Xử lý nghiêm đầu cơ, găm hàng, thao túng giá trong năm 2026

Áp lực giá gia tăng từ biến động quốc tế

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 219/TB-VPCP ngày 29/4/2026, kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá về kết quả công tác quản lý, quý I/2026 và định hướng những tháng còn lại của năm.

Trong quý I/2026, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, đi kèm với rủi ro gia tăng từ biến động địa chính trị, năng lượng và tài chính toàn cầu. Xung đột tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng, gây cú sốc tăng giá dầu trên thị trường năng lượng thế giới và làm chi phí logistics tăng mạnh. Nguy cơ lạm phát quay trở lại, trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao, buộc các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng.

Trong nước, mặt bằng giá tăng cao vào dịp Tết Nguyên đán do nhu cầu tiêu dùng, đi lại tăng mạnh. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các địa phương đã chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch dự trữ lương thực, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu, bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Sang tháng 3/2026, mặt bằng giá tiếp tục chịu áp lực lớn từ các yếu tố bên ngoài, kéo theo chi phí sản xuất, nguyên vật liệu và vận tải tăng. Chỉ số CPI tháng 1 tăng 0,05%, tháng 2 tăng 1,14%, tháng 3 tăng 1,23%; bình quân quý I tăng 3,51%, lạm phát cơ bản tăng 3,63% so với cùng kỳ.

Từ đầu năm, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt công tác quản lý, điều hành giá, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội. Công tác điều hành được thực hiện chủ động, linh hoạt, gắn với theo dõi sát diễn biến thị trường, bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng thiết yếu. Các biện pháp bình ổn giá được triển khai đồng bộ, trong đó điều hành giá xăng dầu bám sát giá thế giới, kết hợp sử dụng Quỹ bình ổn và điều chỉnh thuế phù hợp.

Trong các tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định, có thể tác động đến giá năng lượng và các mặt hàng đầu vào, qua đó gây áp lực lên mặt bằng giá trong nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, triển khai kịp thời các nhiệm vụ, giải pháp theo các Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Các cơ quan quản lý tăng cường theo dõi, phân tích cung cầu và giá các mặt hàng thiết yếu, nhất là các lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ chi phí nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng và lương thực, thực phẩm. Doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kê khai, niêm yết giá theo quy định.

Các địa phương chủ động triển khai chương trình bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, điều hòa cung cầu giữa các vùng, địa phương. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước, gắn với đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt.

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát thị trường được yêu cầu tăng cường, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc vi phạm pháp luật về giá; xử lý các trường hợp không điều chỉnh giảm giá khi chi phí đầu vào đã giảm; kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh, vận chuyển xăng dầu qua biên giới.

Cùng với đó, các công cụ điều tiết giá được sử dụng linh hoạt, hiệu quả theo quy định pháp luật; tăng cường công khai, minh bạch thông tin về giá; kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá. Các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát, ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật theo thẩm quyền, bảo đảm hiệu quả trong công tác định giá.

Bảo đảm nguồn cung, chủ động điều tiết thị trường

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan bảo đảm nguồn cung xăng dầu, LPG cho thị trường trong nước trong mọi tình huống; điều hành giá xăng dầu theo quy định; nghiên cứu đa dạng hóa nguồn cung; khẩn trương triển khai xăng sinh học E10 khi đủ điều kiện.

Đồng thời, chủ động dự trữ xăng dầu để điều tiết, bình ổn thị trường khi có biến động; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; không để xảy ra thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung; kịp thời điều chỉnh chính sách khi thị trường ổn định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi sát tình hình sản xuất, tiêu dùng và giá các mặt hàng nông sản thiết yếu như lúa gạo, thịt lợn; kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá thức ăn chăn nuôi, phân bón; điều hòa cung cầu giữa các vùng, địa phương.

Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương triển khai các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng; bảo đảm nguồn cung cho các dự án trọng điểm; xử lý kịp thời các trường hợp găm hàng, đẩy giá ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai các giải pháp phát triển thị trường bất động sản theo hướng lành mạnh, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế. Trong đó, tập trung phát triển phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập trung bình, đáp ứng nhu cầu nhà ở và bảo đảm an sinh xã hội.

Đối với lĩnh vực dịch vụ lưu trú, du lịch, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo tăng cường rà soát kê khai giá, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, niêm yết giá theo đúng quy định; xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng cao điểm hoặc biến động giá xăng dầu để tăng giá bất hợp lý.

Trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế phối hợp với các địa phương theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc và thiết bị y tế; kiểm soát việc kê khai giá theo quy định của pháp luật về dược và pháp luật về giá; bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc và vật tư y tế với mức giá hợp lý phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh và phòng, chống dịch.

Đối với các mặt hàng thiết yếu, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục theo dõi sát cung cầu, chủ động điều hành, không để xảy ra thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung gây tăng giá đột biến.