Cơ chế “xanh hóa” của EU và sự thích ứng của doanh nghiệp Việt

Là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam, việc EU áp dụng cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) sẽ tác động ít nhiều đến doanh nghiệp xuất khẩu Việt.
Gạo Việt Nam được thị trường châu Âu đón nhận Chuyển đổi xanh được xem là tất yếu và sống còn cho doanh nghiệp xuất khẩu Những thay đổi về chính sách từ các thị trường nhập khẩu gỗ chính của Việt Nam

EU hiện là thị trường xuất khẩu hàng hoá lớn thứ 3 của Việt Nam

Thỏa thuận xanh châu Âu (EGD) là phản ứng của EU đối với tình trạng khẩn cấp của các vấn đề môi trường, cụ thể là về khí hậu toàn cầu. Một bộ chính sách tái thiết lập cam kết của Ủy ban châu Âu, với tầm nhìn tới năm 2050. EGD bao gồm tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế: từ nông nghiệp đến năng lượng và từ vận tải đến xây dựng, thương mại,…

xuất khẩu hàng hóa
xuất khẩu hàng hóa

Vào ngày 14/7/2021, Ủy ban châu Âu đã thông qua một loạt đề xuất nhằm làm cho các chính sách của EU phù hợp nhằm giảm lượng phát thải ròng khí nhà kính ít nhất 55% vào năm 2030, so với mức của năm 1990.

Giảm phát thải khí nhà kính ít nhất 55% vào năm 2030 đòi hỏi tỷ trọng năng lượng tái tạo cao hơn trong sản xuất điện và hiệu quả sử dụng năng lượng cao hơn.

Ngày 11/11/2022, các nhà đàm phán của Nghị viện châu Âu (EP) và Hội đồng châu Âu, đại diện cho 27 quốc gia thànhviên EU, đã đạt được thỏa thuận về luật mang tên Quy định sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp (LULUCF). Luật mới đặt mục tiêu loại bỏ 310 triệu tấn CO2 từ nay đến năm 2030 thông qua việc sử dụng đất, cây xanh, các loại thực vật, sinh khối và gỗ.

Về cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) do EU ban hành là một chính sách thương mại về môi trường bao gồm các khoản thuế carbon đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường các nước thuộc EU dựa trên cường độ phát thải khí nhà kính trong quy trình sản xuất tại nước sở tại.

Cơ chế này sẽ giúp làm cân bằng giá carbon giữa sản phẩm nội địa và nhập khẩu, nhằm ngăn chặn nguy cơ các doanh nghiệp EU chuyển hoạt động sản xuất phát thải nhiều carbon sang các quốc gia khác để tranh thủ các tiêu chuẩn còn lỏng lẻo (rò rỉ carbon).

EU tin rằng cơ chế xanh đối với hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài EUthông qua hệ thống định giá carbon sẽ khuyến khích ngành công nghiệp sạch hơn ở các nước ngoài EU.

Hoạt động của CBAM trong giai đoạn chuyển tiếp sẽ được nghiên cứu, rà soát trước khi hệ thống chính thức có hiệu lực vào năm 2026. Ủy ban châu Âu sẽ đánh giá xem có nên mở rộng phạm vi CBAM sang các hàng hóa khác được xác định trong quá trình đàm phán hay không, bao gồm một số sản phẩm cuối nguồn và các lĩnh vực khác như như hóa chất hữu cơ và polyme như đề xuất trước đây của Nghị viện.

Sau giai đoạn chuyển tiếp, cơ chế này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và vận hành hoàn toàn vào năm 2034. Trong khoảng thời gian này, CBAM sẽ dần dần được áp dụng song song với việc loại bỏ dần các hạn ngạch miễn phí trong Hệ thống giao dịch phát thải của EU (EU ETS). Do đó, CBAM sẽ chỉ áp dụng đối với tỷ lệ phát thải không được hưởng lợi từ hạn ngạch miễn phí của ETS trong giai đoạn 2026 – 2034.

