Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - EU năm 2026

Diễn đàn có chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”, được tổ chức nhằm tăng cường đối thoại chính sách, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU. Đáng chú ý, sự kiện có sự tham gia của Đoàn doanh nghiệp cấp cao châu Âu do EU-ABC và EuroCham phối hợp tổ chức sang thăm, làm việc tại Việt Nam, vì vậy, diễn đàn trở thành kênh tương tác trực tiếp giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp hai bên trong trao đổi thông tin thị trường, xúc tiến thương mại, đầu tư và kết nối đối tác.

EU - đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam

Khai mạc điễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, đây là lần thứ 9 Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - EU nhằm duy trì kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa các cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp hai bên trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại và đầu tư. Qua các lần tổ chức, Diễn đàn đã dần trở thành điểm hẹn thường niên để các đối tác, doanh nghiệp trực tiếp gặp gỡ, tiếp xúc và tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.

Điểm lại tình hình phát triển kinh tế Việt Nam thời gian qua, Thứ trưởng cho biết, trước những biến động sâu sắc, mang tính chiến lược của tình hình thế giới, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn duy trì mức tăng trưởng tích cực, thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng và triển vọng phát triển khả quan. Trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng trưởng trên 9% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ năm 2011 tới nay. Thương mại tiếp tục là động lực tăng trưởng mạnh với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đến nay đạt trên 1.000 tỷ USD, tăng trên 30% so với cùng kỳ.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh, cùng với mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp, môi trường kinh doanh, đầu tư ổn định, năng lực sản xuất tiếp tục được nâng cao và vị trí chiến lược tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất, thương mại và mắt xích kết nối quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. Việt Nam cũng trở thành lựa chọn ưu tiên trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch đầu tư của nhiều đối tác quốc tế, trong đó có các doanh nghiệp châu Âu.

Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang đặt ra nhiều nhóm mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế, trong đó có giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030; quyết tâm đạt tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên đến năm 2023 và đưa Việt Nam vào top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030.

Trong lộ trình hiện thực hóa các mục tiêu này, “nguồn lực từ bên ngoài và hợp tác quốc tế có vai trò hết sức quan trọng. Trong đó, EU nổi lên là một trong những đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi trình độ phát triển, quy mô thị trường mà còn bởi tính bổ trợ lớn trong cơ cấu kinh tế, thương mại cũng như nhiều điểm tương đồng về định hướng phát triển”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhận định.

Định hướng trở thành đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Cũng theo lãnh đạo Bộ Công Thương, năm 2026 đánh dấu quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn mới với việc nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Cùng với đòn bẩy từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), quan hệ hai bên đã có nền tảng vững chắc để thúc đẩy các hoạt động giao thương, đầu tư ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả hơn.

Sau hơn 6 năm thực thi EVFTA, thương mại song phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với nhiều chuyển biến rõ nét cả về quy mô, cơ cấu thị trường và mặt hàng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều Việt Nam và EU đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam, là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 6. Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng thứ 9 trong số các nhà cung ứng hàng hóa hàng đầu cho EU.

“EVFTA là một trong những hiệp định mang lại kết quả khả quan nhất trong số các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã tham gia”, Thứ trưởng khẳng định và cho biết, Việt Nam không chỉ kỳ vọng EU tiếp tục là thị trường chủ lực cho hàng hóa Việt Nam mà còn trở thành đối tác chiến lược ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại, hợp tác liên kết, xây dựng năng lực tự chủ toàn diện, nâng cao tiêu chuẩn phát triển bền vững và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cùng với đó, Việt Nam mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao trong hợp tác với EU; đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, công nghệ tiên tiến, các giải pháp xanh và năng lượng tuần hoàn từ châu Âu. Với lợi thế về công nghệ, trình độ quản trị và tiềm lực tài chính của EU, Việt Nam kêu gọi các đối tác châu Âu huy động nguồn lực, triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và đầu tư vốn vào những dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn...

Ngoài ra, Việt Nam mong muốn EU - với tư cách là một trong những thành viên quan trọng và là đầu mối của nhóm đối tác quốc tế trong khuôn khổ JETP, tiếp tục cụ thể hóa các hỗ trợ về tài chính, chuyển giao công nghệ để hiện thực hóa những dự án phù hợp. Theo đó, cần thúc đẩy chương trình JETP trở thành kênh huy động vốn dài hạn đủ hấp dẫn trên thị trường, với sự tham gia của nhiều bên.

Trên nền tảng quan hệ hợp tác giữa hai bên, cùng đòn bẩy từ EVFTA và kỳ vọng về Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), Thứ trưởng cho rằng, dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU còn rất lớn. Tuy nhiên, để đón đầu và hiện thực hóa những cơ hội mới, hai bên cần có những nỗ lực cụ thể, với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh tình hình quốc tế vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ và rủi ro.

"Động lực tăng trưởng đang dần chuyển từ lợi thế thuế quan đơn thuần sang nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất. Theo đó, giá trị gia tăng, tiêu chuẩn bền vững và khả năng thích ứng sẽ là những yếu tố quyết định để tận dụng hiệu quả các cơ hội từ khuôn khổ hợp tác mà hai bên đã xây dựng", Thứ trưởng nhận định.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cũng khẳng định, diễn đàn là dịp để các bên cùng nhận diện, đánh giá bối cảnh thị trường, những cơ hội và thách thức đan xen từ nhiều góc độ; đồng thời tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tối ưu hóa chuỗi cung ứng, nâng cấp thương mại, đầu tư và gợi mở những hướng phát triển tiềm năng trong hợp tác công nghiệp, năng lượng, tài chính xanh và các lĩnh vực kinh tế mới mà hai bên cùng quan tâm. Đây cũng là dịp để các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm, thực tiễn tốt và những bài học thành công.

"EuroCham, EU-ABC tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan hoạch định chính sách, giữa nguồn lực châu Âu với năng lực sản xuất tại Việt Nam cũng như giữa những ý tưởng hợp tác với các dự án có tiềm năng triển khai trên thực tế", Thứ trưởng Lương Hoàng Thái kỳ vọng và khẳng định, Việt Nam sẽ tạo mọi điều kiện, xây dựng môi trường minh bạch, ổn định để cộng đồng doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp quốc tế, trong đó có các đối tác từ châu Âu, yên tâm kinh doanh hiệu quả, lâu dài tại Việt Nam.

Thương mại hàng hóa Việt Nam - EU tăng trưởng đáng kể kể từ khi EVFTA được triển khai. Nếu năm 2019, trước khi Hiệp định có hiệu lực, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều ở mức khoảng 50 tỷ USD thì đến năm 2025 đã đạt hơn 73,8 tỷ USD, tăng gần 8% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt trên 56 tỷ USD, tăng 8,6%.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 41,4 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt khoảng 31,8 tỷ USD, nhập khẩu khoảng 9,7 tỷ USD; thặng dư thương mại đạt khoảng 22 tỷ USD, cao hơn mức thặng dư 21,7 tỷ USD của cả năm 2019 - thời điểm trước khi EVFTA có hiệu lực.