Xuất khẩu số Đà Nẵng: Kỳ vọng từ thương mại điện tử xuyên biên giới

Tiềm năng bứt phá xuất khẩu số từ hạ tầng và lợi thế đặc thù

Trong tiến trình đổi mới mô hình tăng trưởng và thúc đẩy kinh tế số, UBND TP. Đà Nẵng đang tập trung mọi nguồn lực hướng tới mục tiêu năm 2026 kinh tế số đóng góp 27% GRDP và góp phần đạt mức tăng trưởng GRDP hai con số.

Nhìn từ thực tiễn phát triển kinh tế địa phương, Đà Nẵng sở hữu những điểm tựa vững chắc khi xếp thứ ba cả nước về Chỉ số Thương mại điện tử (EBI) năm 2025 với 28,1 điểm, chỉ đứng sau Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là bệ phóng hạ tầng, công nghệ đáng ghi nhận, đồng thời thành phố cũng triển khai nhiều giải pháp thực tiễn như đưa sản phẩm OCOP, đặc sản lên nền tảng số, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các sàn quốc tế như Amazon Global Selling.

Bên cạnh đó, không gian phát triển của thành phố càng được rộng mở nhờ các định hướng chiến lược lớn. Theo Quyết định số 2229/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 – 2035, tầm nhìn đến 2050, Đà Nẵng được định hướng trở thành cực tăng trưởng logistics của khu vực miền Trung. Đặc biệt, Quyết định số 1142/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Khu Thương mại tự do Đà Nẵng với quy mô 1.880 ha, tích hợp đầy đủ các khu chức năng từ sản xuất - logistics, thương mại - dịch vụ cho đến công nghiệp công nghệ số và đổi mới sáng tạo, đã tạo ra cơ hội vàng cho các mô hình xuất nhập khẩu trực tuyến.

Đánh giá về dư địa này, tại Hội thảo thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán số - Động lực tăng trưởng kinh tế Đà Nẵng năm 2026 do Sở Công Thương tổ chức mới đây, TS. Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương) cho rằng, bên cạnh sự phát triển chung của thương mại điện tử, gắn với lợi thế mà Đà Nẵng đang có và đang trong quá trình hình thành, phát triển, thì thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ là một trong những hướng đi cho doanh nghiệp và động lực tăng trưởng mới cho kinh tế số Đà Nẵng.

Đồng quan điểm, ở góc độ chuyên gia, theo ông Võ Văn Khanh, Trưởng Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tại miền Trung – Tây Nguyên, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng trong việc mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu. Với lợi thế hạ tầng logistics phát triển, cảng biển, sân bay quốc tế cùng các sản phẩm đặc trưng như hải sản chế biến, nông sản, thủ công mỹ nghệ, doanh nghiệp Đà Nẵng có tiềm năng rất lớn để vươn ra thế giới, tiếp cận trực tiếp người mua nước ngoài, qua đó không chỉ gia tăng đơn hàng xuất khẩu mà còn nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hệ sinh thái đồng bộ và năng lực thực thi mới là điều kiện đủ

Mặc dù sở hữu nhiều lợi thế vượt trội về hạ tầng và chính sách, nhưng theo các chuyên gia, những yếu tố đó mới chỉ đóng vai trò là điều kiện "cần". Để hiện thực hóa khát vọng vươn lên thành trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới, Đà Nẵng đòi hỏi phải có điều kiện "đủ" đến từ một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ và năng lực thực chiến của chính doanh nghiệp.

"Đà Nẵng có thể dựa trên những cơ chế chính sách hiện có, những ưu đãi vượt trội để thu hút các nhà đầu tư, các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới trong và ngoài nước vào Khu Thương mại tự do”, TS. Bùi Huy Hoàng nhận định và chỉ ra, với vị trí và chính sách ưu đãi thuận lợi, Đà Nẵng có thể đóng vai trò như một trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực miền Trung, là nơi tập kết hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam cũng như kho hàng nhập khẩu từ đối tác quốc tế để đẩy mạnh các hoạt động xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Thực tế, hành trình xuất khẩu sản phẩm Đà Nẵng qua thương mại điện tử xuyên biên giới vẫn còn không ít điểm nghẽn như năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, yêu cầu chuẩn hóa thông tin và chất lượng sản phẩm, bài toán an toàn dữ liệu, chi phí logistics cũng như sự thiếu hụt nguồn nhân lực số. Làm rõ thêm những rào cản này, ông Võ Văn Khanh chỉ ra rằng: "Khó khăn lớn nhất hiện nay không phải là thiếu cơ hội, mà là doanh nghiệp chưa đủ năng lực để biến cơ hội thành đơn hàng xuất khẩu thực tế." Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa dù có sản phẩm tốt nhưng vẫn thiếu kinh nghiệm bán hàng trên nền tảng quốc tế, lúng túng trước các tiêu chuẩn thị trường, thủ tục hải quan, thuế, thanh toán quốc tế và truy xuất nguồn gốc.

Khuyến nghị các giải pháp để lấp đầy khoảng trống giữa tiềm năng và thực tiễn, ông Võ Văn Khanh cho rằng Đà Nẵng cần tập trung giải quyết đồng bộ các bài toán cốt lõi.

Về phía doanh nghiệp cần chuẩn hóa sản phẩm, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu quốc tế; đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác hiệu quả các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu và mạng xã hội để giới thiệu, bán hàng và xây dựng thương hiệu; hợp tác với các đối tác logistics, tư vấn xuất nhập khẩu và đơn vị hỗ trợ trong nước nhằm tối ưu chi phí và quy trình vận chuyển.

Bên cạnh đó, chính quyền và hiệp hội cần tiếp tục tổ chức các chương trình đào tạo, hội chợ trực tuyến, kết nối doanh nghiệp với các sàn thương mại điện tử quốc tế, cũng như hỗ trợ về thủ tục hải quan, đăng ký nhãn hiệu, chứng nhận xuất xứ.

“Nếu được phối hợp đồng bộ, thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ trở thành kênh xuất khẩu chiến lược, giúp doanh nghiệp Đà Nẵng không chỉ mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần khẳng định thương hiệu địa phương trên bản đồ thương mại toàn cầu”, Trưởng đại diện VECOM miền Trung – Tây Nguyên Võ Văn Khanh nói.

TP. Đà Nẵng đang sở hữu nhiều lợi thế về hạ tầng, logistics và Khu Thương mại tự do để bứt phá trở thành trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh các cơ chế hỗ trợ, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực công nghệ, chuẩn hóa sản phẩm và tối ưu hóa quy trình xuất khẩu để vươn ra thị trường toàn cầu.