Cơ chế nào để bịt “lỗ hổng” tiền ảo?

Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có khung pháp lý rõ ràng, đầy đủ, điều chỉnh đối với tiền ảo. Do vậy, cơ chế để bịt “lỗ hổng” tiền ảo là sớm xây dựng hoàn thiện pháp luật quy định một khung pháp lý hợp lý, toàn diện đối với tiền ảo, để bắt kịp với sự phát triển của khoa học và công nghệ, phù hợp với thời kỳ Cách mạng 4.0.
Bất chấp cảnh báo, giao dịch mua bán, trao đổi tiền ảo vẫn “nở rộ”

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Xuân Tiền - Trưởng văn phòng Luật sư Đồng Đội, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội để hiểu hơn về vấn đề này.

Thưa ông, thời gian qua, đã có nhiều website tiền ảo bị sập không rõ nguyên do, dù đã được cảnh báo nhiều, song nhu cầu đầu tư, kinh doanh tiền ảo hiện vẫn đang thu hút rất nhiều người tham gia và xem đây như một kênh đầu tư sinh lãi hấp dẫn. Ông có đánh giá gì về vấn đề này? Và đâu là những rủi ro mà người dân có thể gặp phải?

Việc tiền ảo thu hút được sự quan tâm của hàng triệu nhà đầu tư bất chấp những rủi ro, mặc dù đã được cảnh báo trước là do trong vòng 1 năm qua, giá trị của đồng tiền ảo đã tăng liên tục khi từ dưới 5.000 USD vào đầu năm 2020 đã tăng lên hơn 10 lần, đỉnh điểm là vượt 50 nghìn USD/coin như vừa qua. Bên cạnh đó, các sàn giao dịch tiền ảo đã sử dụng rất nhiều biện pháp rất tinh vi để quảng bá, marketing một cách rầm rộ, gây sự chú ý, lôi kéo mọi người tìm hiểu và tham gia. Với mục đích là đánh vào lòng tham của những người thiếu hiểu biết về lĩnh vực này.

Cơ chế nào để bịt “lỗ hổng” tiền ảo?
Luật sư Trần Xuân Tiền - Trưởng văn phòng Luật sư Đồng Đội, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội

Tuy nhiên, hiện nay, tiền ảo chỉ được coi là một dạng tiền kỹ thuật số, không được phát hành bởi Chính phủ hay một tổ chức tài chính nào tại Việt Nam. Việc tiền ảo chưa được công nhận là một dạng tài sản được lưu thông kéo theo hệ lụy nhiều người chơi gặp rủi ro trong các giao dịch dân sự như sở hữu, thừa kế, hợp đồng hay bồi thường thiệt hại. Khi sập sàn thì nhà đầu tư sẽ mất trắng số tiền đã tham gia. Ngoài ra, do các giao dịch liên quan đến tiền ảo không bị chi phối và kiểm soát bởi cơ quan quản lý Nhà nước nào, cho nên nguy cơ bị tấn công, đánh cắp, thay đổi dữ liệu hoặc bị ngừng giao dịch của các nhà đầu tư là rất lớn.

Từ việc liên tiếp các vụ lừa đảo quy mô lớn thông qua các sàn giao dịch tiền ảo dưới hình thức đa cấp đã xảy ra nhiều năm nhưng vẫn chưa có quy định cơ quan Nhà nước quản lý lĩnh vực này. Theo ông, nguyên nhân do đâu?

Thứ nhất, tình trạng các vụ lừa đảo tiền ảo lớn thông qua các sàn giao dịch tiền ảo dưới hình thức đa cấp đã diễn ra nhiều năm qua nhưng vẫn chưa có quy định cơ quan Nhà nước quản lý lĩnh vực này do đây là một hiện tượng xã hội mới, pháp luật Việt Nam lại chưa có hành lang pháp lý rõ ràng về quản lý, kinh doanh sử dụng tiền ảo. Do đó, khi xảy ra việc lừa đảo từ loại hình đầu tư này, các cơ quan chức năng khó khăn trong việc xử lý đúng người đúng tội. Và thường cũng chỉ xử lý tội Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đồng thời việc chứng minh thiệt hại để đòi bồi thường cũng rất gian nan vì không phải ai cũng đủ tỉnh táo để lưu giữ lại các bằng chứng.