Ông Đỗ Hữu Hưng - Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ (Bộ Công Thương) - cho biết, tác động của CBAM đến sản lượng xuất khẩu là điều chắc chắn, trước tiên là mặt hàng thép và xi măng do suất phát thải lớn.

Tác động của CBAM đối với sản lượng xuất khẩu phụ thuộc vào một số yếu tố như độ co giãn của cầu hàng hóa, sự sẵn có của hàng hóa thay thế và mức độ mà doanh nghiệp sản xuất có thể chuyển chi phí thuế sang người tiêu dùng.

Có thể có nhiều quốc gia tiếp cận theo hướng này và mở rộng sang nhiều mặt hàng khác, nên đây cũng là xu hướng mà các doanhnghiệp cần tính đến từ đầu ngay trong quá trình xây dựng, hoạch định chiến lược sản xuất.

Ông Huỳnh Minh Vũ - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hội nhập quốc tế TP. Hồ Chí Minh (CIIS) - cho biết, EU là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam. Đặc biệt, kể từ khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực, kim ngạch thương mại hàng hoá giữa Việt Nam – EU đã tăng lên đáng kể.

Cũng theo ông Huỳnh Minh Vũ, EU hiện là thị trường xuất khẩu hàng hoá lớn thứ 3 của Việt Nam. Do đó, các chính sách liên quan đến nhập khẩu của EU đều ít nhiều tác động đến doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Đây là thách thức lớn đối với một số ngành hàng xuất khẩu nhưng đồng thời cũng là động lực để doanh nghiệp chủ động chuyển đổi xanh, hướng tới tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị như nào?

Theo các chuyên gia, Việt Nam đã cam kết đạt net zero vào năm 2050 và đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng hoá thạch sang năng lượng tái tạo, chuyển đổi công nghiệp xanh, nông nghiệp bền vững và kinh tế tuần hoàn. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, đổi mới quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Việc thị trường xuất khẩu áp dụng thuế cho hàng hoá phát thải carbon không chỉ thúc đẩy các doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu chuyển đổi xanh mà còn là động lực để các doanh nghiệp khác tham gia thị trường tín chỉ carbon. Theo đó, các doanh nghiệp có hoạt động giúp hấp thụ carbon được quy đổi thành tín chỉ carbon để mua bán, trao đổi.

Ông Đỗ Hữu Hưng cho hay, để thích ứng với xu thế chung trên toàn cầu trong đó có CBAM, các lĩnh vực có mặt hàng nằm trong danh mục chịu thuế hay không thì đều phải có được một sự nhận thức rất rõ về các quy định, yêu cầu của thị trường mà doanh nghiệp xuất khẩu.

Xanh hóa sản xuất là xu hướng bắt buộc thông qua việc chuyển đổi, đầu tư vào các công nghệ/thực hành sản xuất sạch hơn, giảm các chi phí cấu thành nên sản phẩm, đầu tư vào các biện pháp tiết kiệm năng lượng và các nguồn năng lượng tái tạo gồm điện mặt trời và điện gió để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Doanh nghiệp nói riêng và các bên liên quan nói chung cần hợp tác và đối thoại với EU để đảm bảo CBAM được thực thi theo cách công bằng và bình đẳng; hợp tác với tổ chức chứng nhận thứ ba để xác minh tính chính xác về hàm lượng carbon trong báo cáo của doanh nghiệp Việt Nam.

Cũng theo ông Đỗ Hữu Hưng, hiện Việt Nam đã gián tiếp đánh thuế carbon qua Thuế bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch (chưa thực sự phản ánh bản chất của việc định giá carbon). Việt Nam cũng đã xây dựng và ban hành những quy định, nghị định về kiểm kê khí nhà kính thể hiện qua các Điều 91, 92 và 139 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về quy địnhgiảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô dôn, Quyết định số 01/2022/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Hiện, các Bộ, ngành liên quan cũng đang nỗ lực để hoàn thiện Đề án phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, chuẩn bị cho sự vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon vào 2025, vận hành chính thức vào 2028,...

Theo lộ trình đề ra, từ tháng 10/2023 CBAM sẽ bắt đầu giai đoạn chuyển tiếp. Nhà nhập khẩu sẽ được yêu cầu tuân thủ các nghĩa vụ báo cáo và không chịu phí CBAM. Từ tháng 1/2026 CBAM bắt đầu được dần dần đưa vào song song với việc loại bỏ dần hạn ngạch miễn phí của Hệ thống Thương mại Khí thải Liên minh châu Âu (EU ETS).

Năm 2027, Ủy ban châu Âu thực hiện rà soát toàn diện về CBAM và năm 2034 CBAM chính thức vận hành toàn bộ. Các mặt hàng thuộc hiện điều chỉnh của CBAM hiện tại là sắt thép, nhôm, hydrogen, phân bón, xi măng, điện.

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Khí nhà kính

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Danh tính mặt hàng Việt Nam đã chi gần 12 tỷ USD nhập khẩu gần 2 tháng qua

Danh tính mặt hàng Việt Nam đã chi gần 12 tỷ USD nhập khẩu gần 2 tháng qua

Tính đến 15/2, Việt Nam đã chi tới 11,34 tỷ USD để nhập khẩu nhóm mặt hàng phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Sản phẩm ống thép của Việt Nam có mặt tại chuỗi bán lẻ của Nhật Bản

Sản phẩm ống thép của Việt Nam có mặt tại chuỗi bán lẻ của Nhật Bản

Chuỗi hệ thống bán lẻ có hơn 1.200 cửa hàng trên khắp Nhật Bản đã nhập khẩu ống thép Hòa Phát để bán tận tay tới người tiêu dùng.
Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê xuất khẩu suy yếu

Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê xuất khẩu suy yếu

Đồng USD và tồn kho tăng đẩy giá cà phê giảm. Hiện tượng El Nino thường mang mưa lớn ở Brazil và hạn hán ở Ấn Độ,tác động tiêu cực đến giá cà phê xuất khẩu.
2 tháng đầu năm cả nước xuất siêu 4,72 tỷ USD

2 tháng đầu năm cả nước xuất siêu 4,72 tỷ USD

2 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 113,96 tỷ USD, cán cân thương mại nghiêng về xuất khẩu với con số xuất siêu 4,72 tỷ USD.
Giá hạt điều xuất khẩu đang có xu hướng giảm

Giá hạt điều xuất khẩu đang có xu hướng giảm

Trong tháng 1/2024, giá điều xuất khẩu đạt bình quân 5.311 USD/tấn, giảm khoảng 5% so với cùng kỳ năm ngoái và đang tiếp tục có xu hướng giảm.

Tin cùng chuyên mục

Nhu cầu tiêu thụ lớn, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh 275%

Nhu cầu tiêu thụ lớn, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh 275%

Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) trong tháng 1/2024 đạt 42 triệu USD, tăng mạnh 275% so với cùng kỳ năm 2023.
Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Lào tăng 104,4%

Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Lào tăng 104,4%

Xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Lào trong thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng dựa trên cơ sở của mối quan hệ thương mại tích cực giữa hai nước.
Giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng tới 43%

Giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng tới 43%

Lượng cà phê xuất khẩu chỉ tăng 16,7% nhưng kim ngạch tăng tới 66,8%. Theo đó, giá cà phê xuất khẩu đạt gần 3.100 USD/tấn, tăng gần 43% so với cùng kỳ.
Quảng Ninh: Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Quảng Ninh: Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Theo báo cáo số liệu của Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái tính đến ngày 20/2/2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 19,65% so với cùng kỳ năm 2023.
Tháng 1 cả nước nhập khẩu hơn 5 triệu tấn than, tăng gần 217%

Tháng 1 cả nước nhập khẩu hơn 5 triệu tấn than, tăng gần 217%

Tháng 1/2024, cả nước nhập khẩu 5,077 triệu tấn than, tổng kim ngạch đạt 670 triệu USD, tăng tới 216,8% về lượng và tăng 150,2% về kim ngạch so với cùng kỳ 2023
Vì sao xuất khẩu gạo sang Pháp tăng đột biến tới 184 lần về giá trị

Vì sao xuất khẩu gạo sang Pháp tăng đột biến tới 184 lần về giá trị

Pháp đã bất ngờ vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam trong tháng đầu năm với khối lượng 17.919 tấn, thu về 18,64 triệu USD.
Sức ép tồn kho tăng lên, giá cà phê xuất khẩu tiếp tục đi xuống

Sức ép tồn kho tăng lên, giá cà phê xuất khẩu tiếp tục đi xuống

Đồng USD suy yếu và sức ép khi tồn kho đã qua chứng nhận tiếp đà hồi phục đã khiến giá cà phê xuất khẩu giằng co trong phiên.
Xuất khẩu hạt điều: Đẩy mạnh chế biến sâu để tận dụng các FTA

Xuất khẩu hạt điều: Đẩy mạnh chế biến sâu để tận dụng các FTA

Đẩy mạnh chế biến sâu để xuất khẩu hạt điều là cách để các doanh nghiệp tận dụng các FTA và gia tăng giá trị cho ngành hàng này.
Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Trong vòng 1 tuần qua, giá lúa trong nước và giá gạo xuất khẩu giảm chiếm sóng nhiều diễn đàn. Tâm lý “chờ đợi” là nguyên nhân của tình trạng này.
Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Tháng 1/2024 xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 84,73 triệu USD, giảm 1,5% về kim ngạch so với tháng 12/2023; tăng mạnh 69,3% so với tháng 1/2023.
Nhiều đơn hàng trở lại, doanh  nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Nhiều đơn hàng trở lại, doanh nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Ngay từ những ngày đầu năm 2024, nhiều doanh nghiệp da giày liên tục đón tin vui khi đơn hàng quay trở lại, một số doanh nghiệp có đủ đơn hàng cho quý II/2024.
Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sự cải thiện từ nguồn cung, kết hợp chênh lệch tỷ giá gây sức ép đến giá cà phê. Giá cà phê tiếp đà suy yếu mức giảm 3,43% với Arabica và 3,53% với Robusta.
Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Nếu vận tải đường hàng không chi phí cao, thì đường sắt là bài toán dài hơi khi những xung đột địa chính trị khiến vận tải đường biển đang là vấn đề rất nóng.
Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD là nhà xuất khẩu đứng đầu thế giới; XK thuỷ sản đón tin vui đầu năm.. là những tin nổi bật trong điểm tin tuần từ 19-26.
Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường, giảm 1 thị trường so với tháng 1/2023 (Philippines), và giảm 3 thị trường so với cả năm 2023.
Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Trong tháng đầu năm 2024, có 7 thị trường, nhóm thị trường mà Việt Nam nhập khẩu hàng hóa với kim ngạch đạt 1 tỷ USD trở lên.
Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Australia vẫn đứng đầu về thị trường cung cấp lúa mì cho Việt Nam, chiếm 40,3% trong tổng lượng và chiếm 44,4% trong tổng kim ngạch lúa mì nhập khẩu cả nước.
Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai vừa thực hiện phương án phân luồng đối với phương tiện chở hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.
Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính từ đầu năm đến ngày 15/2/2024, xuất khẩu gạo tiếp tục đạt kết quả tích cực với kim ngạch đạt 466,6 triệu USD.
Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Hơn 80.000 đồng/kg cà phê nhân xô. Đây được cho là mức giá trong mơ của người trồng cà phê, cũng là đỉnh lịch sử 30 năm qua đối với mặt hàng này.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động