Vận tải biển: Năng lực doanh nghiệp Việt hạn chế

Ảnh minh họa

Hiện nay, khi doanh nghiệp vận tải biển nước ngoài đã chuyển sang sử dụng tàu chuyên dụng, tàu container tải trọng cao, doanh nghiệp trong nước vẫn loay hoay với đội tàu cũ (khoảng 1.840 tàu), tổng trọng tải xấp xỉ 7,3 triệu DWT. “Độ tuổi” trung bình trên 17, tàu Việt Nam bị xếp vào nhóm tàu già, địa bàn hoạt động hẹp...

Năng lực hạn chế, các đơn vị vận tải biển trong nước đã đánh mất thị phần ngay chính “sân nhà”. Các hãng tàu nước ngoài nay chiếm tới 80- 85% thị phần vận tải biển tại Việt Nam; liên tục lạm thu phí, buộc doanh nghiệp xuất nhập khẩu chi trả khoản phí lớn, ảnh hưởng trực tiếp sản xuất và doanh thu...

Đáng nói hơn, dù liên tục bị "áp đặt" giá cước nhưng mối liên kết giữa doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam với doanh nghiệp vận tải biển trong nước rất kém. Nhiều mặt hàng như: Clinker, gạo. cafe…, lượng xuất khẩu lớn nhưng doanh nghiệp nội đơn giản chỉ muốn xuất hàng cho nhanh, không quan tâm đến việc hợp tác với đội tàu Việt Nam.

Thậm chí, khi một số doanh nghiệp vận tải biển trong nước: Vietfracht, Vosco, Vinalines... đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trình độ thuyền viên chạy tuyến đường xa nhưng không có hàng để vận chuyển hoặc có hàng xuất nhưng không có hàng về (hàng nhập). Nguyên nhân do thói quen mua hàng theo hợp đồng CIF (chi phí vận tải nằm trong giá thành hàng hóa) của doanh nghiệp Việt Nam, buộc họ phải sử dụng hãng tàu vận nước ngoài theo chỉ định của khách hàng quốc tế.

Vận tải biển là phương thức vận tải quan trọng và duy nhất đủ khả năng chuyên chở khối lượng lớn hàng hóa, kết nối thị trường kinh tế toàn cầu, chiếm tới 90% lượng hàng hóa xuất nhập khẩu tới mọi quốc gia. Do đó, với thực trạng trên, việc đẩy nhanh tái cơ cấu vận tải biển Việt Nam hết sức cần thiết.

Mới đây, Bộ Giao thông Vận tải đã phê duyệt Đề án Tái cơ cấu vận tải biển đến năm 2020, nhằm phát triển đội tàu biển Việt Nam theo hướng hiện đại, hiệu quả, tăng sức cạnh tranh. Tuy nhiên, nếu tái cơ cấu không đúng hướng, đồng thời không có sự nhìn nhận, chung tay giúp sức doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nước, vận tải biển Việt Nam không thể phát triển, ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế nước nhà.