Thứ hai, đây là một loại hình giao dịch dân sự, người tham gia tự động nộp tiền và tự tham gia trò chơi đầu tư này. Hình thức đầu tư là tự nguyện, thỏa thuận tham gia giữa các bên nên pháp luật khó có thể đưa ra cơ chế kiểm soát, quản lý cũng như các quy định pháp luật cụ thể để không làm ảnh hưởng đến các quyền dân sự của người dân. Đồng thời, do lợi nhuận được các sàn giao dịch cam kết hấp dẫn, cộng thêm phí môi giới hoa hồng cao ngất ngưởng khiến cho rất nhiều người tự nguyện tham gia với mong muốn làm giàu nhanh chóng.

Đánh giá của ông về các văn bản pháp lý trong hoạt động, giao dịch liên quan tiền ảo hiện nay, đặc biệt là những mặt tồn tại, hạn chế?

Hiện nay, đã có một số ghi nhận chính thức về mặt chính sách, pháp luật liên quan đến tiền ảo, bao gồm: Thông cáo báo chí của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về tiền ảo; Quyết định số 1255/QĐ-TTg về phê duyệt đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo; Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường quản lý các hoạt động liên quan tới Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác; và Chỉ thị số 02/CT-NHNN về các biện pháp tăng cường kiểm soát các giao dịch, hoạt động liên quan đến tiền ảo.

Việc ban hành các văn bản pháp lý liên quan đến tiền ảo là hết sức cần thiết, song còn tồn tại một số hạn chế. Trước hết, chưa có được một cách hiểu chính thức về tiền ảo trong các văn bản pháp luật ở Việt Nam. Đây được coi là một rào cản và khó khăn đặt ra khi xác định các vấn đề pháp lý liên quan đến tiền ảo cũng như giải quyết các tranh chấp liên quan đến tiền ảo trong thực tiễn. Đồng thời chưa có quy định nào của pháp luật dân sự khẳng định tiền ảo là một loại tài sản. Theo đó, các quan hệ dân sự như sở hữu, thừa kế, hợp đồng hay bồi thường thiệt hại liên quan đến tiền ảo cũng gần như rơi vào “khoảng trống”, không có cơ chế để giải quyết một cách phù hợp.

Hơn nữa, kinh doanh tiền ảo không nằm trong các ngành nghề kinh doanh mà pháp luật cấm, cũng không thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật đầu tư năm 2020. Trên thực tế, các hoạt động huy động vốn bằng tiền ảo (ICO) hoặc các sàn giao dịch tiền ảo vẫn diễn ra, các chủ thể vẫn tiến hành các hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng, góp vốn, huy động vốn đầu tư… bằng các đồng tiền ảo. Tuy nhiên, quy trình thành lập, đăng ký thành lập, cấp mã số thuế, trách nhiệm hoặc các hoạt động hay chế tài liên quan đến tiền ảo hiện nay pháp luật vẫn còn đang bỏ ngỏ.

Trước thách thức đặt ra, Việt Nam vẫn chưa có khung pháp luật rõ ràng, đầy đủ và còn tồn tại nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến tiền ảo. Vậy, cơ chế nào để bịt “lỗ hổng” tiền ảo, thưa ông?

Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có khung pháp lý rõ ràng, đầy đủ đối với tiền ảo. Do vậy, cơ chế để bịt “lỗ hổng” tiền ảo là sớm xây dựng hoàn thiện pháp luật quy định một khung pháp lý hợp lý, toàn diện điều chỉnh đối với tiền ảo, để bắt kịp với sự phát triển của khoa học và công nghệ, phù hợp với thời kỳ Cách mạng 4.0. Cụ thể: Cần đưa ra một định nghĩa rõ ràng, cụ thể về tiền ảo để xác định phạm vi đối tượng tiền ảo được điều chỉnh theo pháp luật Việt Nam. Đồng thời, cần ghi nhận tiền ảo là một loại tài sản mới (sửa đổi Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015 theo hướng bổ sung thêm “các loại tài sản khác do pháp luật quy định”). Từ đó, xác định các quan hệ pháp luật điều chỉnh phù hợp.

