AI định hình tương lai logistics như thế nào?

Sáng 9/5, Diễn đàn Công nghệ Logistics 2026 (VALOMA LOGTECH FORUM 2026) với chủ đề “AI định hình tương lai logistics” đã diễn ra, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực logistics, công nghệ và chuỗi cung ứng. Đây là diễn đàn thường niên quy mô lớn về công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong ngành logistics do Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) tổ chức.

Tham dự diễn đàn có PGS. TS. Nguyễn Thanh Chương, Phó Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Giao thông Vận tải, Chủ tịch VALOMA; ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, Chủ tịch danh dự VALOMA; TS. Phan Đức Hiếu, đại biểu Quốc hội, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cùng đại diện nhiều cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, công nghệ, tài chính.

AI thúc đẩy thay đổi mô hình vận hành logistics

Phát biểu khai mạc diễn đàn, PGS. TS. Nguyễn Thanh Chương cho rằng, trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành logistics, từ tối ưu vận tải, quản lý kho bãi đến phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng theo thời gian thực. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp logistics Việt Nam hiện mới dừng ở mức số hóa cơ bản, trong khi việc ứng dụng AI một cách bài bản vẫn còn hạn chế.

Đáng chú ý, Chủ tịch VALOMA nhấn mạnh: “AI sẽ không thay thế con người trong ngành logistics, nhưng những doanh nghiệp biết ứng dụng AI hiệu quả sẽ thay thế những doanh nghiệp chậm đổi mới”.

Theo PGS. TS. Nguyễn Thanh Chương, chủ đề “AI định hình tương lai logistics” không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn phản ánh yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển của ngành logistics Việt Nam trong giai đoạn mới. Diễn đàn tập trung vào nhiều bài toán thực tiễn như AI trong quản lý kho bãi, tối ưu vận tải, điều hành cảng biển, logistics xanh và thương mại điện tử.

Tại phiên tham luận đầu tiên, các chuyên gia tập trung phân tích xu hướng ứng dụng AI trong doanh nghiệp logistics, quá trình chuyển dịch từ tự động hóa sang “siêu tự động hóa” cũng như vai trò của dữ liệu trong vận hành chuỗi cung ứng hiện đại.

PGS. TS. Nguyễn Bình Minh, Viện trưởng Viện Công nghệ và Kinh tế số, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, AI đang trở thành yếu tố thúc đẩy thay đổi mô hình vận hành của doanh nghiệp logistics, đặc biệt trong bối cảnh dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với khả năng tối ưu chi phí, tốc độ xử lý và năng lực cạnh tranh. Theo chuyên gia, nhiều doanh nghiệp logistics hiện sở hữu lượng dữ liệu lớn nhưng vẫn phân tán, thiếu kết nối và chưa khai thác hiệu quả để phục vụ quá trình ra quyết định.

“Bây giờ chúng ta không đặt ra câu hỏi có dùng AI hay không, mà là dùng AI như thế nào, dùng AI ở đâu và dùng AI liệu có an toàn hay không”, PGS. TS. Nguyễn Bình Minh nhấn mạnh.

Ông Ngô Ngọc Hoàn, Trưởng phòng Sale Samsung SDS khu vực Đông Nam Á cho rằng, chuỗi cung ứng toàn cầu đang ngày càng phức tạp trước tác động của dịch bệnh, biến động địa chính trị và xu hướng dịch chuyển sản xuất. Theo ông, logistics hiện không còn đơn thuần là bài toán vận hành mà đã trở thành bài toán về dữ liệu và năng lực dự báo rủi ro.

“Câu hỏi đặt ra hiện nay không còn là có cần AI hay không, mà là doanh nghiệp có thể vận hành nếu không có AI hay không”, ông Ngô Ngọc Hoàn nhấn mạnh, đồng thời cho biết Samsung SDS đang hướng tới mô hình “siêu tự động hóa”, kết hợp AI với các công nghệ tự động hóa nhằm tối ưu toàn bộ quy trình logistics trong thời gian tới.

Doanh nghiệp logistics tìm lời giải cho bài toán dữ liệu và nhân lực

Tiếp nối chương trình, phiên tham luận thứ hai đi sâu vào các giải pháp chuyển đổi AI trong logistics và ứng dụng AI trong các giải pháp tài chính thuộc chuỗi giá trị ngành logistics, với sự dẫn dắt của ThS. Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, Chủ tịch danh dự VALOMA.

Tại phiên tham luận này, các diễn giả tập trung trao đổi về khả năng ứng dụng AI trong vận hành kho vận, giao hàng chặng cuối, quản trị dữ liệu, tối ưu chuỗi cung ứng và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Nhiều ý kiến cho rằng AI không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ vận hành mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp.

Đại diện các doanh nghiệp cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn liên quan đến việc ứng dụng AI để tự động hóa quy trình, dự báo rủi ro, phân tuyến giao hàng, cảnh báo ùn tắc và tối ưu quản trị dữ liệu. Bên cạnh đó, vấn đề chuẩn hóa dữ liệu, phát triển hạ tầng số và đào tạo nguồn nhân lực thích ứng với AI được xem là những yếu tố then chốt đối với quá trình chuyển đổi số của ngành logistics.

Bên cạnh các tham luận chuyên đề, diễn đàn còn tổ chức phiên thảo luận chuyên sâu với sự tham gia của nhiều chuyên gia và đại diện doanh nghiệp nhằm trao đổi về cơ hội, thách thức cũng như khả năng ứng dụng AI vào thực tiễn hoạt động logistics tại Việt Nam.

Khép lại diễn đàn, nhiều ý kiến cho rằng AI đang mở ra giai đoạn chuyển đổi mang tính nền tảng đối với ngành logistics, không chỉ ở khâu vận hành mà còn trong cách doanh nghiệp quản trị dữ liệu, ra quyết định và xây dựng chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, khả năng thích ứng công nghệ, làm chủ dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực số được xem là chìa khóa để doanh nghiệp logistics Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại diễn đàn, Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) cho biết, việc tổ chức VALOMA LOGTECH FORUM 2026 vào ngày 9/5 không chỉ phục vụ hoạt động chuyên môn của ngành mà còn mang ý nghĩa định hướng cho việc thúc đẩy công nhận “Ngày Logistics Việt Nam” trong tương lai. Theo VALOMA, đây được kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc nhằm tôn vinh vai trò của ngành logistics đối với nền kinh tế, đồng thời ghi nhận đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và các cơ sở đào tạo đối với sự phát triển của logistics Việt Nam.