Xúc tiến thương mại: Bàn đạp thúc đẩy xuất khẩu gỗ

Xúc tiến thương mại là giải pháp quan trọng giúp vực dậy kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ gỗ sau khi giảm gần 30% trong nửa đầu năm.
Doanh nghiệp gỗ xúc tiến tìm đơn hàng qua hội chợ Doanh nghiệp ngành gỗ tìm công nghệ phù hợp để đạt mục tiêu xuất khẩu 20 tỷ USD Tọa đàm "Xúc tiến thương mại: Mở rộng đầu ra cho các sản phẩm gỗ"

TS Lê Quốc Phương – Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại - Bộ Công Thương đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương xung quanh vấn đề này.

Xúc tiến thương mại: Bàn đạp thúc đẩy xuất khẩu gỗ
TS Lê Quốc Phương – Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại

Thưa ông, xuất khẩu hàng hoá đã và đang gặp khó khăn ở hầu khắp các nhóm hàng và thị trường. Dưới góc độ là chuyên gia đã có nhiều năm nghiên cứu về xuất nhập khẩu, ông có thể cho biết một số đánh giá về những khó khăn mà ngành gỗ - một trong những ngành xuất khẩu chủ lực đang gặp phải?

Ngành gỗ là 1 ngành phát triển rất nhanh về xuất khẩu, nếu năm 2010, xuất khẩu toàn ngành mới chỉ đạt khoảng 3 tỷ USD thì đến năm 2022 là 16 tỷ USD và hiện nay là ngành xuất khẩu thứ 6 trong những ngành xuất khẩu chủ lực.

Sản phẩm gỗ có mặt ở 140 quốc gia và hiện nay chúng ta là một trong những cường quốc xuất khẩu đồ gỗ, xếp thứ 1 ở ASEAN, thứ 2 ở Châu Á (sau Trung Quốc) và thứ 5 trên thế giới. Như vậy ngành gỗ phát triển rất nhanh thời gian qua.

Cách đây vài năm, Chính phủ thực hiện Đề án nâng cao năng lực cạnh tranh các ngành xuất khẩu chủ lực đến năm 2030, giao Trung tâm thông tin Công nghiệp và Thương mại xây dựng. Trong đề án, chúng tôi đã lựa chọn ngành gỗ là 1 trong 21 ngành được ưu tiên nâng cao năng lực cạnh tranh vì đây là ngành có lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh.

Nhưng hiện nay, xuất khẩu gỗ đang đối diện với khó khăn khi kim ngạch xuất khẩu suy giảm đến gần 30%, cao hơn tốc độ giảm chung của cả nước (13%).

Kim ngạch xuất khẩu gỗ có sự suy giảm khi chịu tác động của tình hình thế giới và trong nước. Thứ nhất, trên thế giới, có thể nói năm nay là năm kinh tế thế giới vô cùng ảm đạm, còn khó hơn năm 2020 là thời kỳ Covid-19. Điều này đã tác động lớn đến ngành gỗ khiến những khó khăn bắt đầu từ năm 2022 và năm 2023 càng rõ nét hơn.

Cùng với khó khăn chung về tình hình thế giới thì chính sách bảo hộ ở các nước cũng cao. Xuất khẩu gỗ phải đối diện với rất nhiều vụ điều tra kéo dài và ảnh hưởng đến sản xuất của chúng ta.

Ở trong nước, nguồn cung gỗ nguyên liệu hiện vẫn chưa đủ và ta vẫn phải nhập khẩu 1 số loại trong nước không có. Do đó, quy trình chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp cũng gặp nhiều khó khăn.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, do hầu hết là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình độ công nghệ còn thấp, nguồn lực tài chính hạn chế nên chưa đủ để đầu tư công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao tính cạnh tranh. Công nghệ thấp nên năng suất thấp.

Ngoài ra, mẫu mã vẫn còn đơn điệu. Thương hiệu của doanh nghiệp còn yếu. Nhiều doanh nghiệp không có đủ kinh phí xây dựng thương hiệu. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa năng lực về quản trị, marketing còn yếu.

