Tin Khu Vực
An ninh năng lượng gắn với chuyển đổi năng lượng
Ngày 10/9, tại Bắc Kinh, Trung Quốc đã khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng APEC lần thứ 16 (EMM-16) với chủ đề "Xây dựng một cộng đồng năng lượng châu Á - Thái Bình Dương đổi mới sáng tạo và hợp tác vì tất cả mọi người". Mục tiêu của APEC 2026 nhằm hướng đến các ưu tiên năng lượng của nền kinh tế chủ nhà, kết quả hoạt động của Nhóm công tác năng lượng APEC và định hướng cho các hoạt động trong tương lai.
Phát biểu tại phiên khai mạc, ông Tăng Thế Hùng, Trưởng đoàn đại biểu Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam rất vinh dự được cùng các đại biểu thảo luận chủ đề “Xây dựng một cộng đồng năng lượng châu Á - Thái Bình Dương đổi mới sáng tạo và hợp tác vì tất cả mọi người”.
Toàn cảnh phiên khai mạc.
Thay mặt đoàn đại biểu Việt Nam, ông Tăng Thế Hùng bày tỏ lời cảm ơn tới chủ nhà Trung Quốc về sự đón tiếp nồng hậu và công tác tổ chức chu đáo dành cho Đoàn đại biểu Việt Nam cũng như cá nhân ông.
Theo Phó Cục trưởng Cục Điện lực, phiên khai mạc diễn ra trong bối cảnh năng lượng toàn cầu đang trải qua những chuyển biến sâu sắc. Căng thẳng địa chính trị, các cuộc xung đột ảnh hưởng đến những nhà cung cấp năng lượng chủ chốt, những gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng đối với các khoáng sản thiết yếu đang tạo ra những bất định mới đối với an ninh năng lượng. Những diễn biến này cho thấy an ninh năng lượng và chuyển đổi năng lượng không phải là những mục tiêu đối lập, mà ngày càng củng cố lẫn nhau.
Phó Cục trưởng Cục Điện lực Tăng Thế Hùng phát biểu tại phiên khai mạc.
Đối với Việt Nam, ưu tiên là bảo đảm nguồn cung năng lượng an toàn, ổn định, với chi phí hợp lý và bền vững, qua đó vừa hỗ trợ phát triển kinh tế nhanh chóng, vừa thúc đẩy thực hiện các cam kết dài hạn về khí hậu.
Phó Cục trưởng Tăng Thế Hùng nhấn mạnh, quy mô của quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu là rất lớn. Theo IEA, đầu tư năng lượng toàn cầu dự kiến sẽ đạt khoảng 3,4 nghìn tỷ USD vào năm 2026, trong đó khoảng 2,2 nghìn tỷ USD sẽ được đầu tư vào năng lượng sạch, bao gồm năng lượng tái tạo, lưới điện, hệ thống lưu trữ, nhiên liệu phát thải thấp, điện hạt nhân, năng lượng hiệu quả và điện khí hóa.
Như vậy, đầu tư vào năng lượng sạch đang gần gấp đôi mức đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch. Đồng thời, IEA dự báo năng lượng tái tạo sẽ đáp ứng hơn 90% mức tăng nhu cầu điện toàn cầu trong giai đoạn 2025-2030.
Ba ưu tiên của Việt Nam
Từ những xu hướng trên, ông Tăng Thế Hùng cho rằng Việt Nam xác định ba ưu tiên trong lĩnh vực năng lượng.
Thứ nhất, tăng cường an ninh và khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng. Việt Nam cần đa dạng hóa các nguồn năng lượng, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng điện, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đồng thời tăng cường tính linh hoạt và khả năng chống chịu của hệ thống điện. Trong bối cảnh môi trường địa chính trị ngày càng bất định, việc xây dựng các hệ thống năng lượng trong nước và khu vực có khả năng chống chịu là hết sức cần thiết.
