Tin Khu Vực 
Dữ liệu tài chính là tài nguyên chiến lược
Ngày 23/4, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính phối hợp cùng Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” nhằm cập nhật các diễn biến chính sách và xu hướng của thị trường liên quan đến vấn đề này.
Toàn cảnh hội thảo “An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” diễn ra ngày 23/4 tại Hà Nội với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia công nghệ, chuyên gia pháp lý và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhằm tạo diễn đàn trao đổi đa chiều, tìm kiếm giải pháp cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo đảm an toàn hệ thống.
Tại hội thảo, nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến an toàn dữ liệu trong lĩnh vực tài chính đã được thảo luận. Các diễn giả thống nhất rằng, dữ liệu tài chính không chỉ là tài sản của doanh nghiệp mà còn là tài nguyên chiến lược quốc gia cần được bảo vệ bằng những cơ chế đặc thù.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, Việt Nam hiện là một trong những thị trường tài chính năng động nhất khu vực, nhưng đồng thời cũng là mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) thâm nhập sâu vào các dịch vụ ngân hàng, chứng khoán và ví điện tử, khái niệm an toàn dữ liệu tài chính đã thay đổi hoàn toàn về bản chất.
AI không còn là chuyện của tương lai mà đã hiện diện trực tiếp trong các quy trình xét duyệt tín dụng, nhận diện khuôn mặt (eKYC) và quản lý dòng tiền của hàng triệu người dùng Việt.
Hiện nay, trong khi các ngân hàng và tổ chức tài chính đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các hệ thống phòng thủ AI để phát hiện gian lận, tội phạm mạng cũng sử dụng chính AI để tạo ra các kịch bản lừa đảo tinh vi. Những vụ việc về Deepfake giả mạo khuôn mặt, giọng nói để chiếm đoạt quyền điều khiển tài khoản ngân hàng, hay các cuộc tấn công mã độc tự động nhắm vào kẽ hở của hệ thống thanh toán đang diễn ra với tần suất ngày càng dày đặc.
TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương chỉ ra thực tế AI đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực, từ kinh tế đến quản trị. Sự phát triển của năng lực tính toán, đặc biệt là AI tạo sinh, đã làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của nhiều ngành. Các công nghệ AI tiên tiến đang dần định hình lại ranh giới giữa trí tuệ con người và máy móc với tốc độ chưa từng có.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy, AI có thể đóng góp 2.600 - 4.400 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế toàn cầu, nâng GDP thế giới thêm khoảng 7% trong vòng 10 năm tới và có thể đạt mức đóng góp khoảng 15.700 tỷ USD vào năm 2030. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, AI được dự báo có thể đóng góp khoảng 26% tăng trưởng.
Đối với Việt Nam, ước tính đến năm 2040, AI có thể đóng góp 120 - 130 tỷ USD cho nền kinh tế, tương đương khoảng 25% GDP hiện tại. Trên cơ sở đó, lần đầu tiên nhiệm vụ xây dựng chiến lược chuyển đổi AI quốc gia được đặt ra, với yêu cầu trình Chính phủ trong thời gian tới.
Nếu như các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây tạo ra nền tảng công nghệ và dữ liệu cho phát triển kinh tế số thì AI sẽ mở ra một ngành kinh tế mới, một cấu trúc kinh tế mới với vai trò trung tâm. Đây sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng trong tương lai.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những rủi ro lớn, đặc biệt là các nguy cơ tấn công vào hệ thống công nghệ và dữ liệu. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, đây là hệ thống có vai trò huyết mạch của nền kinh tế, hoạt động dựa trên dữ liệu và phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu. Lượng dữ liệu được tạo ra trong lĩnh vực này là vô cùng lớn, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số và kinh tế AI.
