Tin Khu Vực
Tạo trục kết nối mới cho “con đường di sản” miền Trung
Trong nhiều năm qua, Bắc Trung Bộ luôn được đánh giá là một trong những khu vực giàu tài nguyên du lịch bậc nhất cả nước. Chỉ trên quãng đường chưa đầy 200 km, du khách có thể trải nghiệm quần thể di tích Cố đô Huế, hệ thống di tích lịch sử cách mạng của Quảng Trị và Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Tuy nhiên, những giá trị nổi bật ấy vẫn chủ yếu được khai thác theo từng địa phương riêng lẻ, thiếu một sản phẩm đủ sức kết nối thành hành trình hoàn chỉnh.
Việc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đưa tuyến tàu du lịch Huế - Phong Nha vào khai thác từ ngày 1/9/2026 được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm thay đổi cách tiếp cận phát triển du lịch vùng. Thay vì coi đường sắt chỉ là phương tiện vận chuyển, tuyến tàu được định vị như một sản phẩm du lịch trải nghiệm, nơi hành trình cũng trở thành một phần của điểm đến.
Trung tâm Du lịch Phong Nha- Kẻ Bàng
Điểm nổi bật của tuyến tàu không nằm ở khoảng cách gần 190 km hay thời gian di chuyển khoảng 4 giờ 30 phút, mà ở khả năng kết nối liên tục các giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái đặc sắc của khu vực.
Hành trình bắt đầu từ Huế - trung tâm văn hóa cung đình Việt Nam, đi qua Quảng Trị - vùng đất của ký ức, hòa bình và tri ân, trước khi đến Phong Nha - Kẻ Bàng, một trong những hệ thống hang động kỳ vĩ nhất thế giới.
Sự kết hợp này tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch hiếm có, nơi du khách có thể trải nghiệm nhiều loại hình chỉ trong một chuyến đi, từ du lịch di sản, du lịch lịch sử, du lịch hòa bình đến du lịch sinh thái và khám phá thiên nhiên.
Đặc biệt, Quảng Trị được hưởng lợi lớn từ mô hình này khi trở thành điểm kết nối trung tâm của toàn tuyến. Những địa danh như Thành Cổ Quảng Trị, Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 sẽ có điều kiện tiếp cận lượng khách lớn hơn, thay vì chỉ đón khách theo từng tour chuyên đề như hiện nay.
Việc dòng khách được phân bổ đều hơn trên toàn tuyến cũng góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp du lịch. Điểm khác biệt của tuyến tàu Huế - Phong Nha là không chỉ phục vụ vận chuyển hành khách mà còn tích hợp nhiều hoạt động trải nghiệm.
Theo đề án, đoàn tàu gồm 7 toa được thiết kế theo hướng du lịch trải nghiệm với không gian giới thiệu văn hóa vùng miền, khu trưng bày sản phẩm OCOP, khu ẩm thực đặc sản và các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống. Điều này đồng nghĩa với việc giá trị kinh tế không chỉ được tạo ra tại các điểm đến mà ngay trên hành trình di chuyển.
Mỗi chuyến tàu sẽ trở thành một “không gian quảng bá lưu động”, giúp sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, hàng thủ công mỹ nghệ và các làng nghề truyền thống tiếp cận trực tiếp với hàng nghìn lượt khách mỗi ngày.
Đây là cơ hội để doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ sản xuất mở rộng thị trường tiêu thụ với chi phí xúc tiến thấp hơn nhiều so với các hình thức quảng bá truyền thống. Ở góc độ rộng hơn, tuyến tàu còn tạo động lực phát triển đồng bộ cho hệ sinh thái dịch vụ xung quanh các nhà ga như lưu trú, vận tải trung chuyển, ẩm thực, mua sắm, vui chơi giải trí và các sản phẩm du lịch cộng đồng.
