Đào tạo kỹ sư năng lượng gắn với thực tiễn doanh nghiệp
Chuyển dịch năng lượng và chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu mới đối với chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật. Không chỉ đáp ứng hoạt động dầu khí truyền thống, các cơ sở giáo dục đại học còn phải chuẩn bị đội ngũ kỹ sư có khả năng tiếp cận công nghệ mới, tham gia phát triển năng lượng tái tạo và giải quyết những bài toán thực tiễn của doanh nghiệp.
Tại Trường Đại học Dầu khí Việt Nam, đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, chương trình đào tạo thạc sĩ Công trình biển được triển khai theo định hướng kết hợp kiến thức chuyên sâu với nghiên cứu ứng dụng, phục vụ hoạt động sản xuất và vận hành các công trình ngoài khơi.
Được biết, đến nay, nhà trường đã đào tạo thành công 3 khóa thạc sĩ Công trình biển, với 28 học viên bảo vệ thành công luận văn. Các đề tài nghiên cứu tập trung giải quyết những vấn đề kỹ thuật cụ thể như hệ thống đường ống, giàn khoan, tối ưu hóa vận hành, đánh giá độ ổn định và đề xuất giải pháp chống ăn mòn công trình.
Học viên Trường Đại học Dầu khí Việt Nam bảo vệ luận văn trước hội đồng.
Bên cạnh đó, các luận văn còn mở rộng sang thiết kế chân đế giàn khoan, phân tích mỏi, xử lý nền móng, hệ thống định vị động, điều khiển thông minh và tối ưu hóa thiết bị xử lý dầu khí.
Đáng chú ý, kết quả nghiên cứu từ các khóa đào tạo đã đóng góp 14 bài báo khoa học. Đây là cơ sở cho thấy hoạt động đào tạo sau đại học được gắn với nghiên cứu, đồng thời tạo điều kiện để học viên vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế.
Thời gian tới, Trường Đại học Dầu khí Việt Nam tiếp tục cập nhật chương trình thạc sĩ Công trình biển với thời lượng 24 tháng, tương đương 60 tín chỉ. Bên cạnh kiến thức về công trình cố định, công trình nổi, đường ống biển và kỹ thuật biển sâu, chương trình mở rộng sang năng lượng tái tạo ngoài khơi và công nghệ số.
Đặc biệt, đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lương, các học phần mới liên quan đến thiết kế trang trại điện gió ngoài khơi, hệ thống điện gió nổi, kỹ thuật tua bin và hạ tầng điện. Đồng thời, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và Internet kết nối vạn vật được tích hợp nhằm phục vụ giám sát công trình, quản lý tài sản, dự báo sự cố và tối ưu hóa vận hành.
Việc cập nhật chương trình cho thấy định hướng mở rộng năng lực chuyên môn của đội ngũ kỹ sư dầu khí, tạo nền tảng để tham gia các lĩnh vực năng lượng ngoài khơi trong bối cảnh chuyển dịch xanh.
Các trường đại học đẩy mạnh đào tạo nhân lực cho chuyển dịch năng lượng
Không riêng Trường Đại học Dầu khí Việt Nam, yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ chuyển dịch năng lượng cũng đang được các cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công Thương chú trọng.
Tại Trường Đại học Điện lực, hoạt động đào tạo được đổi mới theo hướng gắn với công nghệ mới và nhu cầu thực tiễn của ngành năng lượng. Theo đó, trong năm 2026, nhà trường triển khai đào tạo 6 ngành mới, hướng tới phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.
Các chương trình đào tạo được định hướng liên ngành, tập trung phát triển năng lực công nghệ nền tảng, vận hành trong môi trường số và đổi mới sáng tạo. Trong lĩnh vực điện và năng lượng, nhà trường chú trọng những nội dung liên quan đến năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả.
Học viên Trường Đại học Điện lực trải nghiệm thực tế tại nhà máy điện gió Đắk Lắk.
Đặc biệt, tháng 3/2026, Trường Đại học Điện lực phối hợp với các đối tác quốc tế thành lập Trung tâm đào tạo xuất sắc về điện gió. Hoạt động đào tạo tại trung tâm bao gồm thiết kế dự án, vận hành, bảo trì hệ thống điện gió, truyền tải, nối lưới và an toàn lao động. Việc hình thành trung tâm tạo thêm điều kiện để sinh viên, kỹ sư và kỹ thuật viên tiếp cận thiết bị, công nghệ và kỹ năng thực hành trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Đây cũng là hướng đào tạo gắn với nhu cầu nhân lực của ngành điện gió đang phát triển.
Ở lĩnh vực công nghiệp, Đại học Công nghiệp Hà Nội cũng đẩy mạnh đổi mới đào tạo nhằm cung ứng nhân lực chất lượng cao. Nhà trường chú trọng gắn chương trình đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ và phát triển năng lực thích ứng trước những thay đổi của thị trường lao động.
Nhìn từ hoạt động của các cơ sở đào tạo, có thể thấy điểm chung là xu hướng chuyển từ trang bị kiến thức chuyên môn đơn thuần sang phát triển năng lực ứng dụng, nghiên cứu và giải quyết vấn đề thực tiễn. Đối với ngành năng lượng, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi quá trình chuyển dịch xanh không chỉ cần công nghệ mới mà còn đòi hỏi đội ngũ nhân lực đủ khả năng thiết kế, vận hành, quản lý và làm chủ các hệ thống kỹ thuật hiện đại.
Trong bối cảnh ngành năng lượng đang chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững, việc đổi mới chương trình đào tạo tại các trường đại học không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo sự gắn kết giữa giáo dục, nghiên cứu khoa học và nhu cầu doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành đội ngũ kỹ sư có chuyên môn, năng lực làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành năng lượng Việt Nam trong giai đoạn mới.