Thứ hai, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng sạch và công bằng. Việt Nam đang thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, bao gồm điện gió ngoài khơi và điện mặt trời, đồng thời phát triển hệ thống truyền tải điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các công nghệ cần thiết khác để tích hợp điện tái tạo. Việt Nam cho rằng quá trình chuyển đổi này phải có chi phí hợp lý và mang tính bao trùm, bảo đảm rằng tăng trưởng kinh tế và nâng cao mức sống vẫn là trọng tâm của quá trình chuyển đổi.
Thứ ba, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đầu tư và kết nối khu vực. Quá trình chuyển đổi không chỉ đòi hỏi công nghệ mà còn cần nguồn tài chính, nguồn nhân lực có kỹ năng, cơ sở hạ tầng và quan hệ đối tác công - tư chặt chẽ. Việt Nam hoan nghênh hợp tác trong các lĩnh vực như lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, hệ thống năng lượng số, hydro xanh và các sản phẩm dẫn xuất của hydro xanh, hiệu quả năng lượng và các công nghệ mới nổi khác.
APEC cần tăng cường hợp tác về năng lượng
Trong bối cảnh đó, theo ông Tăng Thế Hùng, APEC có vai trò đặc biệt quan trọng. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương giữ vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi kinh tế và năng lượng toàn cầu. Các nền kinh tế có mối liên kết chặt chẽ, trong khi an ninh năng lượng ngày càng chịu tác động bởi những diễn biến bên ngoài biên giới.
Việt Nam khuyến khích các nền kinh tế APEC tập trung vào ba lĩnh vực hợp tác quan trọng.
Do đó, APEC có thể đóng vai trò nền tảng cho hợp tác thiết thực, qua đó xây dựng lòng tin, chia sẻ kinh nghiệm, tạo thuận lợi cho đầu tư và tăng cường khả năng chống chịu của khu vực. Để hiện thực hóa vai trò này, Việt Nam khuyến khích các nền kinh tế APEC tập trung vào ba lĩnh vực hợp tác.
Một là, chia sẻ kinh nghiệm chính sách và các thực tiễn tốt nhất, đặc biệt trong năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả năng lượng và hiện đại hóa lưới điện.
Hai là, thúc đẩy kết nối và đầu tư khu vực, bao gồm huy động nguồn tài chính công và tư nhân cho cơ sở hạ tầng năng lượng có khả năng chống chịu và phát thải thấp.
Ba là, bảo đảm tính bao trùm, để các nền kinh tế đang phát triển và các cộng đồng dễ bị tổn thương có thể tiếp cận năng lượng với chi phí hợp lý và hưởng lợi từ các công nghệ mới.
Ông Tăng Thế Hùng nhấn mạnh, Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các nền kinh tế APEC để xây dựng một cộng đồng năng lượng an toàn, đổi mới sáng tạo, kết nối, bền vững và bao trùm.
“Việt Nam mong muốn cùng xây dựng một cộng đồng năng lượng châu Á - Thái Bình Dương, trong đó đổi mới sáng tạo góp phần tăng cường khả năng chống chịu, hợp tác góp phần củng cố an ninh năng lượng, và thành quả của quá trình chuyển đổi năng lượng được chia sẻ rộng rãi, mang lại lợi ích cho tất cả mọi người”, Phó Cục trưởng Cục Điện lực Tăng Thế Hùng chia sẻ.
Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng APEC lần thứ 16 diễn ra từ ngày 10 - 11/9/2026 tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Hội nghị quy tụ các Bộ trưởng nhằm tăng cường hợp tác khu vực về bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trước đó, ngày 8- 9/9 các cuộc họp của Nhóm Công tác Năng lượng APEC - EWG 72 cũng đã diễn ra với các nội dung được thảo luận như: chuyển dịch năng lượng & thích ứng địa chính trị; khử các-bon ngành điện... và báo cáo từ Nhóm chuyên trách.