Đồng thời, để ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp, kiểm soát được một cách tối đa các hoạt động liên quan đến tiền ảo, Việt Nam chỉ nên công nhận các giao dịch liên quan đến tiền ảo đối với các ví giao dịch được đăng ký và có danh tính. Hơn nữa, trên thực tế, thời gian qua, nhiều tổ chức, cá nhân kinh doanh tiền ảo đã có được những khoản lợi nhuận khổng lồ, tuy nhiên, chúng ta lại không hề thu được khoản thuế nào bởi Việt Nam chưa có khung pháp luật về tiền ảo. Chính vì vậy, pháp luật về thuế của Việt Nam cũng cần có sự điều chỉnh, quy định cụ thể về sắc thuế và cách tính thuế đối với loại tài sản mới này.

Với sự bùng nổ của các loại tiền ảo hiện nay, ông có lưu ý gì đối với người dân khi tham gia vào các hệ thống giao dịch này nhằm tránh thiệt hại?

Trước tiên, để tránh những thiệt hại không đáng có người dân cần phải tìm hiểu thật kỹ thông tin trước khi tham gia đầu tư tiền ảo. Bởi hiện nay có rất nhiều dự án ma mạo danh các sàn giao dịch tiền điện tử sử dụng công nghệ Blockchain để lôi kéo nhà đầu tư. Khi đầu tư vào các dự án này, rủi ro bị mất tiền là rất cao. Ngoài ra, cho đến nay, vẫn chưa rõ ràng về khả năng phát triển trong tương lai của tiền ảo.

Đặc biệt, ở Việt Nam, tiền ảo chưa được pháp luật thừa nhận. Do đó, nếu người dân tham gia vào mua bán tiền ảo trên mạng, rất dễ trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo. Người tham gia giao dịch, thanh toán tiền điện tử nếu gặp rủi ro hoặc xảy ra tranh chấp sẽ không được pháp luật bảo vệ, thậm chí còn liên đới chịu trách nhiệm khi giao dịch với tội phạm. Khi tham gia đầu tư vào hệ thống tiền ảo cần chọn cho mình một chiến lược đầu tư phù hợp. Cần biết cách phân bổ nguồn vốn đầu tư cho hợp lý với khả năng kinh tế và hiểu biết của mình.

Xin cảm ơn ông!

Đỗ Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Sáng 9/2, xét xử Hoàng Thị Thuý Nga, nguyên Phó TGĐ Công ty AIC và đồng phạm

Sáng 9/2, xét xử Hoàng Thị Thuý Nga, nguyên Phó TGĐ Công ty AIC và đồng phạm

Hoàng Thị Thúy Nga cùng 19 đồng phạm sẽ bị TAND TP.Hồ Chí Minh xét xử về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Rà soát thực hiện nghiệp vụ tại Chi Cục Hải quan Cửa khẩu cảng Sài Gòn Khu vực 1

Rà soát thực hiện nghiệp vụ tại Chi Cục Hải quan Cửa khẩu cảng Sài Gòn Khu vực 1

Kết luận của Cục trưởng Cục Hải quan TP.Hồ Chí Minh tại cuộc họp rà soát việc thực hiện nghiệp vụ hải quan tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu cảng Sài Gòn Khu vực 1.
Truy tố Cựu Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển Nhà Đà Nẵng và thuộc cấp

Truy tố Cựu Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển Nhà Đà Nẵng và thuộc cấp

Cựu Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư phát triển nhà Đà Nẵng và thuộc cấp bị truy tố vì quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí nhiều tỷ đồng.
Cảng vụ hàng không miền Nam thông tin về hành khách bị cấm vận chuyển có thời hạn

Cảng vụ hàng không miền Nam thông tin về hành khách bị cấm vận chuyển có thời hạn

Cảng vụ hàng không miền Nam (Cục Hàng không Việt Nam) vừa có thông báo thông tin về hành khách bị cấm vận chuyển có thời hạn bằng đường hàng không.
Lâm Đồng: Nam nhân viên Điện máy Xanh thu thập thông tin thẻ tín dụng chiếm đoạt tài sản

Lâm Đồng: Nam nhân viên Điện máy Xanh thu thập thông tin thẻ tín dụng chiếm đoạt tài sản

Công an tỉnh Lâm Đồng vừa làm rõ vụ nam nhân viên siêu thị Điện máy Xanh chiếm đoạt tài sản qua hình thức thu thập thông tin thẻ tín dụng của khách hàng.