Động lực thúc đẩy liên kết vùng
Một trong những giá trị lớn nhất của tuyến tàu nằm ở khả năng thay đổi tư duy phát triển du lịch. Nếu trước đây các địa phương chủ yếu cạnh tranh để thu hút khách, thì nay Huế, Quảng Trị và Phong Nha có cơ hội cùng xây dựng một sản phẩm chung, chia sẻ nguồn khách và gia tăng giá trị cho toàn chuỗi. Đây cũng là xu hướng phát triển đang được nhiều quốc gia lựa chọn khi lấy liên kết vùng làm nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch. Đối với Quảng Trị, tuyến tàu mở ra cơ hội đưa các sản phẩm du lịch lịch sử, du lịch hòa bình, du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch quốc gia.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Xuân Cương- Giám đốc Công ty TNHH Netin nhận định, tuyến tàu du lịch Huế - Phong Nha mở ra cơ hội xây dựng những sản phẩm tour liên vùng có tính khác biệt. Theo ông Tài, nhiều năm qua, khách đến Huế hoặc Phong Nha thường lựa chọn di chuyển bằng ô tô, trong khi trải nghiệm trên hành trình còn khá hạn chế. Việc hình thành tuyến tàu chuyên biệt sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng thiết kế các chương trình “một hành trình - nhiều điểm đến”, kết hợp tham quan di sản văn hóa, lịch sử, thiên nhiên và trải nghiệm ẩm thực địa phương. Đây cũng là yếu tố góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch miền Trung.
Không gian trên một chuyến tàu di sản
Trong khi đó, Đại diện Công ty Vận tải và Lữ hành Tuệ Cát cho rằng, với lượng khách quốc tế đến Phong Nha - Kẻ Bàng ngày càng tăng, tuyến tàu Huế - Phong Nha sẽ trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhóm khách yêu thích du lịch trải nghiệm và du lịch bền vững. Theo doanh nghiệp, thay vì chỉ coi phương tiện là cách để di chuyển, nhiều du khách quốc tế muốn được tận hưởng cảnh quan, tìm hiểu văn hóa ngay trong hành trình. Nếu được kết nối đồng bộ với dịch vụ trung chuyển, lưu trú và các tour khám phá hang động, tuyến tàu sẽ góp phần hình thành chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh, nâng cao trải nghiệm và gia tăng giá trị cho toàn ngành du lịch khu vực.
Cùng với hệ thống hạ tầng đang được đầu tư như cao tốc Bắc - Nam, cảng biển Mỹ Thủy, Cảng hàng không Quảng Trị và định hướng phát triển Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC), tuyến tàu Huế - Phong Nha sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối đa phương thức, nâng cao sức hút của khu vực đối với du khách và nhà đầu tư. Thành công của tuyến tàu du lịch Huế - Đà Nẵng đã chứng minh sức hấp dẫn của mô hình du lịch đường sắt khi hành trình trở thành trải nghiệm thay vì chỉ là phương tiện di chuyển. Tuyến Huế - Phong Nha được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy lợi thế đó với quy mô lớn hơn, không gian trải nghiệm đa dạng hơn và khả năng kết nối nhiều loại hình du lịch đặc sắc hơn.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Xuân Tân, việc phát triển sản phẩm tàu du lịch Huế - Phong Nha phù hợp với định hướng liên kết phát triển du lịch vùng, góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng đường sắt, phát huy giá trị các di sản, danh lam thắng cảnh và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch của các địa phương.
Để phát huy tối đa hiệu quả của tuyến tàu, các địa phương cần tiếp tục đầu tư hạ tầng kết nối từ nhà ga đến các khu, điểm du lịch; xây dựng các sản phẩm trải nghiệm đặc trưng; tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, bán vé và quảng bá.
Nếu được tổ chức đồng bộ, tuyến tàu Huế - Phong Nha sẽ không chỉ bổ sung một sản phẩm du lịch mới cho miền Trung mà còn có thể trở thành mô hình tiêu biểu về khai thác hạ tầng giao thông gắn với phát triển kinh tế dịch vụ. Quan trọng hơn, tuyến tàu sẽ góp phần hình thành trục liên kết di sản xuyên Bắc Trung Bộ, mở rộng không gian phát triển cho du lịch, thương mại và dịch vụ, tạo động lực mới để khu vực phát huy hiệu quả tiềm năng, hướng tới mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn phát triển mới.