Song rủi ro an ninh mạng cũng gia tăng tương ứng. Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia bị tấn công mạng nhiều, với hàng trăm triệu bản ghi dữ liệu bị xâm phạm và hàng triệu tài khoản bị đánh cắp trong thời gian gần đây. Các cuộc tấn công gây thiệt hại lớn về tài chính và làm rò rỉ dữ liệu với quy mô ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh đó, việc phát triển AI cần đi đôi với bảo đảm an toàn dữ liệu và an ninh hệ thống, đặc biệt trong các lĩnh vực trọng yếu như tài chính - ngân hàng, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Kết hợp của bộ 3 “kiềng ba chân"
Ông Hoàng Anh Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Đầu tư Tài chính cho biết, an toàn dữ liệu không phải là điểm đến mà là một hành trình liên tục. Để đối phó với AI độc hại, giải pháp không chỉ nằm ở công nghệ đơn thuần, mà phải là sự kết hợp của bộ ba “kiềng ba chân": Pháp lý minh bạch - Công nghệ đột phá - Quản trị trách nhiệm.
Theo ông Nguyễn Ích Vinh - Phó Tổng Giám đốc FSI, bức tranh an toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề: nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp. Điểm tích cực là dữ liệu đã được nhìn nhận đúng vai trò - từ “tài nguyên vận hành” trở thành “tài sản chiến lược” của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Tuy nhiên, tốc độ số hóa và mở rộng hệ sinh thái số hiện nay đang nhanh hơn đáng kể so với khả năng kiểm soát rủi ro dữ liệu của phần lớn tổ chức.
Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực. Điều này đưa bảo mật dữ liệu từ “khuyến nghị” thành yêu cầu bắt buộc trong quản trị doanh nghiệp.
Song thách thức cốt lõi của Việt Nam hiện nay không nằm ở công nghệ, mà ở tư duy bảo vệ dữ liệu chưa đầy đủ theo vòng đời. Nhiều tổ chức đầu tư mạnh vào bảo vệ đầu vào, nhưng lại thiếu kiểm soát dòng dữ liệu đi ra - chính là điểm yếu mang tính hệ thống.
Trong bối cảnh đó, đại diện FSI cho hay, doanh nghiệp đã phát triển hệ sinh thái giải pháp đồng bộ, bao phủ toàn bộ vòng đời dữ liệu từ tạo lập, lưu trữ đến bảo vệ. Ở giai đoạn đầu vào, đơn vị cung cấp các giải pháp số hóa và lưu trữ tài liệu ứng dụng công nghệ AI hiện đại, giúp chuyển đổi dữ liệu từ dạng vật lý sang dữ liệu số một cách nhanh chóng, chính xác, tạo nền tảng cho “nguồn dữ liệu sạch” phục vụ vận hành. Đồng thời, giải pháp cho phép lưu trữ, quản trị và khai thác dữ liệu sau số hóa một cách an toàn, linh hoạt và hiệu quả.
Ở lớp bảo vệ, FSI tập trung vào các giải pháp kiểm soát và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu - một trong những rủi ro lớn nhất trong kỷ nguyên AI. Trong đó, F-DDH Box đóng vai trò như một lớp “chốt chặn cuối” tại cổng kết nối Internet, giúp phát hiện và ngăn chặn các kết nối bất thường tới máy chủ độc hại (C2), từ đó hạn chế nguy cơ dữ liệu bị đánh cắp ra bên ngoài ngay cả khi hệ thống đã bị xâm nhập.
Bên cạnh đó, các dịch vụ khôi phục dữ liệu (DDR) và xóa dữ liệu an toàn (DDC) cũng được triển khai nhằm đảm bảo dữ liệu luôn sẵn sàng phục hồi khi xảy ra sự cố và được xử lý triệt để khi không còn nhu cầu sử dụng. Qua đó, góp phần hoàn thiện chu trình bảo vệ dữ liệu khép kín cho tổ chức và doanh nghiệp.
Theo các chuyên gia, tại Việt Nam, thách thức còn đến từ sự chênh lệch về nhận thức an toàn thông tin của người dùng cuối và hạ tầng bảo mật của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Dữ liệu tài chính không chỉ bị đe dọa bởi các cuộc tấn công kỹ thuật mà còn từ việc rò rỉ thông tin cá nhân do quy trình quản lý chưa chặt chẽ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc và các giải pháp công nghệ thực tiễn để bảo vệ quyền lợi người dùng.