Chính phủ Anh: Xăng E10 có thể loại bỏ khí thải của 350.000 ô tô

Chính phủ Mỹ, Anh bày tỏ niềm tin đối với xăng E10

Từ ngày 1/6, xăng E10 chính thức được triển khai trên toàn quốc theo lộ trình chuyển đổi nhiên liệu quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Đối với một loại nhiên liệu mới, tâm lý thận trọng và những băn khoăn của người tiêu dùng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ khoa học và thực tiễn quốc tế, ethanol, thành phần được pha trộn trong xăng E10, không phải là một khái niệm mới.

Theo tài liệu của Bộ Năng lượng Mỹ, ethanol là một loại cồn nhiên liệu tái tạo được sản xuất từ nguyên liệu thực vật như ngô, mía hoặc các loại cỏ sinh khối. Việc sử dụng ethanol giúp giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ và góp phần cắt giảm phát thải. Tại Mỹ, lượng ethanol sử dụng trong nhiên liệu giao thông đã tăng mạnh từ khoảng 1,7 tỷ gallon (khoảng 6,4 tỷ lít) năm 2001 lên hơn 14 tỷ gallon (khoảng 52,997 tỷ lít) vào năm 2024.

E10 là hỗn hợp gồm xăng khoáng và ethanol, trong đó ethanol chiếm tối đa 10% thể tích. Con số đứng sau chữ “E” thể hiện tỷ lệ ethanol được pha trộn trong nhiên liệu. Hiện nay, phần lớn xăng bán ra tại Mỹ đều chứa tới 10% ethanol và tất cả các nhà sản xuất ô tô đều chấp thuận sử dụng nhiên liệu E10 trên các phương tiện chạy xăng.

Tại Anh, tài liệu của Chính phủ cho biết xăng E10 đã trở thành nhiên liệu tiêu chuẩn đối với xăng RON95 từ tháng 9/2021 và từ tháng 11/2022 tại Bắc Ireland. Chính phủ Anh cũng khẳng định E10 hiện cũng được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia châu Âu, Australia và nhiều thị trường phát triển khác. Đáng chú ý, đây còn là nhiên liệu tham chiếu để thử nghiệm khí thải và hiệu năng đối với các mẫu xe mới từ nhiều năm qua.

Một trong những vấn đề được người tiêu dùng quan tâm nhất là mức tiêu hao nhiên liệu. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết ethanol chứa năng lượng thấp hơn khoảng một phần ba so với xăng khoáng. Do đó, về mặt lý thuyết, phương tiện sử dụng E10 có thể giảm khoảng 3-4% quãng đường di chuyển trên mỗi đơn vị nhiên liệu so với khi sử dụng xăng khoáng thuần túy.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng không thể đánh giá hiệu quả vận hành của nhiên liệu chỉ dựa trên nhiệt trị. Tại tọa đàm “Sử dụng xăng E10 có đáng lo?” ngày 1/6, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và Phương tiện tự hành, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết xăng E10 có nhiệt trị thấp hơn khoảng 3-4% so với xăng khoáng, nhưng quá trình cháy trong động cơ chịu tác động của nhiều yếu tố khác.

Theo ông, ethanol có chứa oxy trong cấu trúc phân tử, giúp quá trình cháy diễn ra hoàn thiện hơn, từ đó làm giảm lượng khí thải HC và CO phát sinh do cháy không hoàn toàn. Hiệu quả cháy được cải thiện cũng góp phần nâng cao hiệu suất nhiệt của động cơ. Bên cạnh đó, ethanol có khối lượng riêng cao hơn xăng khoáng nên một lít xăng E10 có khối lượng nhỉnh hơn một chút so với một lít xăng thông thường.

Kết quả thử nghiệm tại Đại học Bách khoa cho thấy những thay đổi về công suất cũng như mức tiêu thụ nhiên liệu khi sử dụng E10 là rất nhỏ và có thể xem là tương đương với xăng khoáng thông thường.

Đồng quan điểm, ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), cho biết mức tiêu thụ nhiên liệu khi sử dụng E10 có thể tăng khoảng 2% để duy trì cùng một công suất động cơ. Tuy nhiên, mức chênh lệch này rất khó để người sử dụng cảm nhận trong điều kiện vận hành hằng ngày.

Có thể nhận thấy, những đánh giá từ các chuyên gia trong nước cũng tương đồng với các dữ liệu đã được công bố bởi các cơ quan quản lý năng lượng tại Mỹ và Anh. Điều đó càng khẳng định E10 là loại nhiên liệu đã được nghiên cứu, thử nghiệm và sử dụng rộng rãi trong nhiều năm trên thế giới.

Chất lượng xăng E10 tại Việt Nam và bài toán xây dựng niềm tin 

Bên cạnh những vấn đề kỹ thuật, chất lượng nhiên liệu là mối quan tâm lớn của người dân khi Việt Nam bước vào giai đoạn phổ cập xăng E10. Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết việc xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học được triển khai trên cơ sở các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, các loại xăng không chì lưu thông trên thị trường phải đáp ứng các yêu cầu của QCVN 01:2022 và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại QCVN 01:2026 về nhiên liệu. 

Theo Bộ Công Thương, việc phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ hướng tới mục tiêu môi trường mà còn gắn với chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Nhiên liệu sinh học được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu nông nghiệp có khả năng tái tạo liên tục, trong khi nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng hữu hạn.

Tài liệu của Chính phủ Anh cũng nhấn mạnh lợi ích môi trường của E10. Việc pha trộn 10% ethanol tái tạo giúp giảm lượng nhiên liệu hóa thạch sử dụng, từ đó góp phần cắt giảm phát thải khí CO2. Theo tính toán của nước này, việc đưa E10 vào sử dụng có thể giúp giảm khoảng 750.000 tấn CO2 mỗi năm trong lĩnh vực giao thông vận tải, tương đương với việc loại bỏ khoảng 350.000 ô tô khỏi đường phố. 

Tại Việt Nam, ông Đào Duy Anh cho biết theo các tính toán, giảm tiêu thụ một lít xăng có thể giúp giảm khoảng 2,5 kg CO2 phát thải ra môi trường. Đây là một trong những lý do quan trọng thúc đẩy việc triển khai nhiên liệu sinh học trong thời gian qua.

Ông cũng khẳng định xăng dầu là “mạch máu” của nền kinh tế, do đó không có lý do gì để cơ quan quản lý cho phép một loại nhiên liệu không bảo đảm chất lượng được đưa vào lưu thông trên thị trường, hay nói cách khác là “bơm máu bẩn” vào nền kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để người tiêu dùng có thể yên tâm hơn khi tiếp cận loại nhiên liệu mới.

Tại tọa đàm “Phổ cập xăng E10” ngày 2/6, PGS.TS Bùi Thị An, thành viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với chủ trương sử dụng rộng rãi xăng E10. Theo bà An, loại nhiên liệu này mang lại nhiều lợi ích, từ giảm phát thải, hạn chế ô nhiễm môi trường đến giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu khoáng.

Thực tế từ Mỹ, Anh và nhiều quốc gia khác cho thấy ethanol trong xăng E10 không phải là một giải pháp thử nghiệm mà là loại nhiên liệu đã được sử dụng phổ biến trong nhiều năm. Với Việt Nam, quá trình chuyển đổi sang E10 không chỉ là câu chuyện thay đổi một loại nhiên liệu mà còn là bước đi hướng tới mục tiêu phát triển xanh, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.