Xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh cho trẻ em

Xây dựng sức đề kháng số cho thế hệ trẻ

Ngày 19/10/2026, Chương trình “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em” chính thức khởi động tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội), mở đầu hành trình giáo dục và trải nghiệm an toàn số tại 10 trường học thuộc 5 tỉnh, thành phố trong giai đoạn tháng 10-12/2026. Chương trình dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên, góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

Được triển khai trong khuôn khổ Chiến dịch Vaccine Số, chương trình mang thông điệp “Có vaccine số, tự tin khám phá - làm chủ thế giới số”, do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok và MSD United Way Vietnam đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, với sự phối hợp của PA05 tại các địa phương cùng Liên minh Niềm tin số (DTA) và sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Công ty Cổ phần Vacxin Việt Nam (VNVC.JSuC,).

Sự phát triển nhanh chóng của Internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội học tập, sáng tạo và kết nối cho trẻ em. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là các nguy cơ ngày càng phức tạp như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính, dụ dỗ qua mạng, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân và những tác động đối với sức khỏe tinh thần.

Teen Safety School Tour 2026 góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030” theo Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ. 

Phát biểu tại lễ khởi động, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh không thể bảo vệ trẻ em bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, mà cần trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ. Theo Đại tá Hà Văn Bắc, chương trình cần chuyển từ truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng thực tiễn, phù hợp với từng độ tuổi. Học sinh cần biết nhận diện nguy cơ, bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời khi gặp tình huống mất an toàn.

Đại tá Hà Văn Bắc cũng đề nghị tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng và doanh nghiệp công nghệ trong bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời duy trì giáo dục an toàn số thường xuyên, thay vì chỉ tổ chức các hoạt động ngoại khóa đơn lẻ.

Đối với học sinh, lãnh đạo Cục An ninh mạng khuyến nghị thực hiện ba nguyên tắc: Kiểm chứng trước khi tin, tỉnh táo khi chia sẻ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn. Bên cạnh đó, sự tham gia của các cơ quan chuyên môn về an ninh mạng góp phần đưa kiến thức, kỹ năng phòng ngừa rủi ro đến gần hơn với học sinh, giúp các em nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và xử lý những tình huống mất an toàn khi sử dụng Internet.

Tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động

Teen Safety School Tour 2026 được thiết kế theo phương pháp giáo dục lấy học sinh làm trung tâm, kết hợp 3 trụ cột: An toàn số, sức khỏe số, thiếu niên nói. Các nội dung được truyền tải thông qua trò chơi tương tác, kịch ứng tác, tranh biện và xử lý tình huống, giúp học sinh trực tiếp thực hành thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế cho biết, Internet mang lại nhiều cơ hội học tập, giúp trẻ em tiếp cận kiến thức về lịch sử, khoa học và khám phá thế giới. Tuy nhiên, để tận dụng những lợi ích này, các em cần được trang bị kiến thức, kỹ năng phòng ngừa rủi ro trên môi trường mạng. 

Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em khuyến nghị học sinh chủ động lên tiếng khi gặp nguy cơ hoặc cảm thấy không an toàn trên mạng, tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, cha mẹ hoặc gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111. Đây là kênh tiếp nhận thông tin, phản ánh từ trẻ em và cha mẹ khi cần hỗ trợ.

Đại diện TikTok Việt Nam, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng, bên cạnh các công cụ và tính năng bảo vệ dành cho thanh thiếu niên, việc trang bị kỹ năng, tăng cường sự đồng hành của gia đình và lắng nghe tiếng nói của trẻ em là những yếu tố quan trọng để xây dựng môi trường số an toàn, phù hợp với lứa tuổi.

Teen Safety School Tour 2026 hướng tới tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đồng thời phát huy vai trò của học sinh, gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ trong xây dựng văn hóa sử dụng Internet an toàn, lành mạnh.

Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD United Way Vietnam) chia sẻ, bảo vệ trẻ em trên môi trường số không thể chỉ dựa vào những rào cản hay yêu cầu các em tránh xa nguy cơ. Điều quan trọng hơn là trao cho các em kiến thức để nhận diện, kỹ năng để ứng phó, sự tự tin để lên tiếng và những người đồng hành đáng tin cậy khi cần hỗ trợ.

Với thông điệp “Có vaccine số, tự tin khám phá - làm chủ thế giới số”, chương trình kỳ vọng góp phần xây dựng thế hệ công dân số có kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và trách nhiệm, đồng thời thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Sau lễ khởi động tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội) ngày 19/10, Teen Safety School Tour 2026 dự kiến tiếp tục được triển khai tại các trường học thuộc Hà Nội, Lào Cai, TP. Hồ Chí Minh, Quảng Trị và Đà Nẵng. Theo kế hoạch, chương trình đến Trường THCS Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội) ngày 20/10; THCS Kim Tân và THCS Nam Cường (Lào Cai) ngày 26/10; THPT Long Trường và THCS Hà Huy Tập (TP. Hồ Chí Minh) ngày 2/11; PTCS Xã Đàn (Hà Nội) ngày 9/11; THCS Đồng Phú và THCS Đồng Hải (Quảng Trị) ngày 30/11; THPT Trần Phú (Đà Nẵng) ngày 2/12.