Yêu cầu mới từ chuỗi cung ứng toàn cầu
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành “giấy thông hành” để hàng hóa đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước yêu cầu đó, ngày 17/11 Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức Lễ công bố Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh dành cho doanh nghiệp tại Diễn đàn tăng trưởng chuyển đổi kép 2026.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, nền kinh tế thế giới đang chuyển biến sâu sắc dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị dữ liệu ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. “Đặc biệt, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu và giảm phát thải carbon đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương.
Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp phải cùng lúc số hóa quy trình, minh bạch dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải. Yêu cầu này đặt ra nhiều thách thức với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm doanh nghiệp có nhu cầu lớn về tiếp cận vốn, công nghệ, mặt bằng và thị trường.
TS. Michaela Baur, Giám đốc quốc gia Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tại Việt Nam cho rằng, với nhóm doanh nghiệp này, chuyển đổi kép mang lại lợi ích vượt ra ngoài việc đáp ứng yêu cầu. “Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam, chuyển đổi kép không chỉ là ứng dụng công nghệ mới hay đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững. Đây còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện năng suất và tăng cường khả năng thích ứng, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững”, bà Michaela Baur chia sẻ.
TS. Michaela Baur, Giám đốc quốc gia Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tại Việt Nam.
Để nắm bắt cơ hội, doanh nghiệp cần xác định rõ mức độ trưởng thành về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và những khoảng trống năng lực cần ưu tiên khắc phục. Đối với cơ quan quản lý, yêu cầu đặt ra là chính sách hỗ trợ phải đến đúng doanh nghiệp có nhu cầu, giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực và từng bước mở rộng quy mô.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh nguồn lực, cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều cần một thước đo chung, để doanh nghiệp tự nhìn nhận năng lực và để chính sách đi đúng địa chỉ.
Tự đánh giá đến hỗ trợ đúng nhu cầu
Đáp ứng yêu cầu này, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 2505/QĐ-BTC ngày 8/9/2026 về Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh dành cho doanh nghiệp. Khung đánh giá được số hóa trên Cổng thông tin doanh nghiệp để doanh nghiệp trên cả nước dễ dàng tiếp cận và ứng dụng.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho hay, khung đánh giá cung cấp thước đo chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp tự định vị hiện trạng, nhận diện khoảng trống năng lực và chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi tối ưu. Công cụ này cũng định hướng kết nối, tích hợp với các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế, qua đó mở rộng cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Toàn cảnh Diễn đàn tăng trưởng chuyển đổi kép 2026
Ở chiều ngược lại, dữ liệu tổng hợp từ quá trình doanh nghiệp sử dụng khung đánh giá là cơ sở để cơ quan quản lý hoạch định chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu. "Khung đánh giá vừa là công cụ cho doanh nghiệp, vừa là kênh thông tin để Nhà nước nắm sát thực trạng", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Song song, chính sách hỗ trợ cũng đang được hoàn thiện. Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được sửa đổi theo hướng chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang kiến tạo môi trường phát triển, tạo điều kiện để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn, công nghệ, mặt bằng và thị trường. Dự thảo luật định hướng gắn chính sách hỗ trợ với từng giai đoạn phát triển và kết quả thực tế của doanh nghiệp, chú trọng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh doanh bền vững.
Để công cụ đến được với doanh nghiệp, khâu triển khai giữ vai trò quyết định. Thứ trưởng đề nghị Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phát huy vai trò đầu mối, khẩn trương hoàn thiện tài liệu hướng dẫn kỹ thuật, phổ biến rộng rãi và tập huấn chuyên sâu cho doanh nghiệp, đồng thời gắn kết quả đánh giá với các chương trình tư vấn, đào tạo và kết nối.
Ở địa phương, Sở Tài chính các tỉnh, thành phố phối hợp với các ban, ngành, hiệp hội doanh nghiệp đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp áp dụng. Việc triển khai rộng khắp giúp chính quyền các cấp nắm sát nhu cầu thực tế, từ đó tham mưu giải pháp hỗ trợ phù hợp với đặc thù kinh tế địa phương.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phát huy hiệu quả tốt nhất khi được triển khai song hành. “Với các công cụ, kỹ năng và quan hệ đối tác phù hợp, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể xác định những bước đi thiết thực để nâng cao năng suất và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn”, bà Michaela Baur cho biết. Giám đốc quốc gia GIZ cũng lưu ý, không một tổ chức nào có thể tự mình thực hiện quá trình chuyển đổi này. Sự hợp tác chặt chẽ giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, nhà cung cấp công nghệ, tổ chức tài chính và đối tác phát triển là yếu tố thiết yếu. Thành công của Trung tâm Chuyển đổi kép sẽ không chỉ đo bằng số doanh nghiệp tham gia mà bằng tác động lâu dài.
Hiện nay, yêu cầu từ chuỗi cung ứng toàn cầu đang đặt chuyển đổi kép thành điều kiện để doanh nghiệp giữ vững vị thế. Một thước đo chuẩn hóa, đi kèm tư vấn, đào tạo, kết nối nguồn lực và sự phối hợp giữa nhiều bên, sẽ giúp doanh nghiệp chuyển đổi đúng hướng, đồng thời giúp chính sách hỗ trợ đến đúng nơi cần.