Chứng nhận xuất xứ: Doanh nghiệp nhỏ và vừa mong được hỗ trợ

Đã có sản phẩm xuất khẩu nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa khai thác được ưu đãi thuế quan từ các FTA do thiếu thông tin và chưa hiểu quy tắc xuất xứ hàng hóa.

Chưa khai thác hết ưu đãi từ các FTA

Tham gia thị trường xuất khẩu từ năm 2026, Công ty TNHH Thương mại Quốc tế NVC Group đã đưa sản phẩm than BBQ sang Nhật Bản và Hàn Quốc. Sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp là than trắng sản xuất từ cây bạch đàn, phục vụ nhà hàng và hộ gia đình.

Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc NVC Group cho biết, doanh nghiệp hiện sản xuất khoảng 60 tấn sản phẩm mỗi tháng, giá bán trung bình 1.800 USD/tấn. Sản phẩm đã được xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, trong đó có hoạt động bán lẻ cho chuỗi nhà hàng Nhật Bản.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Quốc tế NVC Group.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Quốc tế NVC Group.

Trong hoạt động xuất khẩu sang Nhật Bản, doanh nghiệp đã sử dụng mẫu C/O theo Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - Nhật Bản (mẫu VJ), được hưởng thuế nhập khẩu 0%. “Chúng tôi không gặp khó khăn gì khi xin mẫu C/O VJ bởi được các đơn vị logistics, forwarder, cơ quan chứng nhận xuất xứ hỗ trợ, thủ tục chứng nhận xuất xứ khá thuận lợi”, ông Chiến chia sẻ.

Tuy nhiên, do mới thành lập cuối năm 2025, NVC Group chưa có điều kiện tìm hiểu sâu các hiệp định thương mại tự do (FTA) khác, cũng như chưa nắm rõ điều kiện và cách thức khai thác ưu đãi từ từng hiệp định.

Nhu cầu mở rộng xuất khẩu của doanh nghiệp đang hiện hữu khi sản phẩm chưa đáp ứng đủ đơn hàng tại Nhật Bản. Bên cạnh khó khăn về điều kiện sản xuất, mặt bằng và công nghệ xử lý khí thải, việc tiếp cận thông tin thị trường, chính sách thương mại cũng là vấn đề doanh nghiệp quan tâm.

Tại Hợp tác xã Nhà Xanh Toàn Cầu, khó khăn trong tiếp cận chính sách xuất xứ hàng hóa cũng được đặt ra. Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Thành Tôn, Giám đốc Kinh doanh và Truyền thông của hợp tác xã cho hay, đơn vị đang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm từ cây chia trồng tại Lai Châu. Ngoài thị trường trong nước, hợp tác xã đã kết nối với một số doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm tại Nhật Bản, đồng thời xuất khẩu sang Mỹ và Dubai.

Tuy nhiên, hợp tác xã hiện chủ yếu xuất khẩu hàng lẻ, chưa xuất khẩu với quy mô lớn nên chưa chuyên sâu tìm hiểu các FTA. Thông tin về FTA mà đơn vị tiếp cận chủ yếu thông qua doanh nghiệp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ hồ sơ và thu phí thực hiện. Hợp tác xã cũng chưa có điều kiện kết nối trực tiếp với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương để tìm hiểu đầy đủ về các hiệp định, quy tắc xuất xứ và thủ tục hưởng ưu đãi.

Thực tế từ hai đơn vị cho thấy, dù đã có sản phẩm xuất khẩu và từng bước kết nối với đối tác nước ngoài, doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin về FTA. Việc phân biệt giữa chứng nhận chất lượng, điều kiện nhập khẩu và chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan cũng là nội dung cần được hướng dẫn cụ thể.

Mong được hướng dẫn trực tiếp, giảm chi phí thủ tục

Qua ghi nhận thực tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa mong muốn được hỗ trợ tìm hiểu chính sách, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện thủ tục liên quan đến xuất xứ hàng hóa.

Với NVC Group, ông Chiến đánh giá tích cực sự hỗ trợ của các đơn vị trong quá trình thực hiện thủ tục thuế, cấp C/O và hoàn thiện giấy tờ xuất khẩu. Tuy nhiên, do mới tham gia thị trường, doanh nghiệp vẫn cần được cung cấp thêm thông tin về các FTA, nhất là điều kiện và cách thức tận dụng ưu đãi thuế quan.

Ông Vũ Thành Tôn, Giám đốc Kinh doanh và Truyền thông Hợp tác xã Nhà Xanh Toàn Cầu.

Ông Vũ Thành Tôn, Giám đốc Kinh doanh và Truyền thông Hợp tác xã Nhà Xanh Toàn Cầu.

Trong khi đó, Hợp tác xã Nhà Xanh Toàn Cầu mong muốn được hướng dẫn trực tiếp về các hiệp định thương mại và thủ tục xuất xứ. Theo ông Tôn, nếu được Bộ Công Thương hỗ trợ tìm hiểu chính sách, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các thủ tục cần thiết, hợp tác xã sẽ có thêm điều kiện mở rộng xuất khẩu, đồng thời giảm chi phí thuê dịch vụ bên ngoài.

Hiện đơn vị đã có các chứng nhận phục vụ tiếp cận một số thị trường như FDA đối với Mỹ, Halal đối với thị trường Trung Đông và Dubai, cùng ISO 22000. Tuy nhiên, các thủ tục liên quan đến chứng nhận xuất xứ và ưu đãi thuế quan từ FTA vẫn chưa được hợp tác xã chủ động thực hiện. 

Ông Tôn cho biết, khi chuyển sang xuất khẩu quy mô lớn và trực tiếp, hợp tác xã sẽ tìm hiểu các quy định, thực hiện thủ tục xin chứng từ xuất xứ phù hợp để hưởng ưu đãi thuế quan. Theo ông, việc tận dụng ưu đãi FTA có ý nghĩa thiết thực, nhất là khi doanh nghiệp tiếp cận những thị trường lớn. Nếu đáp ứng điều kiện của hiệp định, doanh nghiệp có thể được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu, qua đó tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh hỗ trợ thủ tục, hợp tác xã mong muốn thông tin về các FTA và chương trình xúc tiến thương mại được phổ biến rộng rãi, dễ tiếp cận hơn. Doanh nghiệp cần nắm rõ ưu đãi, điều kiện áp dụng để chủ động chuẩn hóa chất lượng, mẫu mã sản phẩm theo yêu cầu của khách hàng nước ngoài.

Trong định hướng phát triển thị trường, mở rộng xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được hỗ trợ cung cấp thông tin từng hiệp định, tư vấn quy tắc xuất xứ, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục cấp C/O phù hợp với từng mặt hàng, thị trường.

 

 

Hải Linh

Có thể bạn quan tâm