Chưa kể, ngành gỗ còn tồn tại một số hạn chế nội tại như cơ cấu sản phẩm vẫn nghiêng về các sản phẩm có giá trị thấp như xuất khẩu dăm gỗ đứng thứ nhất thế giới. Còn những mặt hàng có giá trị xuất khẩu cao hơn như gỗ ván, nội ngoại thất tỷ trọng còn thấp. Hiệu quả sử dụng gỗ còn lãng phí so với thế giới.

Đặc biệt, hiện nay, tình hình phân bổ cơ sở chế biến gỗ giữa 3 miền đất nước chưa hợp lý, vẫn còn tập trung nhiều ở miền Nam. Miền Bắc nhiều rừng nhưng vẫn ít doanh nghiệp.

Có nhiều ý kiến cho rằng, một trong những khó khăn tác động đến ngành gỗ hiện nay là khả năng đa dạng hóa thị trường chưa tốt. Xin ông cho biết ý kiến về quan điểm này?

Trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay, vai trò của thị trường rất quan trọng. Nhưng thị trường của ta hiện nay chưa đa dạng. Sản phẩm gỗ chế biến có mặt tại 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, song tập trung 5 thị trường chính là Mỹ; Trung Quốc; Nhật Bản; Hàn Quốc; EU với khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ. 10% còn lại rải ra với lượng xuất khẩu rất nhỏ ở các thị trường khác.

Do đó, khi 5 thị trường này gặp khó khăn thì xuất khẩu chung sẽ giảm. Cho nên vai trò của đa dạng hoá thị trường là rất quan trọng

Để đa dạng hoá, ta phải đẩy mạnh xúc tiến thương mại vào các thị trường mới và tiềm năng như New Zealand, Australia… Đây là các thị trường rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Tất nhiên việc đa dạng hoá thị trường không hề đơn giản và cần thời gian dài. Nhưng dù khó khăn đến mấy cũng phải làm. Ngành gỗ hiện nay có đến 90% xuất khẩu nên cần phải đa dạng hoá thị trường. Đây là giải pháp quan trọng không chỉ với ngành gỗ mà với tất cả các ngành khác.

Theo ông, chỉ riêng những giải pháp xúc tiến thương mại như hiện nay đã đủ mạnh và tác động lớn đến doanh nghiệp ngành gỗ trong việc xuất khẩu hay chưa? Theo ông, từ phía doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nên chú trọng những giải pháp nào để công tác xúc tiến thương mại đạt hiệu quả cao hơn?

Để xuất khẩu gỗ không thể bỏ qua các giải pháp xúc tiến thương mại và các giải pháp này đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh khó khăn hiện nay. Thực ra, có xúc tiến thương mại chúng ta mới bán hàng được đến 140 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thời gian qua công tác xúc tiến thương mại làm khá tốt, song vẫn cần phải nỗ lực hơn.

Xúc tiến thương mại: Bàn đạp thúc đẩy xuất khẩu gỗ
Xúc tiến thương mại là giải pháp quan trọng vực dậy xuất khẩu gỗ

Chúng ta phải hiểu xúc tiến thương mại là rất tốn kém, trong khi kinh phí của cả nhà nước và doanh nghiệp đều hạn chế. Vậy thì chúng ta phải tập trung vào một số việc.

Thứ nhất là tập trung vào các mặt hàng chủ lực có hoặc sẽ có tiềm năng phát triển và có giá trị xuất khẩu cao.

Thứ hai là tập trung xúc tiến thương mại vào các thị trường tiềm năng mà chưa khai thác được nhiều như Trung Đông, châu Phi, Đông Âu, Bắc Âu.

Thứ ba là tập trung vào các bạn hàng lớn như các tập đoàn, các nhà nhập khẩu lớn.

Thứ tư là hình thành các trung tâm triển lãm lớn đối với đồ gỗ. Hiện nay ta có một số trung tâm nhưng còn nhỏ và chưa rải đều ở các thị trường.

Ngoài ra, phải tập trung vào việc quảng cáo thương hiệu ngành gỗ Việt Nam. Khi có thương hiệu toàn ngành, thương hiệu doanh nghiệp thì khách hàng sẽ tìm tới.

Về phía cơ quan quản lý, cũng cần cung cấp thông tin, tư vấn cho doanh nghiệp, để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể nắm bắt rõ được.