Tin cùng chuyên mục

Bắt giữ ổ nhóm “những chú báo nhỏ” tấn công, chém người đi đường ở Hà Nội

Bắt giữ ổ nhóm “những chú báo nhỏ” tấn công, chém người đi đường ở Hà Nội

Nguyễn Quốc Toản cùng 10 thanh niên lập nhóm "những chú báo nhỏ" mang hung khí, phóng xe máy, rú ga trên các tuyến phố, tấn công người đi đường không cần lý do.
Bà Rịa - Vũng Tàu: Phát hiện doanh nghiệp nước ngoài xả thải trộm

Bà Rịa - Vũng Tàu: Phát hiện doanh nghiệp nước ngoài xả thải trộm

Vừa qua, Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về môi trường Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng tàu đã phát hiện một doanh nghiệp nước ngoài xả thải trộm ra môi trường.
Công an Hải Dương xác minh vụ cô đồng Trương Hương bổ cau

Công an Hải Dương xác minh vụ cô đồng Trương Hương bổ cau 'đúng nhận, sai cãi'

Lực lượng chức năng thị xã Kinh Môn (tỉnh Hải Dương) đang vào cuộc xác minh thông tin cô đồng Trương Hương bổ cau 'đúng nhận sai cãi' gây xôn xao mạng xã hội.
Thu hồi 11,5 tỷ đồng tại Dự án Khu đô thị mới phía Tây thị trấn Nam Sách

Thu hồi 11,5 tỷ đồng tại Dự án Khu đô thị mới phía Tây thị trấn Nam Sách

Thanh tra tỉnh Hải Dương vừa thu hồi 11,5 tỷ đồng sai phạm của Liên danh cty Hoàng Thanh và công ty Hưng Thịnh tại Dự án Khu đô thị mới phía Tây TT.Nam Sách.
Ninh Thị Vân Anh có thể đối diện mức án 30 năm tù

Ninh Thị Vân Anh có thể đối diện mức án 30 năm tù

Theo luật sư, với hai tội danh của Ninh Thị Vân Anh, mức phạt cao nhất có thể lên tới 30 năm tù.
Bình Thuận: Khởi tố thêm 5 bị can liên quan vụ nhận hối lộ tại Đội Quản lý thị trường số 2

Bình Thuận: Khởi tố thêm 5 bị can liên quan vụ nhận hối lộ tại Đội Quản lý thị trường số 2

Liên quan đến vụ án nhận hối lộ của doanh nghiệp tại Cục Quản lý thị trường Bình Thuận, đến nay có 11 bị can bị khởi tố.
Thanh Hóa: Khởi tố vụ án vợ chết, chồng bị thương xảy ra ở xã Hoằng Đồng

Thanh Hóa: Khởi tố vụ án vợ chết, chồng bị thương xảy ra ở xã Hoằng Đồng

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án về tội giết người, khiến vợ tử vong, chồng bị thương xảy ra tại xã Hoằng Đồng, huyện Hoằng Hóa
Bắt tạm giam thuyền trưởng vụ lật ca nô khiến 17 người tử vong ở Quảng Nam

Bắt tạm giam thuyền trưởng vụ lật ca nô khiến 17 người tử vong ở Quảng Nam

Ông Lê Sen - thuyền trưởng trong vụ lật ca nô khiến 17 người tử vong ở Quảng Nam bị bắt về tội Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy.
Vĩnh Phúc: Tạm giữ khẩn cấp tài xế ô tô đâm thẳng vào cảnh sát giao thông

Vĩnh Phúc: Tạm giữ khẩn cấp tài xế ô tô đâm thẳng vào cảnh sát giao thông

Cơ quan CSĐT Công an huyện Vĩnh Tường đã ra lệnh tạm giữ khẩn cấp, quyết định tạm giữ đối với tài xế ô tô đâm thẳng vào cảnh sát giao thông.
Đối tượng cầm đầu đường dây cung cấp ma túy “nước biển” khiến 6 học sinh nhập viện là ai?

Đối tượng cầm đầu đường dây cung cấp ma túy “nước biển” khiến 6 học sinh nhập viện là ai?

Đối tượng Thân Hoàng Vĩnh Long (sinh năm 2000), cầm đầu đường dây cung cấp ma túy "nước biển" khiến 6 học sinh tại TP. Đà Nẵng nhập viện đã ra đầu thú.
Bắt đối tượng phá cửa ô tô, trộm tài sản trong bãi đậu xe sân bay quốc tế Đà Nẵng

Bắt đối tượng phá cửa ô tô, trộm tài sản trong bãi đậu xe sân bay quốc tế Đà Nẵng

Công an thành phố Đà Nẵng đã làm rõ và bắt giữ đối tượng phá cửa xe ô tô, trộm tài sản trong bãi đậu xa sân bay quốc tế Đà Nẵng hồi tháng 01/2023.
Đà Nẵng: Bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản, trốn truy nã

Đà Nẵng: Bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản, trốn truy nã

Đang trốn truy nã nhưng vì nghiện nặng nên Hứa Lê Xuân Hiền về thành phố mua ma túy và bị lực lượng chức năng thành phố Đà Nẵng phát hiện, bắt giữ.
Thanh Hóa: Công an điều tra vụ phát hiện bộ xương người trong khu đô thị

Thanh Hóa: Công an điều tra vụ phát hiện bộ xương người trong khu đô thị

Cơ quan công an đang điều tra, làm rõ bộ xương người được phát hiện trong mặt bằng Khu đô thị Đông Hương, TP. Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
Khởi tố 13 bị can tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 9201D Quảng Nam

Khởi tố 13 bị can tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 9201D Quảng Nam

Công an tỉnh Quảng Nam vừa khởi tố vụ án, khởi tố 13 bị can về tội Nhận hối lộ và Môi giới hối lộ xảy ra tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 9201D.
Đà Nẵng: Xử phạt 50 triệu đồng và đình chỉ hoạt động một cơ sở thẩm mỹ

Đà Nẵng: Xử phạt 50 triệu đồng và đình chỉ hoạt động một cơ sở thẩm mỹ

Có nhiều vi phạm trong hoạt động, cơ sở thẩm mỹ Carla Beauty Center bị phạt 50 triệu đồng và đình chỉ hoạt động kinh doanh trong thời hạn 4 tháng 14 ngày.
Kỷ luật Phó Chủ tịch huyện Quan Hóa

Kỷ luật Phó Chủ tịch huyện Quan Hóa

Bà Phạm Thị Lượng, Phó Chủ tịch UBND huyện Quan Hóa đã bị Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thanh Hóa kỷ luật với hình thức khiển trách.
Công an Ninh Thuận tìm bị hại của kẻ lừa đảo chuyên nghiệp

Công an Ninh Thuận tìm bị hại của kẻ lừa đảo chuyên nghiệp

Không chỉ làm giấy tờ giả để bán đất ảo, Nguyễn Văn Kiên (trú tỉnh Ninh Thuận) còn thuê ôtô tự lái, làm giả giấy tờ rồi mang đi cầm cố.
Tuyên phạt 20 năm tù với

Tuyên phạt 20 năm tù với 'siêu lừa' Bùi Hoàng Giang

Ngày 6/2, Tòa án nhân dân Cấp cao tại Hà Nội đã tuyên phạt 20 năm tù đối với bị cáo Bùi Hoàng Giang về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Đà Nẵng: Giám đốc công ty lừa đảo bán xe ô tô rồi giả vờ thuê lại để chiếm đoạt

Đà Nẵng: Giám đốc công ty lừa đảo bán xe ô tô rồi giả vờ thuê lại để chiếm đoạt

Ông Tô Đình Giống làm giấy tờ giả để lừa đảo bán xe ô tô cho ông L.H.Tr với giá 450 triệu đồng rồi giả vờ thuê lại chiếc xe sau đó chiếm đoạt để tiêu xài.
Hà Tĩnh: Bắt 13 cán bộ địa chính nhận tiền “bôi trơn" làm nhanh sổ đỏ

Hà Tĩnh: Bắt 13 cán bộ địa chính nhận tiền “bôi trơn" làm nhanh sổ đỏ

13 đối tượng là cán bộ địa chính, cán bộ thuế và văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất ở Hà Tĩnh vừa bị bắt vì nhận tiền "bôi trơn" để làm sổ đỏ cho người dân.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động