Tin Khu Vực
Nhiều lựa chọn, cơ hội việc làm ngày càng đa dạng
Thị trường việc làm thêm dành cho sinh viên hiện nay khá đa dạng, từ phục vụ tại quán cà phê, nhà hàng, bán hàng đến gia sư, trợ giảng. Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng và mạng xã hội giúp sinh viên tiếp cận thông tin việc làm thuận tiện hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải lựa chọn công việc phù hợp với năng lực và quỹ thời gian cá nhân.
Trong nhóm công việc phổ thông, phục vụ và bán hàng là những lựa chọn quen thuộc bởi nhiều vị trí không yêu cầu kinh nghiệm chuyên môn. Mức lương tham khảo có thể dao động từ 35.000 - 45.000 đồng/giờ, tùy địa điểm, tính chất công việc và ca làm. Tuy nhiên, sinh viên thường phải đáp ứng yêu cầu về thời gian, tác phong và khả năng giao tiếp.
Với những sinh viên có kiến thức chuyên môn và khả năng truyền đạt tốt, gia sư và trợ giảng cũng là những lựa chọn đáng cân nhắc. Thu nhập gia sư có thể đạt khoảng 200.000 - 300.000 đồng/buổi hoặc cao hơn, tùy môn học, cấp học và yêu cầu cụ thể. Trong khi đó, các vị trí trợ giảng có mức thù lao tham khảo khoảng 25.000 - 60.000 đồng/giờ, tùy đơn vị tuyển dụng và nhiệm vụ công việc.
Bên cạnh đó, sự phát triển của thương mại điện tử và các nền tảng số mở ra thêm cơ hội làm việc cho sinh viên. Tiếp thị liên kết (affiliate), livestream bán hàng, sáng tạo nội dung và thiết kế đồ họa đang trở thành những lựa chọn đối với người trẻ có kỹ năng phù hợp. Những công việc này cho phép sinh viên tận dụng kiến thức, khả năng sáng tạo và các công cụ trực tuyến để tạo thu nhập.
Việc làm thêm: Kiếm tiền hay tích lũy kinh nghiệm?
Với nhiều sinh viên xa nhà, tiền thuê trọ, ăn uống, đi lại, học phí và các khoản chi tiêu phát sinh tạo nên áp lực tài chính không nhỏ. Thu nhập từ việc làm thêm trở thành nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp sinh viên chủ động hơn trong cuộc sống và giảm bớt sự phụ thuộc vào gia đình.
Quang Vinh, sinh viên năm thứ ba Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hiện làm gia sư và trợ giảng khoảng 3 - 4 buổi mỗi tuần, với thu nhập trung bình 4 - 5 triệu đồng/tháng. Khoản tiền này giúp Vinh trang trải phần lớn chi phí sinh hoạt mà không phải phụ thuộc quá nhiều vào gia đình.
“Thu nhập hiện tại tương đối đủ để mình lo tiền trọ, ăn uống và các chi phí cá nhân. Tuy nhiên, ngoài thời gian đứng lớp, mình còn phải chuẩn bị bài giảng, soạn bài tập cho học sinh. Có hôm đi dạy về muộn, mình vẫn phải hoàn thành bài tập ở trường nên khá mệt. Đổi lại, mình có thể chủ động hơn về tài chính, dù thời gian dành cho bản thân và bạn bè ít đi”, Quang Vinh cho biết.
Quang Vinh, sinh viên năm ba, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
Ở nhóm công việc phổ thông, Anh Thư, sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Thương mại, lựa chọn làm phục vụ tại quán cà phê với mức lương khoảng 25.000 đồng/giờ, mỗi ca kéo dài 4 - 5 tiếng. Tuy nhiên, thu nhập từ công việc này vẫn chưa đủ đáp ứng các khoản chi tiêu hằng tháng.
“Tiền thuê trọ, ăn uống và đi lại khá tốn kém nên số tiền kiếm được chỉ đủ trang trải một phần chi phí. Những tháng ít ca làm hoặc phải nghỉ để ôn thi, thu nhập giảm đáng kể. Vì vậy, mình vẫn cần gia đình hỗ trợ thêm”, Anh Thư chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở những công việc truyền thống, một số sinh viên lựa chọn các hình thức kiếm tiền trên nền tảng số. Yến Nhi, sinh viên Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, hiện làm tiếp thị liên kết và livestream bán hàng trên TikTok. Tài khoản của Nhi có khoảng 20.000 người theo dõi, mang lại thu nhập trung bình 4 - 6 triệu đồng mỗi tháng từ các hoạt động này.
Yến Nhi cho biết: “Công việc giúp mình có thêm thu nhập, nhưng khó khăn lớn nhất là sắp xếp thời gian. Mình phải cân đối lịch học với việc làm nội dung và livestream để không ảnh hưởng đến việc học trên trường”.