Ngoài ra, thúc đẩy xúc tiến thương mại online, đây là phương thức rẻ tiền và nhiều doanh nghiệp có thể làm được

Nhà nước và doanh nghiệp phải có sự phối hợp chặt chẽ với nhau, tổ chức thêm các buổi phân tích đánh giá cho doanh nghiệp để doanh nghiệp nắm được thị trường, khách hàng cụ thể để hiệu quả xúc tiến thương mại cao hơn.

Những nhận định của ông về bức tranh xuất khẩu gỗ trong thời gian tới? Từ góc độ nghiên cứu, ông có thể chia sẻ lời khuyên với các doanh nghiệp để nâng cao sức cạnh tranh?

Thời gian tới, tôi cho rằng kinh tế thế giới có khả năng phục hồi nhẹ vào 6 tháng cuối năm, lạm phát sẽ giảm xuống, lãi suất điều hành hạ, tiêu dùng các thị trường sẽ phục hồi. Vào năm 2024, kinh tế thế giới nhiều khả năng quay lại mức bình thường. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu nói chung và xuất khẩu gỗ nói riêng sẽ có cơ hội phục hồi.

Để đón cơ hội, chúng ta cần chuẩn bị bằng cách nỗ lực tái cơ cấu lại. Trong lúc phát triển nóng, đôi khi chúng ta không có thời gian tái cơ cấu thì đây chính là cơ hội tốt nhất.

Đối với doanh nghiệp, đầu tiên là phải đầu tư để đổi mới công nghệ, đổi mới thiết bị, đổi mới quy trình sản xuất theo hướng tự động hoá vì yêu cầu tự động hoá hiện nay ngày càng cao. Chỉ tự đông hoá mới chủ động được đơn hàng khi hiện nay nhiều bạn hàng đòi hỏi phải có đơn hàng rất nhanh.

Doanh nghiệp cũng cần đầu tư đổi mới thiết bị, công nghệ, quy trình sản xuất. Nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp về nhiều mặt.

Trong bối cảnh hiện nay, phải đẩy mạnh chuyển đổi số cả sản xuất kinh doanh, quản trị doanh nghiệp, bán hàng. Chuyển đổi số không chỉ là phần mềm mà cả kiến thức quản trị doanh nghiệp. Đồng thời tập trung đẩy mạnh thương mại điện tử.

Ngoài ra, cần nâng cao khả năng của các doanh nghiệp để ứng phó với những biện pháp bảo hộ của các nước, trong đó có phòng vệ thương mại. Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại ngay ở thị trường nội địa để bảo vệ doanh nghiệp trong nước. Để làm được điều đó, doanh nghiệp phải hiểu biết về luật pháp, phải có chuyên gia và phối hợp với các cơ quan chức năng để chủ động trong ứng phó.

Đối với toàn ngành gỗ, phải có sự hỗ trợ mạnh mẽ của nhà nước về quy hoạch, chiến lược. Phải tái cấu trúc sản xuất, tạo dựng chuỗi liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ. Bên cạnh đó, cơ cấu sản phẩm đang nghiêng về sản phảm giá trị gia tăng thấp nên cần chuyển đổi sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Muốn làm được phải đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ.

Ngoài ra, xây dựng được mạng lưới phân phối của riêng chúng ta để nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm.

Xin cảm ơn ông!

Ước tính, trong tháng 6/2023, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 1,05 tỷ USD, giảm 0,1% so với tháng 5/2023 và giảm mạnh 26,2% so với tháng 6/2022. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 728 triệu USD, giảm 4,3% so với tháng 5/2023 và giảm 23,4% so với tháng 6/2022. Tính chung 6 tháng đầu năm 2023, trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 6 tỷ USD, giảm 28,8% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 4,1 tỷ USD, giảm 32,8% so với cùng kỳ năm 2022.
Phương Lan thực hiện
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Xúc tiến thương mại

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

3 trụ cột để doanh nghiệp tận dụng FTA Index bứt tốc

3 trụ cột để doanh nghiệp tận dụng FTA Index bứt tốc

Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về vai trò của FTA Index và 3 trụ cột hành động doanh nghiệp cần thực hiện.
Cứu hộ động đất ở Myanmar: Lan tỏa lòng nhân ái để hồi sinh sau thảm họa

Cứu hộ động đất ở Myanmar: Lan tỏa lòng nhân ái để hồi sinh sau thảm họa

Thế giới bàng hoàng trước trận động đất kinh hoàng tại Myanmar và Thái Lan. Trong tận cùng đau xót, lòng nhân ái của lại tỏa sáng để hồi sinh sau thảm họa...
Không để lỡ nhịp xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ

Không để lỡ nhịp xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ

Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu thủy sản quan trọng nhất của Việt Nam, vì vậy cần ưu tiên giải quyết ngay vấn đề về các tiêu chuẩn của Luật Bảo vệ thú biển.
Giao xe cho con khi chưa đủ tuổi: Thương sai, hại lớn

Giao xe cho con khi chưa đủ tuổi: Thương sai, hại lớn

Giao xe cho con khi chưa đủ tuổi là đang đặt con vào những tình huống dễ gây tai nạn giao thông, còn cha mẹ thì vướng vòng lao lý vì vi phạm pháp luật.
Từ trăn trở của Tổng Bí thư nghĩ về chiến lược tầm vóc Việt

Từ trăn trở của Tổng Bí thư nghĩ về chiến lược tầm vóc Việt

Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết mang tiêu đề “Tương lai cho thế hệ vươn mình”. Trong bài viết, Tổng Bí thư thể hiện sự trăn trở về tầm vóc người Việt.

Tin cùng chuyên mục

Vụ Hậu

Vụ Hậu 'pháo': 'Bàn tay đen' và sự tha hóa quyền lực

Vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Vĩnh Phúc cho thấy, khi "bàn tay đen" thao túng chính quyền, mọi quy định của pháp luật đều có thể bị "bẻ cong".
Chuyên gia tổ chức nói chuyện đại bàng có tổ và đàn ong thiếu rừng

Chuyên gia tổ chức nói chuyện đại bàng có tổ và đàn ong thiếu rừng

Nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng Nguyễn Đức Hà nhận định, cần có bước đi đột phá về kinh tế tư nhân để giải quyết băn khoăn của Tổng Bí thư về cán bộ dôi dư.
Sáp nhập tỉnh - Nới không gian phát triển cho Đà Nẵng

Sáp nhập tỉnh - Nới không gian phát triển cho Đà Nẵng

Nếu thành phố Đà Nẵng thuộc diện sắp xếp, sáp nhập tỉnh sẽ mở ra dư địa không gian phát triển mạnh mẽ hơn không chỉ cho thành phố mà còn trong khu vực.
Chó mèo cũng là ‘người tiêu dùng’: Một phản hồi thẳng thắn với Chu Thanh Huyền

Chó mèo cũng là ‘người tiêu dùng’: Một phản hồi thẳng thắn với Chu Thanh Huyền

Phát ngôn “Hổ sa cơ không đến lượt chó mèo lên tiếng” của Chu Thanh Huyền gây phản ứng dữ dội, cho thấy thái độ thiếu tôn trọng người tiêu dùng và cộng đồng.
Chính quyền địa phương hai cấp: Góc nhìn từ nước Mỹ

Chính quyền địa phương hai cấp: Góc nhìn từ nước Mỹ

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp qua góc nhìn một cán bộ thương vụ Bộ Công Thương từng công tác tại Mỹ cho thấy có nhiều kinh nghiệm quý.
TS. Nguyễn Đình Cung: Cần

TS. Nguyễn Đình Cung: Cần 'cuộc cách mạng' để kinh tế tư nhân bứt phá

TS. Nguyễn Đình Cung kỳ vọng sẽ có một "cuộc cách mạng" tinh giản quy định để tạo động lực cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển đột phá.
Sân bay Long Thành: Chuyển động sau 7 lần Thủ tướng đến với yêu cầu

Sân bay Long Thành: Chuyển động sau 7 lần Thủ tướng đến với yêu cầu 'không xong việc, thay người'

Từ khi Thủ tướng Chính phủ 7 lần thị sát, trực tiếp chỉ đạo, công trường đã bừng sức sống. Tối hậu thư được đưa ra: “Nếu không bảo đảm tiến độ thì thay người”.
Sáp nhập tỉnh: Kiến tạo không gian phát triển mới

Sáp nhập tỉnh: Kiến tạo không gian phát triển mới

Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mới nên rất cần có cách quản trị mới. Sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện, mở rộng cấp xã sẽ kiến tạo không gian phát triển mới.
Sáp nhập tỉnh: Những thương hiệu thân thuộc sẽ không mất đi

Sáp nhập tỉnh: Những thương hiệu thân thuộc sẽ không mất đi

Sáp nhập tỉnh đang là vấn đề được dư luận quan tâm. Thậm chí, nhiều người trăn trở về những thương hiệu thân thuộc gắn với địa phương sẽ mất đi...
Cải thiện môi trường kinh doanh: Trên thông dưới cũng phải thoáng

Cải thiện môi trường kinh doanh: Trên thông dưới cũng phải thoáng

Chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính không có giới hạn của Chính phủ nhận được sự đồng tình rất lớn của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Sáp nhập tỉnh: Góc nhìn từ kinh tế biển

Sáp nhập tỉnh: Góc nhìn từ kinh tế biển

Theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, phương án sáp nhập tỉnh, thành phố có biển với tỉnh trên các lưu vực sông sẽ mang lại hiệu quả trong phát triển kinh tế biển.
Giáo sư Trần Ngọc Đường: Sáp nhập để tối ưu nguồn lực, tạo đà phát triển

Giáo sư Trần Ngọc Đường: Sáp nhập để tối ưu nguồn lực, tạo đà phát triển

Theo Giáo sư Trần Ngọc Đường, việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính không chỉ đơn thuần là tinh giản bộ máy mà còn nhằm tạo động lực mới cho phát triển.
Tiêu chí chọn trung tâm hành chính sau sáp nhập tỉnh

Tiêu chí chọn trung tâm hành chính sau sáp nhập tỉnh

Lựa chọn trung tâm hành chính sau sáp nhập tỉnh không chỉ đơn thuần là yếu tố hành chính mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Tạm dừng xây dựng công sở để sắp xếp bộ máy: Các địa phương không nên quá cứng nhắc

Tạm dừng xây dựng công sở để sắp xếp bộ máy: Các địa phương không nên quá cứng nhắc

Việc tạm dừng dự án xây mới, sửa chữa công sở để sắp xếp bộ máy là chủ trương đúng đắn, tuy nhiên các dự án đã cơ bản hoàn thành thì không nên tạm dừng.
Sáp nhập tỉnh, thành: Không mất đi mà cùng lớn mạnh!

Sáp nhập tỉnh, thành: Không mất đi mà cùng lớn mạnh!

Việc sáp nhập tỉnh, thành dù được cấp có thẩm quyền nghiên cứu kỹ lưỡng, cân nhắc thận trọng, được đại đa số nhân dân đồng thuận nhưng vẫn còn những tâm tư...
Sáp nhập tỉnh: Đất nước muốn vươn mình, không gian phát triển phải lớn

Sáp nhập tỉnh: Đất nước muốn vươn mình, không gian phát triển phải lớn

Sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện, mở rộng chính quyền cấp xã là rất cần thiết. Việc này cũng là để phục vụ nhân dân và cái mới sẽ chắc chắn sẽ tốt hơn cái cũ...
Sáp nhập tỉnh: Chủ trương của

Sáp nhập tỉnh: Chủ trương của 'ý Đảng, lòng dân'

Chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về việc sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện, mở rộng cấp xã là cuộc cách mạnh tinh gọn bộ máy cần thiết, được nhân dân ủng hộ.
Cấp giấy phép hành nghề livestream,

Cấp giấy phép hành nghề livestream, 'phong sát' KOLs quảng cáo sai sự thật

Việc cấp phép hành nghề cho KOLs nhằm kiểm soát trách nhiệm, hạn chế quảng cáo sai sự thật, bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường quảng bá minh bạch...
Đại biểu Bùi Hoài Sơn: Tên gọi sau sáp nhập tỉnh sẽ là biểu tượng mới của sự đoàn kết

Đại biểu Bùi Hoài Sơn: Tên gọi sau sáp nhập tỉnh sẽ là biểu tượng mới của sự đoàn kết

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, tên mới sau sáp nhập tỉnh có thể trở thành một động lực thúc đẩy sự đoàn kết, tạo cảm hứng cho người dân hướng tới tương lai.
Sáp nhập tỉnh: Không nên ghép tên một cách cơ học

Sáp nhập tỉnh: Không nên ghép tên một cách cơ học

Chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về việc sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện, mở rộng cấp xã nhận được nhiều đồng thuận cũng như ý kiến đóng góp về việc này.
Mobile VerionPhiên bản di động