Tin Khu Vực
Xuất khẩu duy trì tăng trưởng
Theo số liệu thống kê vừa được Cục Hải quan (Bộ Tài chính) công bố, trong nửa đầu tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 52,32 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 25,41 tỷ USD, tiếp tục cho thấy hoạt động thương mại hàng hóa duy trì nhịp tăng trưởng tích cực.
Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục tập trung ở những nhóm hàng có giá trị kim ngạch lớn. Nửa đầu tháng 8, có 4 nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên, gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng; hàng dệt, may.
Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch nửa đầu tháng 8 đạt 26,91 tỷ USD. Hai nhóm hàng có kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 12,73 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 3,12 tỷ USD. Riêng hai nhóm này chiếm tới 58,9% tổng kim ngạch nhập khẩu. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/8, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt 712,72 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 345,42 tỷ USD, nhập khẩu đạt 367,3 tỷ USD.
Đà tăng trưởng xuất khẩu đang được duy trì khá rõ nét
Nhìn rộng hơn, số liệu 7 tháng đầu năm cho thấy đà tăng trưởng xuất khẩu đang được duy trì khá rõ nét. Theo công bố mới nhất của MBS Research, kim ngạch xuất khẩu tháng 7 đạt 53,08 tỷ USD, tăng 4,5% so với tháng trước và tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, khu vực kinh tế trong nước đang có tín hiệu cải thiện. Trong tháng 7, giá trị xuất khẩu của khu vực này đạt gần 10,3 tỷ USD, tăng 14%, đánh dấu tháng thứ 3 liên tiếp ghi nhận tăng trưởng dương.
Cùng với đó, hoạt động sản xuất đang tạo nền tảng quan trọng cho xuất khẩu. Trong 7 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tăng 11,4% so với cùng kỳ; riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 12%, cao hơn mức 10,3% của cùng kỳ năm trước.
Chỉ số ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 7 tăng lên 52,9 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 2. Số lượng đơn đặt hàng mới tăng tháng thứ 3 liên tiếp, trong khi đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng với tốc độ nhanh nhất trong hai năm trở lại đây. Sản lượng tăng mạnh nhất trong 5 tháng, kéo dài chuỗi tăng tháng thứ 14 liên tiếp.
Những diễn biến này tạo cơ sở để kỳ vọng hoạt động sản xuất, xuất khẩu tiếp tục duy trì động lực trong những tháng cuối năm.
Theo MBS Research, xuất khẩu có khả năng tiếp tục tăng trưởng 2 chữ số đến cuối năm nhờ thương mại toàn cầu được hỗ trợ bởi nhu cầu đầu tư vào AI, cùng chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Việt Nam. Dựa trên các yếu tố hiện tại, MBS Research ước tăng trưởng xuất khẩu cả năm 2026 dao động trong khoảng 17,5%-19,8%.
Nâng chuẩn để mở rộng thị trường bền vững
Đà tăng trưởng xuất khẩu đang mở ra dư địa lớn, song yêu cầu đặt ra không còn đơn thuần là tăng lượng hàng bán ra nước ngoài. Thực tế tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ và EU cho thấy doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển mạnh từ tư duy “có hàng để bán” sang xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Theo số liệu được MBS Research dẫn, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 104,7 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 45,6 tỷ USD, tăng 30,7%; trong khi xuất khẩu sang EU đạt gần 38 tỷ USD, tăng 18%.
Tại Hội thảo “Nắm bắt cơ hội - Tuân thủ quy định - Thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững” ngày 18/8, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại, nhấn mạnh Hoa Kỳ là thị trường có quy mô lớn, sức mua cao nhưng cạnh tranh cao và yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, môi trường, lao động và sở hữu trí tuệ.
Theo ông Lê Hoàng Tài, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường nhập khẩu máy móc, công nghệ, nguyên liệu, sản phẩm, dịch vụ từ Hoa Kỳ. Tuân thủ quy định phải được xác định là một yếu tố cốt lõi của năng lực cạnh tranh.
Trong khi đó, tại thị trường EU, sau 6 năm thực thi EVFTA, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - EU đã tăng từ 49,8 tỷ USD năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, với thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục 38,6 tỷ USD.
Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hoàng Thuý, Vụ trưởng, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển nêu thực tế, các yêu cầu của thị trường này ngày càng cao. Quy định về bao bì và chất thải bao bì yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030. Quy định chống mất rừng áp dụng từ cuối năm 2026 đối với cà phê, cao su, gỗ cũng đặt ra yêu cầu minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Do đó, doanh nghiệp muốn tận dụng hiệu quả các ưu đãi từ EVFTA phải chủ động nâng chuẩn sản phẩm, kiểm soát dư lượng hóa chất, đầu tư chế biến sâu và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường.
Ở góc độ thị trường Hoa Kỳ, cũng tại Hội thảo “Nắm bắt cơ hội - Tuân thủ quy định - Thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững” ông Trần Lịch, Giám đốc VISIA, Tổng điều phối Ready2US - Sẵn sàng cho thị trường Hoa Kỳ cho biết, khoảng 85% doanh nghiệp được khảo sát chưa chuẩn bị sẵn sàng cho thị trường này. Những thách thức lớn nhất gồm nghiên cứu thị trường và hiểu người tiêu dùng Hoa Kỳ; thiếu chiến lược marketing, kênh bán hàng; yêu cầu pháp lý và tuân thủ; thiếu vốn lưu động, quản trị dòng tiền; xây dựng thương hiệu, thiết kế và R&D phù hợp.
Thực tế này cho thấy dư địa tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn rất lớn, nhưng để biến cơ hội thành thị phần thực tế, doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho năng lực cốt lõi.
Đáng chú ý, câu chuyện gia tăng giá trị cũng trở thành yêu cầu cấp thiết. TS. Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định hàm lượng giá trị gia tăng của dịch vụ trong tổng xuất khẩu Việt Nam mới khoảng 12%, còn trong xuất khẩu chế tạo chỉ khoảng 7%, thấp hơn đáng kể so với các nước hình mẫu như Hàn Quốc.
Điều đó đặt ra yêu cầu phải nâng chất lượng nguồn nhân lực, mở rộng lao động kỹ năng cao và tăng khả năng cung cấp những dịch vụ có giá trị cao trong chuỗi xuất khẩu.
Dù triển vọng tích cực, xuất khẩu vẫn đối mặt không ít rủi ro từ nhu cầu thế giới có thể suy yếu, giá năng lượng neo cao, chi phí logistics và nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại. Việt Nam cũng đang đối mặt với các cuộc điều tra theo Mục 301 của Hoa Kỳ liên quan đến sở hữu trí tuệ và dư thừa công suất cơ cấu. Vì vậy, duy trì tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng cuối năm không chỉ là câu chuyện về con số kim ngạch. Bài toán lớn hơn là làm thế nào để hàng Việt Nam có giá trị gia tăng cao hơn, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe hơn và đứng vững hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đà tăng trưởng hiện tại, cùng sự phục hồi của sản xuất và mở rộng thị trường, đang tạo nền tảng thuận lợi. Nhưng để biến “đà tăng” thành tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng chuẩn từ sản phẩm, công nghệ, nhân lực đến quản trị và tuân thủ. Đây chính là chìa khóa để xuất khẩu không chỉ tăng về lượng mà còn tiến xa hơn về chất.