Trong khi đó, với những sinh viên định hướng phát triển nghề nghiệp theo chuyên ngành đang học, việc làm thêm còn là cơ hội để tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế và rèn luyện kỹ năng trước khi tốt nghiệp.
Trần Vũ Bảo Phúc, sinh viên năm thứ ba ngành Đồ họa công nghệ số, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, lựa chọn làm thêm trong lĩnh vực thiết kế đồ họa chủ yếu để tích lũy kinh nghiệm chuyên môn và chuẩn bị cho công việc sau này.
“Với mình, điều quan trọng khi làm thêm đúng chuyên ngành là được vận dụng kiến thức đã học vào các sản phẩm thực tế. Thiết kế đồ họa đòi hỏi nhiều thời gian, sự tỉ mỉ và tư duy mỹ thuật. Qua mỗi công việc, mình có cơ hội rèn luyện kỹ năng, hiểu rõ hơn yêu cầu của nghề và học hỏi từ những người có kinh nghiệm. Đây cũng là cách để mình mở rộng các mối quan hệ, tạo thêm cơ hội việc làm trong tương lai”, Bảo Phúc bày tỏ.
Từ những trường hợp trên có thể thấy, mỗi nhóm công việc mang lại lợi ích khác nhau. Công việc phổ thông giúp sinh viên rèn luyện tính kỷ luật, khả năng giao tiếp và xử lý tình huống. Gia sư, trợ giảng tạo điều kiện củng cố kiến thức, nâng cao khả năng truyền đạt. Trong khi đó, tiếp thị liên kết, livestream và thiết kế đồ họa giúp người trẻ tiếp cận môi trường làm việc thực tế, phát triển kỹ năng và mở rộng các mối quan hệ nghề nghiệp.
Đằng sau cơ hội là áp lực và rủi ro
Bên cạnh lợi ích về tài chính và kinh nghiệm, việc làm thêm cũng đặt ra bài toán cân bằng giữa học tập và công việc. Lịch làm việc kéo dài, ca làm trùng với lịch học, thời gian di chuyển và khối lượng bài tập có thể khiến sinh viên thiếu ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, từ đó ảnh hưởng đến kết quả học tập và sức khỏe.
Ngoài giờ học, các bạn sinh viên đi làm kiếm thêm thu nhập.
Với những công việc trực tuyến, sự linh hoạt về địa điểm và thời gian là một lợi thế. Tuy nhiên, việc phải liên tục theo dõi tin nhắn, chỉnh sửa nội dung, hoàn thành đơn hàng hoặc đáp ứng tiến độ cũng khiến ranh giới giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi trở nên khó phân định. Đặc biệt, những công việc có thu nhập phụ thuộc vào lượt xem, đơn hàng hoặc hiệu quả quảng bá thường không bảo đảm nguồn tiền đều đặn mỗi tháng.
Một vấn đề đáng lo ngại khác là những tin tuyển dụng thiếu minh bạch. Những lời mời việc nhẹ, lương cao nhưng yêu cầu đóng phí, đặt cọc hoặc mua khóa học trước khi nhận việc đều tiềm ẩn rủi ro lừa đảo.
Chia sẻ về vấn đề việc làm thêm của sinh viên hiện nay, ông Bùi Văn Ngân, Trưởng phòng Hành chính - Tổng hợp, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết: “Việc làm thêm là cơ hội để sinh viên rèn luyện kỹ năng và nâng cao tính tự lập. Tuy nhiên, các em cần xác định rõ mục tiêu, sắp xếp thời gian hợp lý và ưu tiên việc học. Nếu dành quá nhiều thời gian cho công việc, sinh viên có thể gặp tình trạng quá tải, căng thẳng kéo dài và không đạt được kết quả học tập như mong muốn. Điều quan trọng là lựa chọn công việc phù hợp với năng lực, điều kiện cá nhân, đồng thời biết điều chỉnh khi công việc bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học”.
Thực tế cho thấy, bài toán việc làm thêm không chỉ nằm ở mức thu nhập cao hay thấp mà còn ở giá trị sinh viên nhận được so với thời gian và công sức bỏ ra. Một công việc phù hợp cần giúp người trẻ chủ động hơn về tài chính, tích lũy kỹ năng và kinh nghiệm, đồng thời không làm ảnh hưởng đến sức khỏe và cơ hội học tập.
Để hạn chế rủi ro, sinh viên cần chủ động tìm hiểu thông tin tuyển dụng, xác định rõ mục tiêu làm thêm và cân đối lịch học với thời gian làm việc. Về phía đơn vị tuyển dụng, việc công khai mức lương, thời gian làm việc, nhiệm vụ và phương thức thanh toán sẽ giúp người lao động bán thời gian có cơ sở lựa chọn công việc phù hợp.
Trong bối cảnh thị trường việc làm ngày càng mở rộng, cơ hội dành cho sinh viên không chỉ nằm ở việc tìm được một công việc để kiếm tiền, mà còn ở khả năng lựa chọn công việc mang lại giá trị lâu dài cho quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp.