nghệ tiên tiến, quy trình quản trị dòng dữ liệu chưa được chuẩn hóa và hạ tầng logistics chưa đồng bộ đang là những rào cản vô hình kìm hãm khả năng bứt phá của doanh nghiệp nội địa.

"Nếu không kịp thời nhận diện và có các giải pháp can thiệp mang tính hệ thống, doanh nghiệp Việt Nam sẽ đứng trước nguy cơ bị gạt ra lề của chuỗi giá trị toàn cầu", ông Tài nhấn mạnh. 

Từ áp lực tiêu chuẩn xanh đến cơ hội nâng tầm năng lực doanh nghiệp Việt

Để tháo gỡ những điểm nghẽn, Hội thảo tổ chức với mục tiêu cốt lõi là trở thành cầu nối tri thức và giải pháp thực tiễn, giúp các doanh nghiệp định hình lại lộ trình phát triển và chủ động đầu tư nguồn lực một cách hiệu quả nhất.

Theo đó, nội dung của chương trình sẽ tập trung thảo luận sâu về ba trụ cột giải pháp cốt lõi, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh toàn diện.

Thứ nhất, tập trung vào việc phát triển hệ thống hạ tầng logistics và ứng dụng công nghệ số nhằm mạch máu sản xuất được lưu thông liên tục, linh hoạt với chi phí tối ưu.

Nội dung thứ hai là, giải pháp xây dựng hạ tầng xác thực dữ liệu thông qua các công cụ chuẩn hóa, định danh và minh bạch hóa thông tin trong chuỗi cung ứng, đây được coi là chiếc chìa khóa vàng để doanh nghiệp vượt qua các hàng rào kỹ thuật về kiểm định và truy xuất nguồn gốc một cách tự động, đáng tin cậy.

Cuối cùng là giải pháp tiếp cận nguồn tài chính và công nghệ mới, giới thiệu các công cụ tín dụng xanh và các gói hỗ trợ vốn linh hoạt được thiết kế chuyên biệt để doanh nghiệp chủ động đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất và xanh hóa quy trình vận hành.

"Thông qua các bài tham luận chuyên sâu và phiên hỏi đáp trao đổi trực tiếp, cộng đồng doanh nghiệp sẽ thu lượm được những định hướng thực tiễn, sát sườn với quy mô và đặc thù riêng của đơn vị mình để xây dựng kế hoạch hành động khả thi", ông Tài nói. 

Theo đó, tại hội thảo, các chuyên gia sẽ đưa ra bức tranh toàn cảnh về tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị và dịch chuyển sản xuất, từ làn sóng "China +1" đến những tiêu chuẩn về ESG và truy xuất nguồn gốc.

Doanh nghiệp được cung cấp các điều kiện tham gia một số chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI, tìm hiểu về khoảng cách năng lực của doanh nghiệp nội địa; khuyến nghị các giải pháp tiếp cận tài chính và công nghệ cho doanh nghiệp để tham gia hiệu quả các chuỗi cung ứng. 

Nhiều doanh nghiệp tham dự cho rằng, hội thảo không chỉ mang lại góc nhìn chiến lược mà còn mở ra cơ hội hợp tác, liên kết kinh doanh ngay tại sự kiện thông qua các hoạt động trưng bày, kết nối giao thương bên lề. Đây được xem là bước hỗ trợ quan trọng giúp doanh nghiệp nội địa nâng cao sức cạnh tranh và thích ứng với yêu cầu mới của thị trường toàn cầu.

Đại diện doanh nghiệp Trà shan tuyết cổ thụ Suối Giàng tham gia trưng bày sản phẩm tại hội thảo cho biết, chương trình mang lại nhiều thông tin hữu ích trong bối cảnh doanh nghiệp nông sản đang chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn xanh và yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường quốc tế.

Qua các tham luận, doanh nghiệp hiểu rõ hơn về xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đồng thời tiếp cận thêm các giải pháp công nghệ và logistics nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

“Đây không chỉ là diễn đàn chia sẻ thông tin mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp chè kết nối đối tác, tìm hướng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Hội thảo được đánh giá là hoạt động có ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Không chỉ cung cấp thông tin cập nhật về xu hướng dịch chuyển sản xuất, các tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc hay yêu cầu ESG, chương trình còn giúp doanh nghiệp nhận diện rõ khoảng cách năng lực để chủ động nâng cấp mô hình quản trị, công nghệ và logistics.